Қазақстанның ұлттық валютасы теңге

Досаев АҚШ президентінің мәлімдемесінен кейін қандай өзгеріс болғанын айтты

3388
(Жаңартылды 10:08 13.08.2019)
Ұлттық банк жыл соңына дейін ақша-кредит саясатын қатаңдатуы мүмкін

НҰР-СҰЛТАН, 13 тамыз – Sputnik. Ұлттық банк жыл соңына дейін ақша-кредит талаптарын қатаңдату шараларын қолға алуы мүмкін. Бұл туралы бүгін банк төрағасы Ерболат Досаев мәлімдеді, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

Досаевтың айтуынша, биыл шілдеде айлық инфляция 0,2 процентті құраған. Жылдық инфляция 5,4 процент деңгейінде сақталды. Жеміс-көкөніс бағасының маусымдық төмендеуіне қарамастан, жазғы кезеңге тән инфляциялық процесс байқалмайды.

"Базалық ставканың қазіргі деңгейі мен ақша-кредит талаптары инфляцияны биыл нысаналы 4-6% дәлізінде сақтауды қамтамасыз етеді. Алайда әлемдік нарықта тәуекел деңгейінің өсуі мен тұтынушылық сұраныстан проинфляциялық қысымның күшеюін ескере отырып, Ұлттық банк жылдың соңына дейін ақша-кредит талаптарын қатаңдату шараларын қабылдайтынын жоққа шығармайды", - деді Досаев үкімет отырысында.

Ұлттық банк төрағасы валюта нарығындағы ахуал көп жағдайда сыртқы  факторларға тәуелді екенін атап өтті.

"12 тамыздағы жағдай бойынша теңге бағамы жыл басынан бері 0,9 процентке әлсіреп, бір доллар үшін 387,48 теңгені құрады", - деді ол.

Тағы оқыңыз: Мәдина Әбілқасымова доллардың неге қымбаттап жатқанын түсіндірді 

31 шілде мен 7 тамыз аралығында мұнайдың әлемдік бағасы барреліне 65,2 доллардан 56,2 долларға дейін күрт төмендеген.

"Бұл АҚШ президентінің Қытай тауарларына баж енгізетінін мәлімдегеннен соң болды. 12 тамыздағы жағдай бойынша мұнай бағасы барреліне 58,5 долларға дейін өсті. Ресей рублі айдың басынан бастап 12 тамызға дейін бір АҚШ доллары үшін 63,4 рубльден 65,4 рубльге дейін, 3,2 процентке әлсіреді", - деді Досаев.

Ұлттық банктің алтын-валюта резервтері 1 тамызда 27 миллиард 700 миллион долларды құраған.

"Ол екінші деңгейлі банктердің валюталық свопты жабуымен және үкіметтің сыртқы борышын өтеу нәтижесінде шілдеде 1,8 процентке төмендеді", - деді банк төрағасы.

3388
Кілт сөздер:
саясат, Ұлттық банк
Тақырып бойынша
Сарапшылар Назарбаевтың кетуі теңге бағамына қалай әсер ететінін айтты
Ұлттық банктің жаңа төрағасы Досаев мәлімдеме жасады
Қарапайым заттар экономикасы: Қазақстанда несиелеу шарттары жеңілдейді
Назарбаев: халықтың әл-ауқаты біршама емес, өте көп деңгейге көтерілді
газ

Газ нарығының болашағы қандай?

51
Газ нарығы біртіндеп қайта қалпына келуде: Еуропадағы және Азия-Тынық мұхиты аймағындағы сұйытылған табиғи газ нарығына (СТГ) қатысты биржа бағасы сәйкесінше мың текше метрге 130-150 долларды құрады

Бағаның өсуіне сұраныс пен ұсыныстың да артуы түрткі болып отыр. Осы жылдың сегіз айында СТГ-нің жалпы импортының мөлшері 1,3 пайызға ғана артқанымен, өткен жылдың дәл осы кезеңімен салыстырғанда едәуір жоғары. Шілде және тамыз айларында Үндістан мен Қытайда да СТГ импортының күрт өсуі байқалған, деп жазады РИА Новости.

Яғни, қарапайым бағалау жүргізетін болсақ, газға деген сұраныстың аз болғанына қарамастан (қазір мұны Ресейдің Еуропаға жеткізетін экспортынан да байқауға болады, ал Қытай Орта Азиядан газ импортын азайтып жатыр) СТГ-ге деген әлемдік сұраныс өткен жылдың деңгейінде тұрғанын байқауға болады. Дегенмен, бұған дейін инвестиция құйылған зауыттардың құрылысы аяқталып (негізінен АҚШ), тетігі іске қосылғандықтан, СТГ нарығының қуаты да орасан болып тұр.

Сондықтан бағаны тұрақтандыруға ұсыныстар тарапынан жіберілетін сәтсіздіктер де ықпал етіп отыр: Австралиядағы Prelude  зауыты бұрынғыдай жұмыс істемейді (техникалық ақауларға байланысты), бұл елде сондай-ақ, Gorgon LNG-нің бір желісі тоқтап тұр. Ал АҚШ туралы бұған дейін көп айтылды. 

Газға белгіленген бағаның төмендігі оның шығындарын да ақтаған жоқ, ал жазда СТГ-ні жеткізу көлемі зауыттардың жоспарланған қуатының жартысына дейін және одан да төмен құлдырады.  Соған қарамастан, қазір табиғи газға деген әлемдік бағаның өсуімен қатар, экспорт та біртіндеп қалпына келуі мүмкін, бірақ бұған дейін қалыптасқан жағдайға тез оралу қиындық тудырып тұр. Алдағы айларда АҚШ экспортының өсуі бағаның аспандауына ықпал етуі мүмкін.

Яғни, бағаны қалпына келтіру әлі де тұрақсыздық деңгейінде қалып отыр, дегенмен, кейбір болжамға сәйкес, жылыту маусымында Азиядағы баға мың текше метрге 200 доллардан да асып кетуі мүмкін. Бұл баға барлық өндіруші үшін ұзақ мерзімге дейін сақталады деген болжам бар.

Бірақ биылғы жыл өткен кезеңдермен салыстырғанда күрделі болғаны анық, ендеше ұзақ мерзімге қорытынды жасауға да болмайды. Дегенмен, барлығын жағдайдың алдағы уақытта қалай өрбитіні алаңдататыны анық. Бір қызығы, биыл соңғы жиырма жылда алғаш рет газ сұйылтатын жаңа зауыттардың құрылысын салу туралы бірде-бір жаңа инвестициялық шешім қабылданған жоқ. Еске салайық, өткен жылы 2016-2018 жылдар аралығын қамтыған үш жылдық үнсіздіктен кейін, 2011-2015 жылдардағы тетіктерді қайта инвестициялау есебінен инвестициялық шешімдердің рекордтық деңгейі тіркелген еді. 

Неліктен бұлай болады? Жауабы қарапайым: барлық мұнай-газ компаниялары кірісінің көп мөлшерінен айырылды, сондықтан инвестициялық бағдарламаларының санын барынша қысқартуда. Бірақ, инвестиция көлемі жалпы көлемнің тек үштен біріне дейін қысқарды.

Мұның тағы бір жауабы бар - соңғы жылдары СТГ нарығы қарама-қайшы бағытта дамып келеді. Бір жағынан, қазіргі кезде газға деген тапшылықтың туындамайтынын аңғарсақ, екінші жағынан, болашақта бұл мәселеде бәсекелестіктің артатынын да (Катар, АҚШ, Ресей, Шығыс Африка) көріп отырмыз. Әрине, мұның бәрі бағаның жоғарылауына әсер етпейді және жаңа жобаларға инвестиция салуға да итермелемейді.  Дегенмен, сарапшылар газ нарығының болашағы зор екенін (газға деген сұраныс өсіп отырады) алға тартуда. Ал бұл нарықты дамыту драйверлерінің бірі – оған СТГ-ге біртіндеп ойыса бастаған мұнай-газ трансұлттық корпорацияларын қатыстыру.

Мәселен, мұнай бағасы аспандап тұрған кезде (сол кезде бұл жағдай ұзақ мерзімге сақталатындай көрінген), мұнай-газ компаниялары жалпы кірістер себетінен сұйылтылған газға қаражат салуы немесе зауыттарға тікелей инвестициялар арқылы немесе жанама түрде, портфолиосындағы ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша СТГ-ні сатып алуы мүмкін еді. Бұл СТГ нарығына қатысушылардың зауыт құрылысына аз мөлшерде болсын несие алуына мүмкіндік беретін.

Қазір бағаның төмендеуіне байланысты, мұнай-газ саласындағы трансұлттық компаниялардың мұндай жұмыстарды дөңгелетуіне шамасы жетпей қалды. Сондықтан, кейбірі жасыл инвестиялық жобаларға ден қоя бастады. Сұйытылған табиғи газға адал мұнай алпауыттарының да жағдайы мәз емес. Бұған қаржылық әлеуеті төмендеген ExxonMobil-ді мысалға келтіруге болады.

Бұл компания екі ауқымды СТГ жобасына инвестиция құюды көздеп отырған еді. Олар АҚШ-тағы Golden Pass LNG (Qatar Petroleum-мен бірлесе отырып) және Мозамбиктегі Rovuma LNG жобалары. Алайда, оларды жүзеге асыру мерзімі сол күйі белгіленген жоқ. Мәселен, америкалық зауыт туралы шешім қабылдау, кем дегенде 1 жылға, ал Мозамбиктегі жоба туралы шешім 2023 жылға дейін шегеріліп отыр. Папуа-Жаңа Гвинеядағы СТГ зауытын кеңейту жоспары де әлі күн тәртібінде қалып отыр. 

Қалған америкалық зауыттар, әрине, жаңа шешім қабылдауға асығар емес, өйткені қазір СТГ-ні сату бойынша ұзақ мерзімді келісімшарттар жасауға болатындай құрылыс жобаларына кепілдік беру қиын. Мәселен, Шығыс Африкадағы жағдай тоқтап тұр. Еске салайық, осы аймақтың шельфі (Мозамбик, Танзания) бұған дейін мұнай өндіруге болатын жаңа маңызды орталық ретінде қарастырылып келген еді. Ал Mozambique LNG СТГ зауыты (Total-дың бақылауында тұрған) құрылысының басталуына аймақтағы экстремистік топ үнемі кедергі келтіріп келеді, сондықтан, оның белгіленген мерзімде аяқталуы күмән тудырады. Ал Танзаниядағы зауыттарға қатысты жоспарлар туралы ешкім жақ ашпайды.

Егер Катардың бірден бірнеше жаңа зауыт салу туралы жоспары болмағанда, бұл салада қандай да бір ұсыныс пен ілгерілеушілікті күту мүмкін емес еді. Әрине, бұл елдің жобаларына қатысты ресми инвестициялық шешім әлі шыққан жоқ, бірақ алдын ала жұмыстар қарқынды түрде жүргізіліп келеді. Ал сұйытылған табиғи газ құнының арзандауы Катардың құрылысты бағаға еш қарайламастан салуға мүмкіндік береді.

51
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев КСМ Техновид ЖШС кәсіпорнына барды

Президентке құрылыс материалдары өндірісінің технологиялық процесі көрсетілді

40
(Жаңартылды 17:28 25.09.2020)
Тоқаев Алматының Индустриялық аймағында орналасқан энергия үнемдейтін сәулеттік қасбеттер зауытының жұмысымен танысты

НҰР-СҰЛТАН, 25 қыркүйек – Sputnik. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Алматыға жасаған жұмыс сапары аясында "КСМ Техновид" ЖШС  кәсіпорнына барды, деп хабарлады Ақорданың баспасөз қызметі.  

"Мемлекет басшысы қаланың Индустриялық аймағында орналасқан энергия үнемдейтін сәулеттік қасбеттер зауытының жұмысымен танысты", - делінген хабарламада.

Президентке кәсіпорынның өнімдері таныстырылып, құрылыс материалдары өндірісінің технологиялық процесі көрсетілді. Мұнда 250-ден астам адам жұмыс істейді.

Оқи отырыңыз: Коронавирустың екінші толқынына дайын болайық – Тоқаев

Компанияның жобаға салған жеке инвестициясы 3,8 миллиард теңге. Зауыттың қуаттылығы жылына 475 мың шаршы метр шыныпакет шығаруға жетеді.

Сондай-ақ мемлекет басшысына Алматы индустриялық аймағының жағдайы мен даму перспективалары туралы айтылды. Мұнда жыл аяғына дейін құны 85 миллиард теңге болатын 10 жобаны жүзеге асыру жоспарланып отыр.

40
Кілт сөздер:
Алматы, президент, құрылыс
Тақырып бойынша
Тоқаев жарлыққа қол қойды
Қазақстанда өнеркәсіпті дамыту қоры құрылды
Қазақстанда жалпыұлттық сауалнама басталды
Тоқаев жұмыс сапарымен Алматыға барды
Дональд Трамп

Трамп Навальный төңірегіндегі мәселені жылы жауып қойды саясаттанушы

0
Америкалық сенаторлар Алексей Навальныйға қатысты оқиға бойынша Ресейге қарсы санкция енгізу туралы заң жобасын енгізді. "Sputnik" радиосының эфирінде саясаттанушы Владимир Можегов осы жайында пікір білдірді

НҰР-СҰЛТАН, 27 қыркүйек — Sputnik. Америкалық бір топ сенатор Алексей Навальный төңірегіндегі оқиға бойынша Ресейге қарсы санкция енгізу туралы заң жобасын ұсынды, деп жазды республикашыл-сенатор Марко Рубионың сайты.

Бұл құжат "халықаралық құқықты ашық бұзуға", сондай-ақ, Навальныйдың "улануына" қатысы бар Ресейдің ресми азаматтарына шектеу шараларын егізуді көздейді.

Заң жобасы америкалық биліктен Ресей президенті Владимир Путин мен оның айналасындағылардың қаржысына қатысты не білетіні туралы конгресс алдында есеп беруін талап етеді. Сонымен қатар, ол Ақ үйді "Ресей химиялық және биологиялық қаруды жоятын АҚШ заңдарын бұзды ма? " деген сауалға жауап беруге міндеттейді.

Марко Рубиодан бөлек, құжатты республикашыл-сенатор Митт Ромни, демократтар Крис Кунс, Бен Кардин және Крис Ван Холлен мақұлдады.

Енді заң жобасын қабылдау үшін сенат пен өкілдер палатасы қолдап, АҚШ президенті қол қоюы тиіс.

"Sputnik" радиосының эфирінде Владимир Можегов сенаторлар бастамасына қатысты пікір білдірді.

"Бұл таза қоғамдық жұмыс. Бұл жерде қандай мәселе болуы мүмкін? Тіпті қисынға келмейтін дүние. Мұның бәрі кедейлердің пайдасына, сайлау алдындағы науқанды ушықтыруға қатысты әңгімеге келіп тіреледі. Ал Навальный туралы іс демократтардың күн тәртібінде тұр. Республикашылдар бұл мәселеге барынша немқұрайлылық танытып отыр. Менің ойымша, олар алдағы уақытта да бұл әңгімеге араласпайды. Трамптың өзі бұл жәйтті алыстан мұқият орағытып алып келді. Ал мемлекеттік хатшы Майк Помпео оқиғаға қатысты барлық факті толық анықталған кезде ғана реакция таныту қажеттігін, ал қазір жағдайдың қалай өрбитіні түсініксіз екенін атап өтті", - деді Владимир Можегов.

Оның пікірінше, америкалықтардың немістерден Навальный туралы мәлімет алуына мүмкіндігі бар. Алайда олар ешқандай сауал жібермеген.

"Ол санкция салуға қандай да бір негіз болар еді. Бұл бұлыңғыр оқиға болғандықтан, Трамп оның тереңіне үңілгісі, демократтардың арбауына түскісі келмейді. Демократтар бұл тақырыпты күн тәртібіне батыл қояды, ал Трамп одан өзін алшақ ұстары сөзсіз", - деп есептейді саясаттанушы.

20 тамызда ұшақта Алексей Навальныйдың жағдайы күрт нашарлағандықтан, Омбы ауруханасына жатқызылған болатын. Дәрігерлер қандағы қант деңгейінің күрт түсіп кетуінен зат алмасу жүйесінің бұзылғанын мәлімдеді. Оған не түрткі болғаны әлі белгісіз, алайда Навальныйдың қаны мен зәрінен у табылған жоқ.

Кейінірек ол Германияға жеткізілді. Қыркүйек айының басында неміс үкіметі ресейлік оппозиционердің "Новичок" химиялық затынан уланғанын мәлімдеді. Мәскеу Берлин зертханасынан талдау нәтижесіне қатысты анықтаманы сұратқан болатын. Бірақ неміс тарапы үнсіз.

BND неміс барлау қызметінің 1990-шы жылдан бастап "Новичокқа" қол жеткізу мүмкіндігі бар. Сонымен қатар, оны батыстың 20-ға тарта мемлекеті, соның ішінде Ұлыбритания, АҚШ, Швеция, Чехия елдері де зерттеген.

Ресей президенттің 1992 жылғы жарлығына сәйкес, химиялық қару саласындағы зерттеуін тоқтатып, 2017 жылы осындай заттардың қорын толықтай жойып жіберген еді. Мұны химиялық қаруға тыйым салу жөніндегі ұйым растады.

0