Монета

Ақышев газ құбырына зейнетақы қорынан бөлінетін ақшаға қатысты түсініктеме берді

249
(Жаңартылды 18:34 17.10.2018)
Ұлттық банк басшысының пікірінше, инвестицияның сақталуы тұрғысынан қарағанда, бұл өте табысты жоба

АСТАНА, 17 қазан – Sputnik. Ұлттық банк басшысы Данияр Ақышев зейнетақы қорынан "Сарыарқа" газ құбырының құрылысына бөлінетін 85 миллиард теңгеге қатысты түсініктеме берді, деп хабарлайдытілшісі.

Ақышев қазақстандықтардың зейнетақы жинағы халықтың өмірін жақсартуға бағытталатынын атап өтті. 

"Инвестицияның сақталуы тұрғысынан алсақ, мен мұны өте табысты жоба деп санаймын. Біріншіден, ол мемлекеттің инфрақұрылымын, халықтың өмірін жақсартуға бағытталған. Газдандыру бойынша есептелген экономикалық модель мемлекет басшысының тапсырмасымен жасалды. Зейнетақы қорындағы ақша азаматтардың өмірін жақсартуға жұмсалады. Қазақстанның солтүстік облыстарына газ тартылады", — деді банк төрағасы мәжіліс кулуарында. 

Оның айтуынша, БЖЗҚ-ның ақшасы қайтарымы жоқ жобаларға инвестицияланады деу дұрыс емес. 

"Бұл керісінше, әр азамат қайтарымды сезінетін жоба. Әсіресе, солтүстік облыстарда. Сондықтан бұл жағдайда мұндай шешімдерді тек қолдау керек", — деді ол. 

Ақышев зейнетақы жинағын инвестициялауға қатысты шешімдердің барлығын Ұлттық қорды басқару жөніндегі кеңес мүшелері заңнамалық негізде қабылдайтынын атап өтті. 

"Оңтайлы сәтті пайдаланып, халыққа мынаны жеткізгім келеді: соңғы үш жылда Ұлттық банк зейнетақы активтерін инвестициялауға қатысты барлық шешімді толығымен ашық, айқын негізде қабылдап жүр. Сіздер әр ай сайын зейнетақы активтерінің қайда, қандай шарттармен, қандай ставка бойынша орналастырылғанын көре аласыздар. БЖЗҚ салымшылары үшін не маңызды? Жинап жатқан ақшасының сақталғаны, кіріс әкелгені", — деп түйіндеді төраға.


249
Кілт сөздер:
газ құбыры, зейнетақы, Ұлттық банк, Қазақстан
Тақырып:
Зейнетақы мөлшері қалай өзгерді (66)
Тақырып бойынша
Зейнетақы қорындағы ақша "Сарыарқа" газ құбырының құрылысына жұмсалады
Банктерге зейнетақы қорынан 300 млрд теңге бөлінеді
Фрилансерлер зейнетақы жарнасын келесі аптадан бастап аудара алады
Қазақстанда келесі жылдың бірінші қаңтарынан бастап зейнетақы өседі
Зейнетақы қорының мәлімдемесі депутаттың ашуын туғызды
газ

Газ нарығының болашағы қандай?

59
Газ нарығы біртіндеп қайта қалпына келуде: Еуропадағы және Азия-Тынық мұхиты аймағындағы сұйытылған табиғи газ нарығына (СТГ) қатысты биржа бағасы сәйкесінше мың текше метрге 130-150 долларды құрады

Бағаның өсуіне сұраныс пен ұсыныстың да артуы түрткі болып отыр. Осы жылдың сегіз айында СТГ-нің жалпы импортының мөлшері 1,3 пайызға ғана артқанымен, өткен жылдың дәл осы кезеңімен салыстырғанда едәуір жоғары. Шілде және тамыз айларында Үндістан мен Қытайда да СТГ импортының күрт өсуі байқалған, деп жазады РИА Новости.

Яғни, қарапайым бағалау жүргізетін болсақ, газға деген сұраныстың аз болғанына қарамастан (қазір мұны Ресейдің Еуропаға жеткізетін экспортынан да байқауға болады, ал Қытай Орта Азиядан газ импортын азайтып жатыр) СТГ-ге деген әлемдік сұраныс өткен жылдың деңгейінде тұрғанын байқауға болады. Дегенмен, бұған дейін инвестиция құйылған зауыттардың құрылысы аяқталып (негізінен АҚШ), тетігі іске қосылғандықтан, СТГ нарығының қуаты да орасан болып тұр.

Сондықтан бағаны тұрақтандыруға ұсыныстар тарапынан жіберілетін сәтсіздіктер де ықпал етіп отыр: Австралиядағы Prelude  зауыты бұрынғыдай жұмыс істемейді (техникалық ақауларға байланысты), бұл елде сондай-ақ, Gorgon LNG-нің бір желісі тоқтап тұр. Ал АҚШ туралы бұған дейін көп айтылды. 

Газға белгіленген бағаның төмендігі оның шығындарын да ақтаған жоқ, ал жазда СТГ-ні жеткізу көлемі зауыттардың жоспарланған қуатының жартысына дейін және одан да төмен құлдырады.  Соған қарамастан, қазір табиғи газға деген әлемдік бағаның өсуімен қатар, экспорт та біртіндеп қалпына келуі мүмкін, бірақ бұған дейін қалыптасқан жағдайға тез оралу қиындық тудырып тұр. Алдағы айларда АҚШ экспортының өсуі бағаның аспандауына ықпал етуі мүмкін.

Яғни, бағаны қалпына келтіру әлі де тұрақсыздық деңгейінде қалып отыр, дегенмен, кейбір болжамға сәйкес, жылыту маусымында Азиядағы баға мың текше метрге 200 доллардан да асып кетуі мүмкін. Бұл баға барлық өндіруші үшін ұзақ мерзімге дейін сақталады деген болжам бар.

Бірақ биылғы жыл өткен кезеңдермен салыстырғанда күрделі болғаны анық, ендеше ұзақ мерзімге қорытынды жасауға да болмайды. Дегенмен, барлығын жағдайдың алдағы уақытта қалай өрбитіні алаңдататыны анық. Бір қызығы, биыл соңғы жиырма жылда алғаш рет газ сұйылтатын жаңа зауыттардың құрылысын салу туралы бірде-бір жаңа инвестициялық шешім қабылданған жоқ. Еске салайық, өткен жылы 2016-2018 жылдар аралығын қамтыған үш жылдық үнсіздіктен кейін, 2011-2015 жылдардағы тетіктерді қайта инвестициялау есебінен инвестициялық шешімдердің рекордтық деңгейі тіркелген еді. 

Неліктен бұлай болады? Жауабы қарапайым: барлық мұнай-газ компаниялары кірісінің көп мөлшерінен айырылды, сондықтан инвестициялық бағдарламаларының санын барынша қысқартуда. Бірақ, инвестиция көлемі жалпы көлемнің тек үштен біріне дейін қысқарды.

Мұның тағы бір жауабы бар - соңғы жылдары СТГ нарығы қарама-қайшы бағытта дамып келеді. Бір жағынан, қазіргі кезде газға деген тапшылықтың туындамайтынын аңғарсақ, екінші жағынан, болашақта бұл мәселеде бәсекелестіктің артатынын да (Катар, АҚШ, Ресей, Шығыс Африка) көріп отырмыз. Әрине, мұның бәрі бағаның жоғарылауына әсер етпейді және жаңа жобаларға инвестиция салуға да итермелемейді.  Дегенмен, сарапшылар газ нарығының болашағы зор екенін (газға деген сұраныс өсіп отырады) алға тартуда. Ал бұл нарықты дамыту драйверлерінің бірі – оған СТГ-ге біртіндеп ойыса бастаған мұнай-газ трансұлттық корпорацияларын қатыстыру.

Мәселен, мұнай бағасы аспандап тұрған кезде (сол кезде бұл жағдай ұзақ мерзімге сақталатындай көрінген), мұнай-газ компаниялары жалпы кірістер себетінен сұйылтылған газға қаражат салуы немесе зауыттарға тікелей инвестициялар арқылы немесе жанама түрде, портфолиосындағы ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша СТГ-ні сатып алуы мүмкін еді. Бұл СТГ нарығына қатысушылардың зауыт құрылысына аз мөлшерде болсын несие алуына мүмкіндік беретін.

Қазір бағаның төмендеуіне байланысты, мұнай-газ саласындағы трансұлттық компаниялардың мұндай жұмыстарды дөңгелетуіне шамасы жетпей қалды. Сондықтан, кейбірі жасыл инвестиялық жобаларға ден қоя бастады. Сұйытылған табиғи газға адал мұнай алпауыттарының да жағдайы мәз емес. Бұған қаржылық әлеуеті төмендеген ExxonMobil-ді мысалға келтіруге болады.

Бұл компания екі ауқымды СТГ жобасына инвестиция құюды көздеп отырған еді. Олар АҚШ-тағы Golden Pass LNG (Qatar Petroleum-мен бірлесе отырып) және Мозамбиктегі Rovuma LNG жобалары. Алайда, оларды жүзеге асыру мерзімі сол күйі белгіленген жоқ. Мәселен, америкалық зауыт туралы шешім қабылдау, кем дегенде 1 жылға, ал Мозамбиктегі жоба туралы шешім 2023 жылға дейін шегеріліп отыр. Папуа-Жаңа Гвинеядағы СТГ зауытын кеңейту жоспары де әлі күн тәртібінде қалып отыр. 

Қалған америкалық зауыттар, әрине, жаңа шешім қабылдауға асығар емес, өйткені қазір СТГ-ні сату бойынша ұзақ мерзімді келісімшарттар жасауға болатындай құрылыс жобаларына кепілдік беру қиын. Мәселен, Шығыс Африкадағы жағдай тоқтап тұр. Еске салайық, осы аймақтың шельфі (Мозамбик, Танзания) бұған дейін мұнай өндіруге болатын жаңа маңызды орталық ретінде қарастырылып келген еді. Ал Mozambique LNG СТГ зауыты (Total-дың бақылауында тұрған) құрылысының басталуына аймақтағы экстремистік топ үнемі кедергі келтіріп келеді, сондықтан, оның белгіленген мерзімде аяқталуы күмән тудырады. Ал Танзаниядағы зауыттарға қатысты жоспарлар туралы ешкім жақ ашпайды.

Егер Катардың бірден бірнеше жаңа зауыт салу туралы жоспары болмағанда, бұл салада қандай да бір ұсыныс пен ілгерілеушілікті күту мүмкін емес еді. Әрине, бұл елдің жобаларына қатысты ресми инвестициялық шешім әлі шыққан жоқ, бірақ алдын ала жұмыстар қарқынды түрде жүргізіліп келеді. Ал сұйытылған табиғи газ құнының арзандауы Катардың құрылысты бағаға еш қарайламастан салуға мүмкіндік береді.

59
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев КСМ Техновид ЖШС кәсіпорнына барды

Президентке құрылыс материалдары өндірісінің технологиялық процесі көрсетілді

40
(Жаңартылды 17:28 25.09.2020)
Тоқаев Алматының Индустриялық аймағында орналасқан энергия үнемдейтін сәулеттік қасбеттер зауытының жұмысымен танысты

НҰР-СҰЛТАН, 25 қыркүйек – Sputnik. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Алматыға жасаған жұмыс сапары аясында "КСМ Техновид" ЖШС  кәсіпорнына барды, деп хабарлады Ақорданың баспасөз қызметі.  

"Мемлекет басшысы қаланың Индустриялық аймағында орналасқан энергия үнемдейтін сәулеттік қасбеттер зауытының жұмысымен танысты", - делінген хабарламада.

Президентке кәсіпорынның өнімдері таныстырылып, құрылыс материалдары өндірісінің технологиялық процесі көрсетілді. Мұнда 250-ден астам адам жұмыс істейді.

Оқи отырыңыз: Коронавирустың екінші толқынына дайын болайық – Тоқаев

Компанияның жобаға салған жеке инвестициясы 3,8 миллиард теңге. Зауыттың қуаттылығы жылына 475 мың шаршы метр шыныпакет шығаруға жетеді.

Сондай-ақ мемлекет басшысына Алматы индустриялық аймағының жағдайы мен даму перспективалары туралы айтылды. Мұнда жыл аяғына дейін құны 85 миллиард теңге болатын 10 жобаны жүзеге асыру жоспарланып отыр.

40
Кілт сөздер:
Алматы, президент, құрылыс
Тақырып бойынша
Тоқаев жарлыққа қол қойды
Қазақстанда өнеркәсіпті дамыту қоры құрылды
Қазақстанда жалпыұлттық сауалнама басталды
Тоқаев жұмыс сапарымен Алматыға барды
Телефонмен сөйлесіп тұрған медицина қызметкері

Медициналық көмек көрсететін 18 ұйымның бір жарым мыңнан астам кемшілігі анықталды

80
Мамандар анықталған кемшіліктердің басым көпшілігі жеке төленетін консультациялық-диагностикалық қызметтерді көрсетумен байланысты екенін айтады

НҰР-СҰЛТАН, 27 қыркүйек – Sputnik. Тұрғындарға көрсетілген медициналық қызметтердің сапасына тексеріс жүргізу нәтижесінде, Түркістан облысында 18 жеткізушінің көрсеткен қызметінен 1 167 түрлі кемшілік анықталды. Бұл туралы "Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры" АҚ Түркістан облысы бойынша филиалының сарапшылары мәлімдеді.

Қор филиалының медициналық сапасын мониторингтеу бөлімінің басшысы Галима Төреханованың айтуынша, осы күндері мемлекеттік тегін медициналық көмек кепілдігі шеңберінде және МӘМС пакеті бойынша жеткізушілер көрсеткен қызметтердің сапасы мен көлеміне мониторинг жүргізіліп жатыр.

"Маусым-шілде айының қортындысы бойынша тұрғындарға медициналық көмек көрсету кезінде 18 жеткізушінің көрсеткен қызметі тексеріліп, нәтижесінде 1 167 түрлі кемшілік анықталды. Жалпы, медициналық ұйымдарға салынған айыппұл сомасы 9,6 миллион теңгені құрады", – делінген хабарламада.

Қор өкілдері бүгінгі таңда алдымен жеткізушілер тұрғындарға тиісті   медициналық қызметтерді көрсететінін айтады.

"Көрсетілген қызмет сапасы мен көлеміне қарай қор сарапшылары тарапынан мониторинг жүргізіледі. Егер кемшіліктер анықталмаса, ақысы төленеді, ал кемшіліктері болса тиісті ережелерге сәйкес айыппұл салынады", – дейді Төреханова.

Қандай кемшіліктер жиі кездеседі

Анықталған кемшіліктердің басым көпшілігі жан басына шаққандағы нормативке кірмейтін, жеке төленетін консультациялық-диагностикалық қызметтерді көрсетумен байланысты. Яғни, шілде айында пациенттер қызметтің осы түрін алғандығы ақпараттық жүйелерге енгізілген.

Жалпы, өңірлер арасында кемшілік фактілері Қостанай, Алматы облысы мен Алматы қаласында жиі кездеседі. Ал Павлодар, Жамбыл, Ақмола облысында кемшілік аз анықталған.

Оқи отырыңыз: Нұр-Сұлтанда медициналық көмек қалай көрсетіледі – дәрігер жағдайды түсіндірді

Айта кетейік, медициналық сақтандыру қорының ұйымдастырған кері байланысы қоғамдық бақылау жүргізіп, пациенттің құқығын қорғауда және медициналық ұйымдарды тәртіпке келтіруде септігін тигізіп жатыр. Шағым немесе өтініш беру үшін 1406 телефонына немесе Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы арқылы хабарласуға болады.

80
Кілт сөздер:
кепілдендірілген тегін медициналық көмек, медициналық сақтандыру
Тақырып бойынша
Сағынтаев: халық әлі сапалы медициналық көмек ала алмай отыр
Сенат Байқоңыр тұрғындарына медициналық көмек көрсету туралы келісімді қабылдады
Тегін медициналық көмек пакеті қайта қаралады
Қазақстандықтар 1 сәуірден МӘСҚ аясында медициналық көмек алады
Назарбаев Сағынтаевқа: медициналық қызмет нашарлап, білім алу қымбаттап барады