Триумф С-400 қондырғы кешені

Түркия С-400 зымыран жүйесінің кезекті сынағын өткізіп жатыр

50
4 шілдеден бастап Түркия Мюртед әуе базасында түрлі биіктік пен қашықтықтан ұшуларды орындайтын F-16 мен F-4 жойғыштарына қарсы С-400 ресейлік зениттік зымыран жүйесінің (ЗЗЖ) кезекті сынағын өткізіп жатыр

Анкара ресейлік ӘШҚ-ЗШҚ жүйелерін пайдаланғаны үшін қабылданатын санкциялар туралы Вашингтонның көптеген ескертпесін елеген жоқ.

"Триумфты" америкалық өндірістің "туындысы" F-16 Viper мен F-4 Phantom II жойғыштарында тестілеу де жай сәйкестік емес. Өткен жылы АҚШ-тың мазасызданғанына қарамастан, түрік мамандары Анкараның қақ төбесінде түрлі биіктікте С-400 жүйесін америкалық F-16 жойғыштарына қарсы сынақтан өткізген болатын. "Триумфтердің" көпсатылы сынақтары 2020 жылдың қараша айына дейін жалғасады.

С-400-ді жеткізу өткен жылдың жазында басталып, Анкара мен Вашингтон арасында шиеліністің ушығуына алып келді. Америкалықтар түрік серіктестерінен келісімшарттан бас тартып, оның орнына Patriot кешендерін сатып алуды талап етті. Түркияны F-35 жойғыштары өндірісінің бірлескен бағдарламасынан шығарып тастаймыз деп те қорқытты. Анкара әскери-саяси қысымға морт сынбай, америкалықтардың талаптарын орындаудан бас тартты және "Триумф" альянсқа еш қауіп төндірмейтінін бірнеше рет атап өтті.

Ресей Түркияға сомасы 2,5 миллиард долларды қамтитын С-400 төрт дивизионын жеткізуге арналған алғашқы келісімшартты өткен жылдың қарашасында орындады. 2020 жылдың маусым айында Анкара мен Мәскеу "Триумфтердің" екінші кешенін жеткізу туралы келісімшарт жасасты.

Дәл осы сәтті Түркия Республикасы қорғаныс өнеркәсібі хатшылығының басшысы Исмаил Демир "С-400 жүйесі қолдану үшін сатып алынуда. Нүкте" деген болатын. Ал АҚШ-та өз әдетіне салып, түрік жерінде "Триумфтың" көзін жоюға тырысып бағуда: оны өздері сатып алуды ұсынуда, америкалық кешендермен алмастыруын талап етуде және жаңа санкциялармен қоқан-лоққы көрсетуде.

Түркиядағы С-400 сынақтары нысанды анықтау қашықтығы, ілесіп ұшу беріктігі, нысанды жою тиімділігі секілді әскери параметрлерін нақтылау үшін жүргізіліп жатыр. Анкара маңында орналасқан Мюртед әуе базасындағы ресейлік зениттік зымыран жүйелері F-35 пен F-22 ұшақтарын қоса алғанда, шынайы аэродинамикалық нысандарда тестіленуде. Белгілі болғандай, құпия әрі радарға "көрінбейтін" америкалық бесінші буын жойғыштар "Триумфтың" анықтау және жою радиусында үш рет пайда болған. Қара теңіз бен Түркия аумағынан Таяу Шығыс елдеріне жеткізу барысында АҚШ әскери-әуе күштерінің F-35 пен F-22 маршруты Мюртед қаласынан 200 километр қашықтыққа созылып жатыр.

С-400 зымыран жүйесі
© Sputnik / Сергей Пивоваров
FighterJetsWorld басылымының мәліметі бойынша, ӘШҚ бойынша түрік мамандары РЛС-ті түрлі режим мен түрлі биіктікте тексеріп жатыр. Түркия тарабы ресейлік С-400-ді америкалық бесінші буын жойғыштарында тексеру нәтижелерімен бөліскен жоқ. Алайда, әскери сарапшы Виктор Баранецтің мәліметі бойынша, аталған тексеруге қатысқандардың бірі "Рособоронэкспорт" өкілімен әңгіме барысында "Америкалық ұшақтар радарларда қабырғадағы шыбын секілді көрініп тұр" дегенді айтқан. Наразылықтардың жоқтығын есепке алсақ, "Триумфтар" Анкараның көңілінен шыққанын пайымдауға әдбен-ақ болады.

Түркияның қорғаныс ведомствосы бұған дейін С-400 жүйесін тестілеу сәтті өтіп жатқанын хабарлаған. Ақпаратқа сәйкес, ресейлік жүйе РЛС әрекет ету аумағының шекарасында – 600 километр қашықтықта F-16 FightingFalcon жойғышын анықтаған, шағын биіктікте барлық нысандар табылған. "Триумф" шекті қашықтықта төртінші буын қаруы саналатын бомбалаушы жойғышты тауып қана қоймай, ол жою аумағына кіргенге дейін зымырандарды нысанға жөнелтуге тұрақты дайын тұрады. Яғни, әскери кезекшілік кезінде 16 FightingFalcon ұшақтары 400 километр қашықтықта автоматты түрде жойылады. Еске салсақ, бір дана F-16 жеңіл жойғышының құны 50 миллион долларға дейінгі соманы құраса, F-35 – екі есе қымбат.

"Мюртед" әуе базасындағы сынақтар америкалық авиция жойғыштарының абыройына үлкен нұқсан келтіріп жатыр. Әйтсе де, Анкарамен қырық пышақ болып жауласу Вашингтон мүддесіне сәйкес келмейді. Түркия аумағындағы америкалық ядролық қару-жарақтың Инджирлик әуе базасы бар. Бұл қауіпті аумақтағы АҚШ ӘӘК негізгі тірек пункті. Геосаяси тұрғыдан АҚШ пен НАТО үшін Түркияның маңызы зор. Сондықтан, ол альянстағы жағдайға ықпал ете алады. Анкараның Мәскеумен жақындасуы оны батыс серіктестерінің қысымынан төтеп беретіндей қауқарлы болуына ықпал етіп тұр.

С-400-ді сатып алғаны үшін Вашингтон түріктердің F-35 бағдарламасына қатысуын уақытша тоқтатты. Анкара "жазаланды", бірақ, бағдарламадан шығарылған жоқ. Осы шектеуден кейін Түркия СІМ басшысы Мевлют Чавушоғлы Ресейден Су-35 және Су-57 жаңа жойғыштарын сатып алу мүмкіндігі туралы мәлімдеді. МАКС-2019 әуе салонында Әскери-техникалық ынтымақтастық жөніндегі федералдық қызмет директоры Дмитрий Шугаев аталған мәселенің шынайылығын растады. Сондықтан, алдын ала болжамды бүгіннен жасауға болады.

Түркияның әскери техниканы сатып алу әлеуетіне әділ баға берсек, онда республиканың қорғаныс қабілетінің сапалы өсімі байқалады: "Триумфтың" бір батареясы 72 бағытталған зымыраны бар және бір уақытта 36 нысанның көзін жоя алады. Түрлі типтегі зымырандар желісі 5 метрден 30 километрге дейінгі диапазонда бомбалаушы жойғыштарды, ұшқышсыз ұшу аппараттарын, қанатты, тактикалық және баллистикалық зымырандарды жоюға мүмкіндік береді. "Триумф" жүйесі түрлі қашықтықтағы зениттік кешендерді біріктіре алады және ӘШҚ құралдарының желісін басқара алады. 

Қазір жаңа мүмкіндіктер дәуірі туды. Анкарада "Прометей" С-500 ресейлік зениттік зымыран жүйесін сатып алу талқыланып жатыр. 

50
АҚШ доллары

Долларға қауіп төніп тұр ма?

526
Өзінің саяси ықпалымен және әлемнің түрлі елдеріндегі лауазымды шенеуніктер оның бұрынғы қызметкерлері болып табылуымен танымал ірі америкалық банк ешкім күтпеген мәлімдеме жасады: доллардың басты әлемдік валюта мәртебесі аяқталуы мүмкін

Goldman Sachs – бір триллион активтерді басқаратын, Уолл-стритте үлкен құрметке ие, өз қызметкерлерін АҚШ Қаржы министрлігіне жоғары қызметке тұрғыза алатын, сондай-ақ, "кальмар-вампир" корпоративтік лақап атына ие қаржы құрылымдары ортасында кеңінен танымал мекеме. Аталған лақап ат бұл банкке 2008 жылғы дағдарыстан кейін зерттеуші-журналист Мэтт Тайббидің арқасында "жабысып" қалды. "Әлемдегі ең ірі инвестициялық банк – ақшаның иісі шыққан жерген өзінің қанды шұңғысын аяусыз тығатын алып кальмар-вампир" деп жазды журналист 2010 жылы The Rolling Ston журналындағы зерттеуінде, деп жазады РИА Новости.

Жоғарыда аталған себептердің негізінде айтсақ, "кальмар-вампир" қандай да бір мәлімдеме жасаған кезде, әсіресе, оның бағалауы мейнстримдік медиатоптың түсінігіне қайшы келетін болса, онда банк болжамына құлақ асуға болады. Доллардың әлемдік валюта ретіндегі рөліне қатысты дәл осы америкалық банктің сын айтуы екі есе таңғалдырар жайт болып тұр. Себебі, АҚШ-тағы жаһандық қаржы құрылымдарының өзінде көзге ұрарлық патриотизм бар болады.

Қандай да бір ұғымда Goldman Sachs банкін Америка деп, ал, нақтырақ айтсақ – заманауи әрі қаржы манипуляциясына тереңдеп кеткен Америка деп қарастыруға болады. Бір кездері Құрама Штаттардың сивмолы банк емес, General Motors өнеркәсіптік корпорациясы болатын. Бұл корпорация жөнінде Вильсон былай деген еді: "General Motors үшін жақсының барлығы Америка үшін де жақсы". Қазір символ ретінде өндірістік бірлестікті емес, өз логотипін мерзімді түрде азшылықтардың түсіне өзгертіп отыратын, бейморальді, бірақ, ықпалды беделге ие және Американың келешегіне едәуір ықпал ете алатын америкалық валютаның келешегі қазіргі проблемасы болып отырған дәл осындай инвестициялық банкті атауға болады.

Америкалық қаржы ақпаратының агенттігі Bloomberg беделді банктің қорқынышы жайлы былай деп жазды: "Goldman Sachs Group Inc. АҚШ-тағы инфляция жайына қатысты аяқасты үдеген мазасыздануына көңіл аударды және ол доллар өзінің әлемдік резервтік валюта беделінен айырылып қалу қаупі бар екені жайлы батыл ескерту жасады".

Конгресс пандемиядан оңбай қалған экономиканы қолдау үшін кезекті фискальдік ынталандыруларға жақындап қалса, Федералдық резерв осы жылы өз теңгерімін шамамен 2,8 трлн долларға ұлғайтты. Goldman стратегтері АҚШ саясаты "валютаның құнсыздануына қауіп төндіріп тұрғанын және бұл доллардың әлем нарығында басымды күшке ие мәртебесінің аяқталуына алып келуі мүмкін екенін ескертті".

Goldman Sachs сарапшылары болжамының туралығын мойындау керек: көктемгі эпидемия кезінде АҚШ бюджеті мен қаржы нарықтарын қолдау үшін АҚШ ФРЖ баспа станогі негізгі жүктемеден тыс жұмыстарды бастаған және конгресс пен сенат экономикаға бюджеттік салым мен тапшылықтың ілеспелі ұлғаюы туралы ойланып жатқанда, банк клиенттермен арнайы жиын өткізіп, алдағы инфляцияның қаупі тұрған шақта долларды алтынға айырбастау қажеттілігі жайлы хабардар етіп отырды. Қазір банк дәл сол проблеманы үлкен аудиторияға шығаруды ұйғарды. Бұл ойы сәтті жүзеге асты десек болады. Себебі, доллардың ғаламшардағы басты валюта мәртебесінен айырылу қаупі туралы әлемнің барлық жетекші БАҚ-тары жарыса жазды.

Алайда, бірқатар басылымдар мен медиакомментаторлар атап өткендей, "қаржы орталарының басым бөлігінде бұл пікір әлі де азшылдық деңгейінде тұр және Goldman сарапшылары доллардың өз мәртебесінен айырылуы міндетті түрде орын алады деген жоқ".

Barclays британдық банкінің Солтүстік және Оңтүстік Америкадағы валюталық сауда басшысы Майкл Крупкин мәлімдегендей, осы тектес ұстаным "капитал нарығының тереңдігі мен АҚШ долларында жүзеге асырылатын жаһандық транзакциялардың көлемін ескере отырып, АҚШ доллары өзінің резервтік валюта мәртебесінен айырылуға бір қадам да жақындаған жоқ".

Мәселе дәл осы ұстанымды америкалық аналитика қауымдастығының басшылыққа алуы тым кеш қол сермеуге алып келетінінде болып тұр. Яғни, америкалық валютаның басымдығына негізделген әлемдік жүйені бөлшектенуі не аяқталады, не қайта орнына келмес деңгейде болады.

Доллар жүйесі өз сыншыларына қарағанда ғұмырлы болатынының тағы бір дәлелі ретінде оның 2008-2009 жылдары Федералдық резервтің тоқтаусыз ақша басуынан да аман қалғанын айтуға болады. Алайда, баспа станогінің қазіргі жұмысын алдыңғы дағдарыс кезіндегі қарқынмен салыстыруға келмейді және 2008-2009 жылдары АҚШ бірполярлы әлемнің мінсіз көшбасшысы еді.

Қазіргі жағдай мүлде бөлек болып тұр: америкалық қалалар өртеніп жатыр, елдегі қос жетекші партия алдағы президент сайлауының нәтижесін мойындамайтыны және азаматтық соғыс қаупі жайлы мәлімдеуде, ал, бірполярлы мемлекет бүгінде жоқ. Мәселе басқада – АҚШ пен Қытай арасында басталған 2.0 соғысы қандай сипатта болмақ?..

Кемеңгер әрі ақпаратқа қанық "кальмар-вампир" тектен-тек дабыл қағып жатқан жоқ. Ол соңғы 50 жыл бойы АҚШ-қа үлкен артықшылық беріп келген жүйені қорғауға және бюджеттік тәртіпке шақырып жатыр. Ықпалды банктің бұл ескертуі естір құлаққа жетері анық. Алайда, доллардың әлем валютасы дәрежесін сақтап қалу үшін америкалық саясаткерлердің батыл шара қабылдайтыны күмән тудырып отыр.

526
Искандер кешенінің зымыранын ұшыру

"Искандер" неге теңізге шықты?

457
"Искандер-М" зымыран кешендерімен құрлықтағы және теңіздегі өз шекарасын тасалау арқылы Ресей ұлттық және халықаралық қауіпсіздігін нығайтып жатыр

Стратегиясы қисынды: осы жабдықтар мен ықтимал қарсылас үшін шығын неғұрлым көп болса, Еуропа мен Азиядағы бейбітшілік соғұрлым берік болады.

"Известия" газетінің ақпарат көзіне сүйенсек, РФ қорғаныс министрлігіне "Искандер-М" жедел-тактикалық зымыран кешендері (ЖТЗК) теңіз десанттары мен қарсыластың кемелеріне соққы жасау үшін қолданылады. Құрлықтағы әскердің зымырандық бригадасы теңіз соғысы тактикасын меңгеруді бастады. Сондықтан, технологиялық тұрғыдан кешен қарсылас десантын анықтау үшін дайын. Оқ ату ұзақтығы мен нысанға дөп тию дәлдігі бойынша "Искандер-М" ЖТЗК сипаттамасы мінсіз және кешеннің әлемде ұқсас баламасы жоқ.

"Искандерлердің" теңіздегі атыстары РФ Қарулы күштері Оңтүстік әскери округінің зымырандық бірлестігін аяқ астынан тексеру кезінде 20 шілде күні өткен болатын. ЖТЗК десанттық кемелерді жағалауда босату кезінде соғыс техникасының жинағын шартты түрде жойды және "қарсыластың" теңіз десантының қара теңіз жағалауында басып алуына тойтарыс берді.

Әскерді басқарудың автоматтандырылған жүйесімен біріктірген "Искандер-М" жағалау қорғанысы тереңдігінде авиация, флот, барлау, ұшқышсыз ұшу аппараттарынан дәл сол уақыт кезінде тапсырмалар алып, теңіздегі жылжитын нысандар бойынша соққы жасай алады. "Искандер-М" ЖТЗК зымырандары қазіргі және келешектегі ЗҚШ жүйелері үшін ұстатпайтын нысан. Ол 4 минут ішінде 500 км артта қалдыруға қабілетті. 9М728 немесе Р-500 оқтұмсықтары нысаннан көп дегенде 1 метрге ғана ауытқиды.

"Бал" және "Бастион" деп аталатын зымыран кешендері бар әскери бірлестікте "Искандер" эшелонданған қорғанысты нығайтып, ресейлік теңіз шекарасын расымен де қолжетпейтіндей ете алады.

Бұған дейін Ресей қорғаныс министрлігі хабарлағандай, барлық он шақты зымыран бригадалары қайта қаруландырылады және тағы үшеуі құрылады. Ресейлік қорғаныс өнеркәсібі жыл сайын екі бригадалық жиынтық шығарады. Бір уақытта соғыс тиімділігін арттыруға бағытталған "Искандерлердің" модернизациясы жүріп жатыр.

Қорғаныстағы кемелер

Ресей жағалауына дәстүрлі түрде әскери кемелер, теңіз авиациясы мен Балтық, Солтүстік, Тынық мұхиты, Қара теңіз флотының және Каспий филотилиясының жағалау әскері жауап береді. "Бал" мен "Бастион" кемеге қарсы мобильдік зымыран кешендерінің рөлі маңызды. Уақыт өте келе жағалаудағы әскери тәртіп "тығыздалуда". Мысалы, 2019 жылы Балтық флоты өзіндік танк полкіне ие болса, Қара теңіз флоты ӘДӘ үшінші полкімен күшейтілуде. Жағалау қорғанысына "Искандер-М" кешендерімен қаруланған зымыран бригадаларын тарту Ресейдің теңіздегі қорғанысы мен шабуылдарының қуатын арттыра түседі.

Дайындаушының мәліметі бойынша, ресейлік зымырандық бригаданың толық жинағы 51 машинадан тұрады. Оның ішінде 12 іске қосу, 12 көліктік-оқ ату, 11 командалық-штабтық қондырғы мен 14 өмірді қамтамасыз ету машинасы бар. Яғни, екі минут ішінде бригада 24 зымыранмен соққы жасай алады. Күшейтілген бригаданың дүркіні – 32 зымыран. "Искандерлер" неғұрлым көптеп теңізге енсе, ресейлік әскери қызметшілерге жағалауда соғұрлым аз соғысуына алып келеді. 500 км қашықтықтағы "Искандерлердің" бастырмалатқан соққысы қарсыластың мұндай операциясын бас кезінде-ақ тоқтата алады. Сонымен атар, ЖТЗК есептеулері ресейлік теңіз жаяу әскерінің оқ атуына тиімді қолдау көрсете алады.

"Искандер-М" кешендерінің оқу-жаттығулар кезінде пайда болуы НАТО қолбасшылығына аса ұнай қоймады. Себебі, қарсы қояр ештеңе жоқ. Енді міне, альянсқа теңізден сәлем жолдауға болады. "Искандер" жетілдірілген кешендері және қашықтықтығы ұзартылған теңіз нысанын жоюға бейімделген зымырандар батыстағы арандатушылық белсенділігін айтарлықтай бәсеңдетіп, РФ шекарасы аумағында халықаралық қауіпсіздікті нығайтуға мүмкіндік береді.

Мұнда Ресей ешкімге қоқан-лоқы көрсетіп жатпағанын айта кету керек. Ол тек батыстың дұшпандығына ассиметриялы жауап қатып отырғанын және Балтық пен Қара теңіз аумағында батыс әскери блогының соққа жасау әлеуетінің артуына саналы түрде әрекет етіп жатқанын айту маңызды. Егер альянс Ресей шекарасына жақын маңға өз әскери кемелерін орнатуды доғарса, "Искандерлер" өздерінің айрықша мүмкіндіктерін полигонда көрсететін болады.

Қарсы келуге болмайтын квазибаллистика

"Искандер-М" ЖТЗК 500 км қашықтықта көлемі шағын және алаңдық нысандарды жоғары дәлдікпен жоюға арналған. Нысананы көздеу үшін инерциялы навигациялық жүйе және жаһандық навигациялық спутниктік жүйенің сигналы қолданылады. Соңында ақылды оптикалық бастиек санаулы метрдегі дәлдікті қамтамасыз етеді. Зымырандарды ұшу кезінде қайта бағыттауға болады. Бұл қозғалыстағы нысандарға соққы жасау мүмкіндігін береді.

Кешенде екі түрлі зымыран орнатылуы мүмкін. Біріншісі – 50 км дейінгі биіктікте квазибаллистикалық траекториялар бойынша ұшатын аэробаллистикалық 9М723 болса, екіншісі – шағын биіктікте нысанға қарай ұмтылатын қанатты 9М728 немесе Р-500.

"Искандердің" дәлдігі жоғары зымырандары бейнелейтін беті шағын, ұшу траекториясы күрделі, әуедегі және зымыранға қарсы қорғаныс жүйелерінің барлығы үшін ұстатпайтын техника. Зымыранның бастапқы салмағы – 3,8 тонна, ұзындығы – 7,2 метр, жылдамдығы – секундына 2 км жоғары, іске қосу аралығы – бір минут.

"Искандер-М" ЖТЗК дәлдігі, зымыранды іске қосуға дайындау жеделдігі және басқа да сипаттамалары бойынша шетелдік баламаларынан озық тұр. Кешеннің басты артықшылықтары: стратегиялық мобильділік, әскери кезекшілікті жасырын атқару және зымырандық соққы жасау мүмкіндігі, ұшу тапсырмасын енгізу және автоматты есептеу, оқ-дәріге және радио электронды шабуылға қарсы әрекет жағдайында соғыс әрекетін орындау ықтималдылығы. Еске салсақ, ресейлік "Искандерлер" Сирия Араб Республикасының аумағындағы соғыс жағдайында сәтті сынақтан өткізілген.

457
Бала, ойыншық

Алматыда полицейлер екі баланы түні бойы іздеді

0
Балалар дүйсенбі күні таңертең табылды. Олар түнді шағын дәмхананың қасында өткізгені белгілі болды. Екеуі де үйден кету себебін айтқысы келмеді

НҰР-СҰЛТАН, 3 тамыз – Sputnik. Алматыда 11 және 8 жастағы екі ағайынды үйден кетіп, қайта оралмаған. Балаларды 30 полицей мен 15 кинолог іздеді. Алты сағаттан кейін балалар аман-сау табылды.

Екі ағайындының жоғалып кеткені туралы хабарлама полицияға түнгі сағат 01:45-те түсті, деп хабарлайды Polisia.kz порталы.

Оқи отырыңыз: Түркістан облысында үш бала тауда адасып кетті, біреуі жардан құлаған 

Ата-анасы балалар үйден кетіп, қайтып оралмағанын айтқан, бірақ бұған дейін ондай әрекет жасамаған.  

Дереу криминалдық полиция қызметкерлері, учаскелік инспекторлар, ювеналды полиция өкілдері мен тергеу-жедел тобының қызметкерлерінен арнайы іздеу тобы құрылды. Сондай-ақ, балаларды іздеуге 15 кинолог тартылды.

"Ең алдымен, үйдің жанындағы аумақты, жақын жерде орналасқан жыра-сайды тексердік, көршілерден сұрастырдық. Қалай болғанда да, біз жақсы нәтижеге қол жеткізуді көздедік", - дейді Алатау ауданы полиция басқармасының бастығы Ілияс Өмірсеріков.  

Ол балалар сағат 07:35-те табылғанын атап өтті. Ағайындылар түнді шағын дәмхананың қасында өткізгені белгілі болды. Балалар бір-бірін мықтап ұстап алыпты. Олар үйден неліктен кеткенін айтқысы келмеген.

Полиция қызметкерлері олардың тұрмысын, отбасылық тәрбиені міндетті түрде тексеріп, ата-анасымен жұмыс істейтіндерін жеткізді. Олар балалар себепсіз үйден кетіп қалмайды деп есептейді.  

0
Кілт сөздер:
балалар, Алматы
Тақырып бойынша
Атырауда үйдің ауласынан 6 жасар қыздың денесі табылды
Түлкібас ауданында 6 ай бұрын жоғалған оқушының не істеп жүргені анықталды
Алматыда әкім іздеу салған оқушы табылды
Атырауда бір жарым жасар сәби жоғалып кетті
Ақмола облысында жоғалған жасөспірімнің 9 жыл бойы қайда жүргені белгілі болды