Ветрогенераторы

Мұнай бағасы мен баламалы энергетиканың құлдырауы кімге пайдалы

194
Әлемде коронавирус өрши түсіп, мұнай бағасы күрт төмендеді. Осы екі құбылыс қаншалықты өзара байланысты және олардың жаһандық салдары қандай болады деген сауал көпшілікті алаңдатпай қоймайды

Байқасақ, тікелей байланыс бар сияқты: Қытай өндірістерінің бірқатар салалары 40-60%-ке қысқаруы мен экспорттың күрт төмендеуі, "әлемдік зауыт" атанған Қытайдың тұтыну көлемінің азаюы, ірі көлемдегі энергия өнімдер импортының құлдырауы, карантин мен "үйден жұмыс істеу" режиміне ауысу нәтижесінде "домино қағидасына" сәйкес, алып мемлекеттердегі мұнай бағасының түсуі... Осылайша, ұзақ уақыт бойы дайындалған нәрсені эпидемия қоздыра түскенге ұқсайды. 

Мұнай бағасы бұған дейін де әскери оқиғаларға байланысты күрт құлдыраған: 1991 жылғы 17 қаңтарда Парсы шығанағындағы соғыс кезінде мұнай 34,8% төмендеді (ұзаққа созылған құлдырау кезеңі 1990 жылдың қазанынан 1991 жылдың ақпанына дейін созылды). Сондай-ақ, АҚШ-тағы лаңкестік шабуылдар нәтижесінде бағалар 2001 жылдың қыркүйек-қараша айында төмендеген. Ал бұл жолғы құлдырау бейбіт жағдайда өрбуде. Ресейдің ОПЕК+ келісімінен шығуына байланысты мұндай құлдырауды сыртқы күштер белсенді түрде қоздырды. Бұл толықтай "қолдан жасалған" және коронавирустың немесе әдеттегі экономикалық факторлардың әсеріне байланысты емес.

Бұл жағдайда жеңімпаздар да, жеңілгендер де бар. Мұнай бағасының құбылуы ресейлік мұнай-газ саласындағы серіктестерге, ең алдымен, Қытайға қалай әсер етуі маңызды мәселе болып табылады. Ресей-Қытай мұнай-газ саласындағы ынтымақтастық белгілі бір дәрежеде ұзақ мерзімді келісім-шарттармен қорғалған. Бірақ, вирустың пандемиясы болып табылатын форс-мажор жағдайларында көптеген мұнай-газ операциялары қайта қаралуы мүмкін. Мысалы, Қытай мұнай мен газды аз таңдайтын болса, ол ресейлік мұнай кірістеріне әсер етеді.

Тағы оқыңыз: Доллар қаншадан сатылып жатыр?

Мұнай бағасының ұзақ мерзім құлдырауы АҚШ үшін тиімсіз. Өйткені, бұл шамамен 40 доллар тұратын тақтатас мұнайының өндірісін төмендетеді. Сол сияқты қазіргі бағалар Сауд Арабиясы үшін де қолайсыз. Себебі, олардың бюджеті 65 доллардан басталатын мұнай бағасына негізделген.

Екінші жағынан Қытай мен Азияның көптеген елдері айтарлықтай жеңілдікке ие болады. Атап айтқанда, олар мұнайды әлдеқайда арзан бағамен сатып алу арқылы экономикасын қалпына келтіруге едәуір ықпал етеді.

Әрине, мұнай бағасының құлдырауы Азия елдерінің экономикалық өсуіне ықпал етті және бұл жолы үкіметтерге қаржылық ынталандыру шараларын бастауға мүмкіндік береді. Алайда, қазіргі жағдайда арзан мұнайдың пайдасы тұтынушылық сұраныстың коронавирус әлсірегенін ескере отырып, әлдеқайда қалыпты болуы мүмкін.

Сондай-ақ, мұнай бағасының төмендеуі Азия аймағында мұнай экспорттайтын екі елдің – Малайзия мен Индонезия бюджеттеріне қысым жасайтыны және олардың экономиканы жандандыруға қаржылық ынталандыру мүмкіндіктерін шектейтіні анық.

Мәселенің тағы бір қыры бар. Мұнай бағасының құлдырауы кез-келген балама энергетика саласын, жел мен күн энергиясын пайдалануды іс жүзінде тиімсіз етеді. Ал бұл мәселе Қытай үшін өте маңызды.

Қазіргі уақытта Еуропа мен Қытай және Жапония жанар-жағармай импортына өте қатты тәуелді. Бірақ, жаңартылатын энергияның үлесі өскен сайын олардың энергетикалық тәуелсіздігі арта түсуі мүмкін. Әсіресе, Жапония ең тәуелді ел:  ондағы жанармайдың таза импорты ЖІӨ-нің 5% құрайды. Ал Оңтүстік Азия ЖІӨ-нің 3%-тен астамын қазбалы отын импортына жұмсайды. Теориялық тұрғыдан қарағанда, импортталатын жанармай түрлерінен өндірілетін отандық өнімдер жаңартылатын энергия көздеріне ауысатын елдер сауда балансын едәуір жақсартуы керек.

Соңғы бірнеше жылда Қытай жаңа энергия көздерін іздеуді бастады. 2017 жылдың басында әлемдегі жаңартылатын энергия көздері саласындағы ірі бес келісімнің төртеуі осы ел компанияларының қатысуымен жасалды. Қытай өндіруші компаниялар үшін ең үлкен алты күн модулінің бесеуіне иелік етеді және әлемдегі ең ірі жел турбиналарын шығаруда.

Қытай балама көздерге ауысуға ұмтылып, екінші бір себеппен қоршаған ортаны ластауға қарсы күресуге тырысты. RAND Corporation талдау негізіне сүйенсек, 2012 жылы Қытайдағы ауаның ластануын бақылау шығындары, ең алдымен, еңбек өнімділігінің төмендеуіне байланысты 535 млрд. АҚШ долларын немесе ЖІӨ-нің 6,5 % құрады деген қорытындыға келді.

Қалай дегенмен, Қытай әлемдегі баламалы энергия саласында ең ірі нарыққа ие болса да, 2018 жылы жел энергиясы тек 5,2%, күн энергиясының өндірісі 2,5% құрады. Қытайдағы жаңартылатын энергетика проблемалары 2018 жылдың ортасында басталған АҚШ-Қытай сауда-саттығындағы кереғарлықтан айқын көрінді. Күн энергиясын өндіретін батареялардың кең өрістерін орналастыру өте қымбат іс болды. Сөйтіп, жел мен күн энергиясын субсидиялауды қысқарту басталды. Бұл ретте орталық үкімет тақтатас газын шығарып, көмірден метан ажырату арқылы "жаңа энергия" алу үшін қаржылық қолдауды күрт арттыруда.

Осылайша, қазіргі жағдайға байланысты қарама-қайшылық байқалуда. Қытай да өзге елдер сияқты дәстүрлі энергия ресурстарына төмен бағаны қажет етеді. Сондықтан да, бүкіл әлем Қытай экономикасын қалпына келтіреді деп күтеді. Ал іштегі коронавирусты жедел жеңгеннен кейін Қытайға деген сенім арта түседі. Көп жағдайда жаһандық экономиканың қалпына келуін қытай индустриясының қайта басталуы мен қытай тұтынуының өсуімен байланыстырады. Ал мұнайдың қазіргі бағасымен бұл өте қиын және қымбатқа түседі.

Бірақ Қытайды мұнай мен газға тәуелділіктен біртіндеп алып тастайтын балама энергияға көшу жолы ауыр болды әрі ұзақ уақытқа созылды. Енді Қытай ескі модельдерге оралуға мәжбүр болады.

Алайда, мұнайдың жаңа бағасы Қытайды қанағаттандырады. Тіпті, аз шығынмен "қайта бастауға" мүмкіндік беретін үлкен жеңілдік алады десек те болады. Жалпы алғанда, 2020 жылдың бірінші жартыжылдығында бүкіл әлемде корпоративтік кірістің күрт төмендейтіні анық. Содан кейін экономиканы қалпына келтіру нысаны ретінде күрт көтерілу басталады. Бұл жаһандық пайданың 2020 жылға өсу перспективаларын біршама теріс етіп көрсетуі мүмкін. Осыған байланысты арзан энергияның негізгі пайда алушылары болып табылатын Азия нарықтары мұнай экспорттаушы елдердің нарықтарына қарағанда әлдеқайда тұрақты және табысты болады.

194
Су асты аппараты

"Посейдон" кешенінің сынақтан қашан өтетіні белгілі болды

112
(Жаңартылды 10:39 28.05.2020)
26 мамырда Ресей қорғаныс-өнеркәсіп кешенінде "Посейдон" су асты аппаратының алғашқы ұшуы 2020 жылдың күзіне жоспарланғанын, әзірше жаңа жүйенің жекелеген тораптары мен агрегаттары сынақтан өтіп жатқанын хабарланды

Оны іске қосу алғашқы ұшқышсыз аппараттың тәжірибелі тасымалдаушысы, көп мақсатты "Белгород" атом су асты қайығының бортында өтеді. Ол "Посейдон" су асты аппаратына арнайы жасалып, 2019 жылдың сәуірінде суға түсірілді. Сынақтар 2021 жылға дейін созылды және сәтті аяқталған жағдайда "Белгород" пен "Посейдон" Ресейдің әскери-теңіз флотының құрамына кіреді.

Құрлықаралық ұшқышсыз қайықтардың бірінші штаттық тасымалдаушысы – әрі қарай жаздың басында суға түсіруді жоспарлап отырған "Хабаровск" атом су асты қайығы болады, содан кейін сынақ шамамен екі жылға созылады деп жоспарланып отыр. Бұл қаруды әзірлеу туралы Ресей президенті Владимир Путин 2018 жылғы жолдауында жариялады.

Ұшқышсыз су асты қайығы

"Посейдон" – бұл ядролық энергетикалық қондырғысы бар стратегиялық құрлықаралық су аппараты. Ол 1000 метрлік тереңдікте 10 мың километрге дейінгі қашықтыққа 185 км/сағат жылдамдықпен қозғалуға қабілетті. Сынақ "Посейдонның" қайталанбас сипаттамасы мен ұшқышсыз шексіз жүре алатынын растады.

Ұзындығы 24 метр, диаметрі шамамен 1,6 метр аппараттың әдеттегі немесе мегатонды термоядролық оқ-дәрілермен жарақтандырылуы мүмкін, ол авиатасымалдағыш топтарын, стратегиялық су асты қайықтарының базасын, жаудың жағалау инфрақұрылымын жоюға арналған.

Ұшқышсыз режимде "Посейдон" дамыған су асты қайықтарына, қарсыластың ракеталарына қол жетпейтін тереңдікте және жылдамдықта қозғала алады. Автономды басқару жүйесі ағынға қарсы шептерді немесе басқа қорғаныс жүйелерін табуға және жеңуге мүмкіндік береді.

Өткен жылдың ақпан айындағы Конгрестегі тыңдаулардың бірінде STRATCOM басшысы Джон Хайтен "Посейдон" жаңа қару-жарақ ретінде СНВ-III келісімшартындағы шектеулерге бағынбайтынын айтты. 

"Хабаровск" су асты кемесі

"Хабаровск" - Ресейдің ең үлкен әскери құпияларының бірі. Ашық дереккөздерден алынған мәліметтер бойынша, кеме жаңа ядролық энергетикалық қондырғымен жабдықталған және бортта алты ұшқышсыз "Посейдон" алып жүруге қабілетті.

Су сыйымдылығы 10 мың тоннаға жуық, жылдамдығы 32 узелге дейін, бату тереңдігі 500 метр, автономдығы 120 тәулікке жетеді, 100-ден артық адам сияды. "Хабаровск" су асты кемесінің негізгі сипаттамалары құпия сақталған. 

"Посейдон" - Ресейдің технологиялық аппараттарының ішіндегі жалғыз құрал емес.

112
Владивостокәмбебап десанттық кемесі

Қырымда әмбебап кемелер жасалады: ресейлік "Мистральдің" ерекшеліктері қандай

103
(Жаңартылды 17:58 27.05.2020)
Ресей қорғаныс министрлігі мен Керч қаласындағы "Залив" кеме жасау зауыты әмбебап десанттық кеме (ӘДК) құрылысына қатысты алғашқы екі келісімшартқа қол қойды

Бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметіне сүйенсек, мәміле сомасы шамамен 100 миллиард рубльді құрайды. Ал жоба Зеленодольск жобалық-конструкторлық бюросында жасалған.

Осы кезге дейін мұндай кемелер Ресейде болмаған. Француздық "Мистральдің" ресейлік баламалары әскери-теңіз күштеріне мұхиттың шалғай аудандарында болуын қамтамасыз ете алады. ӘДК алғашқы кемесі 2026 жылға дейін флоттың жауынгерлік құрылымына қосылуы керек және әрі қарай осындай кемелерді әзірлеу жалғасуы мүмкін. Жобаның тағдыры тұтастай алғанда 2027 жылға дейінгі қаруланудың мемлекеттік бағдарламасында алдын-ала нақтыланған.

Ресейдің Сириядағы әскери операциясы 15-25 мың тоннаға дейінгі үлкен десантты кемелердің маңыздылығын растады. 2020 жылдың 9 қаңтарында Ресей президенті Владимир Путин Севастопольдегі Нахимов атындағы Қара теңіз жоғары әскери-теңіз мектебіне барып, әскери-теңіз күштерінің дамуына арналған экспозициясымен және ӘДК-нің кейбір сипаттамасымен танысты. Осылайші, кеме жасау ісіне мемлекеттік деңгейде назар аударылып жатыр.

Бұған дейін РИА "Новостидің" қорғаныс өнеркәсібі кешеніндегі дереккөзі 2020 жылы Керчьке 16 тікұшақ көтере алатын екі әмбебап кеме қойылатынын мәлімдеді. Басқа ақпарат көздеріне сүйенсек, Ресейдің қорғаныс министрлігі ӘДК бортына 20-дан астам ауыр тікұшақтарды орналастыруды жоспарлап отыр. 

Соғыс кемесі

ӘДК міндеті – жабдықталмаған жағалау әскеріне десанттық операция кезінде тікұшақтардың қатысуымен (теңіз әуе тобымен) әскер мен техниканы теңіз арқылы (мыңдаған миль) жауынгерлік қолдау көрсету. Кеме миналық және желілік тосқауылдарды, жаудың сүңгуір қайықтарын бақылауға арналған гидроакустикалық жүйелер орнатуға қабілетті. Сонымен қатар, десантты (теңіз жағалауынан алыс орналасқан кемеден жүзуге қабілетті бронетранспортерлер мен десанттық қайықтарды док камерасы арқылы) жан-жағынан түсірудің технологиялық тұрғыдан мүмкіндігі бар.

Бұдан бөлек, ӘДК бортына әскерлер мен күштердің жедел топтарының штабын, 1000-ға жуық десантшыларды, шабуылдаушы және тасымалдаушы тікұшақтарды, шабуылдаушы десанттық қайықтарды, 76 миллиметрлік әмбебап артиллерияны, өзін-өзі қорғаудағы зениттік құралдарды ("Панцирь-МЕ" үлгісіндегі), сондай-ақ теңіздегі бронетранспортерлерді (кемінде 50 жаяу әскер машинасы мен 10 танк), маңызды арсеналдарды (бүкіл топтың бірнеше күндік ұрыс қимылдары үшін) орналастыру қажет.

Кемеде тактикалық және жедел-тактикалық қондырғылардың біріктірілген жауынгерлік басқару жүйесі болуы тиіс. ӘДК мәселелерін сәтті шешу үшін қазіргі заманғы радиолокациялық станциялар, навигациялық кешен, электронды соғыс жүйесі және су астындағы диверсиялық күштерді анықтауға арналған құралдар қажет. Осы аталған функциялар мен су ығыстыру мөлшері қуатты қозғалтқыш қондырғысын қажет етеді.

Қырым кемелерінің нақты сипаттамалары әзірге белгісіз, бірақ бәсекеге қабілетті жобалардың бірі – Крылов мемлекеттік ғылыми орталығының "Прибой" ӘДК, оның корпусының ұзындығы 200 метр, ені 34 метр және су ығыстыруы шамамен 23 мың тоннаны құрайды. Ал америкалық ұқсас кемелердің толық су ығыстыруы - 45 мың тонна.

Өндірістік база

Керч қаласындағы "Залив" зауыты әскери кеме жасау саласында едәуір тәжірибе жинады және "қырымдық "Мистральдің" жобасын жүзеге асыру үшін барлық технологиялық мүмкіндіктерге ие. Кеменің ұзындығы 360, ені 60 метр – бұл ӘДК үшін жеткілікті. "Залив" зауыты су ығыстыруы 150 мың тоннаға дейінгі кемелер жасай алады. Бұл қажетті құрал-жабдықтар мен жоғары санатты мамандарға иелік ететін Еуропадағы ең ірі кеме жасау кәсіпорындардың бірі. Бұған дейін Қырым билігі Керч қаласындағы "Залив" зауытында әмбебап десанттық кеме жасау жобасын қабылдауға дайын екенін растады.

Ресейдің әскери-теңіз күштерінің құрамында десанттық кемелер онша көп емес және олар заман талабына толық жауап бермейді. Мысалы, 775 және 1171 десанттық кемелер жобасы 1974-1991 жылдары Польшаның Гданьск қаласының кеме зауыттарында жасалған. 

2027 жылға дейін Ресей қару-жарақ бағдарламасына мемлекеттен 19 триллион рубль бөлу жоспарланып отыр.

103
Арнайы жасақтағы қыздар

"Тревога" десе, үй киімімен барасың": арнайы жасақтағы қыздар ашық сұхбат берді

202
(Жаңартылды 23:01 29.05.2020)
Взводтың құрылу мақсаты – халықаралық канондарға сай, әйел қылмыскерлерді ұстау. Қазір взвод құрамында 22-35 жас аралығындағы 23 қыз жұмыс істейді

АЛМАТЫ, 29 мамыр – Sputnik, Айгерім Таубай. Алматыдағы жылдам қимылдайтын арнайы жасақта әйелдер взводы 2019 жылдың маусымында құрылды. Құрамында 23 қыз жұмыс істейтін взвод қоғамдық тыныштықты сақтау үшін бел жазбай қызмет етіп жүр. Арасында тұрмыс құрғандар мен екі-үш баланың анасы да бар.

Жедел қимылдайтын арнайы жасақтың инспекторы Айкерім Нұрболаттың айтуынша, взвод жылына екі рет сынақтан өтеді. Сынақ барысында 100 метрге, 800 метрге жүгіру секілді физикалық дайындығы мен оқ ату шеберлігі тексеріледі. Тұрақты түрде психологпен сабақ өтіп тұрады.

Айкерім Нұрболат
© Sputnik / Тимур Батыршин Batyrshin Timur
Жедел қимылдайтын арнайы жасақтың инспекторы - Айкерім Нұрболат

Бұл взводтың құрылу мақсаты – халықаралық канондарға сай әйел қылмыскерлерді ұстау. Қылмыс жасаған әйел ұсталған жағдайда изоляторға жеткізуге де қыздар қатысады. Одан бөлек қыздар жасағы қазір блок бекетте қоғамдық тыныштықты сақтауға жұмылдырылған. Концерт, футбол ойындары секілді адам көп шоғырланған жерлерге бұйрықпен жіберіледі.

"Аптасына екі рет командирмен бірлесіп сабақ өтеміз, заңға өзгеріс енгізілсе, соны талқылаймыз. Апта сайын тауға шығамыз, тауға шыққан кезде қандай тәсілді қолдану керек екені айтылады. Карантин кезінде тауға шығып жүрген жоқпыз, ал оған дейін тоғайға барып жүгіреміз не болмаса тауға шығамыз", - дейді Айкерім Нұрболат.

Қыздардың қабілеті жедел жасақта қызмет етуге жеткілікті

Жасақ құрамына қабылдау үшін қыздардың бойы 170 см-ден жоғары болып, заң туралы білімі, спортта жеткен жетістіктері, спорт шеберіне үміткер болуы қажет. Осы талаптарға сай болғандардың бірі – жасақ құрамына бірінші болып қосылған Әсем Байболатова.

29 жастағы Әсем Жамбыл облысы Байзақ ауданында дүниеге келген. 2009 жылы Алматы қаласындағы ішкі істер министрлігінің академиясына оқуға түскен. Оқуды бітірген соң Бостандық ауданы ішкі істер бөлімшесіне тергеу қызметінде екі жарым жыл жұмыс істеген. 2019 жылдың маусымына дейін сол аудандағы әкімшілік практика қызметін атқарды.

"Жылдам қимылдайтын арнайы жасақта қыздар взводының ашылғанын естіп, құжат жинауға кірістім. Ең алдымен қызметкердің спортқа деген қызығушылығына баса назар аударады. 2008 жылы Қазақстан чемпионатында қол күресінен жеңімпаз болып, спорт шеберін орындадым. Қызметтің ашылғанын ести сала, осында келдім. Спорттағы жетістіктерімді көрсеттім. Сол арқылы қабылдап алды", - дейді Байболатова.

Әсем Байболатова
© Sputnik / Тимур Батыршин Batyrshin Timur
Әсем Байболатова ер адаммен салыстырғанда қыздар барлығына аса жауапкершілікпен, мұқият қарайтынын айтады

Бойжеткен осы қызметке келгеннен кейін практикалық атуды тереңірек меңгеріп, жарыстарда жүлде алып жүр. Бұған дейін де қарумен жұмыс істегенін айтқан Әсем арнайы жасақ құрамында өзінің тағы бір қырын аша түскен. 2019 жылы қазанда практикалық атудан Қазақстан чемпионатында жеңімпаз атанған.

"Осы қызметке қатты қызықтым. Арнайы күште жұмыс істейтін қыздарға қызыға қарайтынмын. Бізде осы взводтың ашылғанын кадр бөлімінен естіп, бірден келдім. Өзім қылмыскерлерді ұстау, қажет жерінде күш қолдану секілді қимылдарды көргім келді. Қыздардың қабілеті жедел жасақта қызмет етуге жеткілікті, тіпті ер адаммен салыстырғанда қыздар барлығына аса жауапкершілікпен, мұқият қарайды. Сонымен қатар қыздар шыдамдырақ келеді. Қыздардың бұл салада қызмет еткенінді тұрған ештеңе жоқ, істі тиянақты орындайды", - дейді ол.

Олимпиада ойындарынан жасақ жаттықтырушысына дейін

Қасенова Саида – бокстан Қазақстанның жеті дүркін чемпионы, Азия чемпионы, Азия ойындарының күміс және қола жүлдегері, әлем кубогінің қола жүлдегері, ең алғаш Олимпиада ойындарына лицензия алған қазақ қызы. 2012 жылы Олимпиада ойындарында 5-орын алған спортшы 2020 жылдан бастап жедел жасақ құрамында жаттықтырушы болып қызмет етеді. Бокстан кейін аралас жекпе-жектен Қазақстанның чемпионы атанған Саида қыздардың физикалық дайындығын жаттықтырады.

"Әр қыздың өз мінезі бар. Тіпті арнайы жасақта жұмысқа анау-мынау қыз келе бермейді. Алдына мақсат қойып соған жете алатын мінезді, сабырлы қыздар жұмыс істейді. Сондықтан әрқайсысымен жұмыс істеу арқасында кімнің қай спортқа деген қабілеті, құштарлығы бар екенін анықтап, жеке-жеке жұмыс істейміз. Бірі бокста мықты, бірінің жүгіру, күресуге икемі бар. Болашақта біраз жарыстан жылдам жасақ қыздарын көріп қаласыздар", - дейді Қасенова.

Саида Қасенова
© Sputnik / Тимур Батыршин Batyrshin Timur
Қасенова Саида – бокстан Қазақстанның жеті дүркін чемпионы, Азия чемпионы, Азия ойындарының күміс және қола жүлдегері, әлем кубогінің қола жүлдегері, ең алғаш Олимпиада ойындарына лицензия алған қазақ қызы.

Олимпиада ойындарынан кейін құрамада біраз уақыт болған Саида кейін Қазақстанның жасөспірім қыздар құрамасының бас жаттықтырушысының көмекшісі қызметін атқарған. Сол жақта бір жыл қызмет етіп жүріп, аралас жекпе-жектен жарысқа барған. Жарыста аяғынан жарақат алған спортшы біраз уақыт денсаулығына көңіл бөлген.

"Ота жасатқан соң, жеті айдан кейін жаттығу бастап, жарысқа шықтым. Аралас жекпе-жектен әлем біріншілігіне барып қайттым. Содан кейін осы бағытқа бет бұрдым. Қыздар құрамасы ашылған соң, 2020 жылдың басында жасаққа келдім. Үлкен спорт бар жерде оңай дүние жоқ, жарақат алмайтын спортшы жоқ. Карантин болған соң қазір жарыстар жоқ, алда жарыстарға дайындықты бастаймын", - дейді Қасенова.

Жаттықтырушы болғанымен адам жетпей жатқан кезде жасақ құрамында бірге шығатын Саида блок бекеттегі жұмысы жайлы айтты.

"Бір қарағанда адам өміріне қауіпті емес жұмыс секілді көрінуі мүмкін, алайда ол жерде де түрлі адам бар. Біз (арнайы жасақ - Sputnik) сол жердегі қызметкерлердің қауіпсіздігіне жауап береміз. Бекетте тұрып адамдарға түсіндіру жұмысын жүргізіп, халықпен етене жұмыс істеуге тура келді. Ішінде мас болып, қызметкерлерге күш қолданған адамдар да болады. Сондай сәтте жедел түрде араласамыз", - дейді Саида Қасенова.

Ол халықпен жақын жұмыс істеген соң қару ұстауға қажеттілік болмағанын айтты. 

"Жаңа жылдан бері қару алып, қауіпті операцияларға әлі барған жоқпын. Қыздардың қарусыз жұмыс істеуіне көмектесемін. Қыздардың ішінде біреу жүгіруден, бірі соққы беруден әлсіздеу болса, қазір барлығы кез келген жағдайға дайын", - дейді ол.

"Халқым үшін туған қызбын"

Алты жасынан бастап спорт пен өнерді бір арнаға тоғыстырып жүрген Қарашаш Есдәулетова Алматы облысы Ұзынағаш ауылында дүниеге келген. Әкесі мен анасы – самбошы, спорт шебері. Бала күнінен сұлулық байқауларында топ жарған Қарашаш, фотомодель болып, арасында киноэпизодтарға шақырту алған. Ал 2020 жылдың басынан бері жедел жасақ құрамына қабылданып, осы салада жұмыс істеп жүр.

Қарашаш Есдәулетова
© Sputnik / Тимур Батыршин Batyrshin Timur
Актерлік шеберлік мамандығын тәмамдаған бойжеткен ән салып, театрда да ойнаған

Есдәулетова Қарашаш – жүзуден, еркін күрестен спорт шеберіне кандидат, дзюдо мен самбодан спорт шебері, самбодан Алматы қаласының бірнеше дүркін чемпионы, жеті дүркін Қазақстан чемпионы, Азия чемпионы. 

"Ішкі істер органдарында оның ішінде жедел жасақта жұмыс істеуді бала күнімнен армандадым. Себебі менің ағаларым осы жерде жұмыс істеді. Америкалық фильмдерді көріп, бізде де осындай арнайы жасақ, әскери бөлім болғанын қаладым. Ашылғанын естіген кезде жүгіріп келдім, жер тістесем де осы жұмысқа орналасамын дедім. Мен үшін бұл жер лагерь секілді, жаным рахат табады", - деді Есдәулетова.

Актерлік шеберлік мамандығын тәмамдаған бойжеткен ән салып, театрда да ойнаған. Ал қазір қоғамдық тәртіпті бақылайтын жедел жасақтың бір мүшесі. Өзінің 13 жасынан бастап кәсіби спортпен айналысуына отбасы әсер еткенін айтты.

Әңгіме барысында бойжеткен арманын туралы сөз қозғады. Айтуынша, спорттың бірнеше түрінен дайындалып, спортта топ жаруды мақсат еткен.

"Шетелге барып, жарысқа қатысып, жылдам жасақ қыздарының шеберлігін көрсеткім келеді. "Қазақстанның жедел жасақ қыздары" деген атын шығарып, атақ алып келгім келеді", - дейді ол.

  • Мен үшін бұл жер лагерь секілді, жаным рахат табады
    "Мен үшін бұл жер лагерь секілді, жаным рахат табады"
    © Sputnik / Тимур Батыршин Batyrshin Timur
  • Спортпен айналыс та, еліңді, жеріңді қорға, қызмет ет
    "Спортпен айналыс та, еліңді, жеріңді қорға, қызмет ет"
    © Sputnik / Тимур Батыршин Batyrshin Timur
  • Тревога десе, үй киімімен барасың
    "Тревога" десе, үй киімімен барасың"
    © Sputnik / Тимур Батыршин Batyrshin Timur
1 / 3
© Sputnik / Тимур Батыршин Batyrshin Timur
"Мен үшін бұл жер лагерь секілді, жаным рахат табады"

Айтуынша, жұмыс кезінде көзге түсетін сырға тағып, тырнақты қанық түске бояуға болмайды. Соған қарамастан, форма мен әскери аяқкиімді де жақсы көремін, дейді ол.

"Барлық жағдай жасалған. Спортпен айналыс та, еліңді, жеріңді қорға, қызмет ет. Үнемі халқым үшін туған қызбын деп ойлайтынмын. Спортта да сондай қағиданы ұстандым. Блок бекетте болсын, ұстау секілді операцияларға барғанда да халқым үшін жасап жатырмын деген ойда боламын", - дейді Қарашаш.

Айтуынша, жұмысқа түнгі үште де, жұмыстан тыс мезгілде, кез келген уақытта шақыруы мүмкін.

"Кез келген уақытта шақыртып алады. Тіпті көшеде кетіп бара жатқанда, "тревога" десе, үй киіміңмен кетесің. Үйге барып шығайын деген әңгіме мүлдем айтылмайды. Бұл біздің екінші үйіміз. Біраз уақыт бұрын дүкенге бара жатқанымда, хабарласты. Содан бірден такси тоқтатып, базаға келдім. Отбасым бұған үйреніп кеткен", - дейді ол.

Арнайы жасақ, жаттығу
© Sputnik / Тимур Батыршин Batyrshin Timur
Жұмысқа түнгі үште де, жұмыстан тыс мезгілде, кез келген уақытта шақыруы мүмкін
202
Кілт сөздер:
спорт, қыздар
Тақырып бойынша
Халықаралық армия ойындары-2019: алғаш рет қыздар "Танк биатлонына" қатысты
"Тест нәтижесін көрсету керек": алматылық ерікті сұхбат берді
Әділбек Ниязымбетов қазір немен айналысып жүргенін айтты
Әлемдегі ең сұлу қыздар қай елде тұрады - фото
Қазақстандық спортшы мұрны сынса да, жекпе-жекті жеңіспен аяқтады – видео