Ақша, теңге

Төтенше жағдай аяқталған соң 42 500 теңгені қалай алуға болады

10714
Төтенше жағдай аяқталғаннан кейін табыссыз қалған қызметкерлерге жұмыс берушілер ең төменгі жалақы мөлшерінде ақы төлеуі тиіс

АЛМАТЫ, 21 мамыр – Sputnik. Алматылық жұмыс берушілерге қызметкерлерге 42 500 теңге төлеу ұсынылды.

Егер басшылық оларға ақша төлеуден бас тартса, қызметкерлер әлеуметтік қамсыздандыру бөліміне жүгіне алады.

"Қазір жалақысы сақталмай, демалысқа кеткен қызметкерлер көп. Еңбек кодексінің 112-бабына сәйкес, жұмыстың тоқтап қалу уақытын рәсімдеп, соған сәйкес, қызметкерлерге ең төменгі жалақы – 42 500 теңге төлеуді ұсынамыз. Егер ұжымдық шартта үлкен сома көрсетілмеген болса", - деді Алматы қаласының бас еңбек инспекторы Айнұр Мұқажанова.

Басшылық 42 500 теңге төлегісі келмесе...

Егер басшылық жұмыс тоқтаған уақытқа қаржы төлеуден бас тартса, әл-ауқат басқармасына жүгіну қажет.

"Біз тексеру жүргіземіз. Егер жағдай дәлелденсе, онда айыппұл түрінде әкімшілік жаза көзделеді. Шағын бизнеске жалақыны төлемегені және кешіктіргені үшін 60 АЕК (1 айлық есептік көрсеткіш -2 778 теңге), орта бизнес 100 АЕК, ірі бизнес 150 АЕК төлеуі тиіс", – деп жауап берді Алматы қаласы әлеуметтік әл-ауқат басқармасының басшысы Рахат Шимашева.

Төтенше жағдай кезінде қызметін тоқтатқан компания не істеуі керек

Кәсіпкерлердің жұмыстың мәжбүрлі түрде тоқтап қалғанын рәсімдеуге байланысты біраз қиындық бар, деп атап өтті Алматы кәсіпкерлер палатасының директоры Нариман Әбілшайықов.

"Жұмыс кәсіпкердің кінәсінен емес, карантин режимінің салдарынан тоқтатылғанын түсіну керек. Біз бұл мәселені жүйелі түрде қарастырамыз", - деді ол.

Оның айтуынша, қызметкерлеріне жалақы төлеу үшін бизнеске жеңілдік кезеңі ұсынылуы мүмкін.

"Егер осы жыл ішінде жағдай тұрақтанса, кәсіпорын қызметкерлеріне дәл бұрынғыдай жағдай жасайды.  Яғни жеңілдіктер мен субсидиялар беру туралы ұсыныс жасалады. Еңбек министрлігі мәселені қарастыруда", - деді Әбілшайықов.

Іркіліс уақытында төлем жасау

Жұмыстың тоқтатылу уақытына ақы төлеу Еңбек кодексінің 112-бабында жазылған.

Жұмыс берушіге және жұмыскерге байланысты емес себептер бойынша іркілісті рәсімдеу тәртібі және жұмыстың тоқтап қалу уақытына ақы төлеу талаптары еңбек, ұжымдық шарттарда айқындалады. Жалақының ең төмен мөлшерінен кем болмайтын мөлшерде, ал жұмыс берушінің кінәсінен болғанда – жұмыскердің орташа жалақысының кемінде елу пайызы мөлшерінде белгіленеді.

10714
Кілт сөздер:
карантин, теңге, төтенше жағдай
Тақырып бойынша
Төтенше жағдай аяқталды: министр 42 500 теңгеге өтініш беру туралы айтты
Министр "халық аштан өледі" деген әншіге 42 500 теңгеге құжат тапсыруды ұсынды
42 500 теңге: министрлік әлеуметтік төлем алғандар саны көп үш өңірді атады
42 500 теңгені алғандарға мемлекеттік қолдау көрсетіледі
Үш миллионға тарта адам 42 500 теңгені екінші рет алды
газ

Газ нарығының болашағы қандай?

75
Газ нарығы біртіндеп қайта қалпына келуде: Еуропадағы және Азия-Тынық мұхиты аймағындағы сұйытылған табиғи газ нарығына (СТГ) қатысты биржа бағасы сәйкесінше мың текше метрге 130-150 долларды құрады

Бағаның өсуіне сұраныс пен ұсыныстың да артуы түрткі болып отыр. Осы жылдың сегіз айында СТГ-нің жалпы импортының мөлшері 1,3 пайызға ғана артқанымен, өткен жылдың дәл осы кезеңімен салыстырғанда едәуір жоғары. Шілде және тамыз айларында Үндістан мен Қытайда да СТГ импортының күрт өсуі байқалған, деп жазады РИА Новости.

Яғни, қарапайым бағалау жүргізетін болсақ, газға деген сұраныстың аз болғанына қарамастан (қазір мұны Ресейдің Еуропаға жеткізетін экспортынан да байқауға болады, ал Қытай Орта Азиядан газ импортын азайтып жатыр) СТГ-ге деген әлемдік сұраныс өткен жылдың деңгейінде тұрғанын байқауға болады. Дегенмен, бұған дейін инвестиция құйылған зауыттардың құрылысы аяқталып (негізінен АҚШ), тетігі іске қосылғандықтан, СТГ нарығының қуаты да орасан болып тұр.

Сондықтан бағаны тұрақтандыруға ұсыныстар тарапынан жіберілетін сәтсіздіктер де ықпал етіп отыр: Австралиядағы Prelude  зауыты бұрынғыдай жұмыс істемейді (техникалық ақауларға байланысты), бұл елде сондай-ақ, Gorgon LNG-нің бір желісі тоқтап тұр. Ал АҚШ туралы бұған дейін көп айтылды. 

Газға белгіленген бағаның төмендігі оның шығындарын да ақтаған жоқ, ал жазда СТГ-ні жеткізу көлемі зауыттардың жоспарланған қуатының жартысына дейін және одан да төмен құлдырады.  Соған қарамастан, қазір табиғи газға деген әлемдік бағаның өсуімен қатар, экспорт та біртіндеп қалпына келуі мүмкін, бірақ бұған дейін қалыптасқан жағдайға тез оралу қиындық тудырып тұр. Алдағы айларда АҚШ экспортының өсуі бағаның аспандауына ықпал етуі мүмкін.

Яғни, бағаны қалпына келтіру әлі де тұрақсыздық деңгейінде қалып отыр, дегенмен, кейбір болжамға сәйкес, жылыту маусымында Азиядағы баға мың текше метрге 200 доллардан да асып кетуі мүмкін. Бұл баға барлық өндіруші үшін ұзақ мерзімге дейін сақталады деген болжам бар.

Бірақ биылғы жыл өткен кезеңдермен салыстырғанда күрделі болғаны анық, ендеше ұзақ мерзімге қорытынды жасауға да болмайды. Дегенмен, барлығын жағдайдың алдағы уақытта қалай өрбитіні алаңдататыны анық. Бір қызығы, биыл соңғы жиырма жылда алғаш рет газ сұйылтатын жаңа зауыттардың құрылысын салу туралы бірде-бір жаңа инвестициялық шешім қабылданған жоқ. Еске салайық, өткен жылы 2016-2018 жылдар аралығын қамтыған үш жылдық үнсіздіктен кейін, 2011-2015 жылдардағы тетіктерді қайта инвестициялау есебінен инвестициялық шешімдердің рекордтық деңгейі тіркелген еді. 

Неліктен бұлай болады? Жауабы қарапайым: барлық мұнай-газ компаниялары кірісінің көп мөлшерінен айырылды, сондықтан инвестициялық бағдарламаларының санын барынша қысқартуда. Бірақ, инвестиция көлемі жалпы көлемнің тек үштен біріне дейін қысқарды.

Мұның тағы бір жауабы бар - соңғы жылдары СТГ нарығы қарама-қайшы бағытта дамып келеді. Бір жағынан, қазіргі кезде газға деген тапшылықтың туындамайтынын аңғарсақ, екінші жағынан, болашақта бұл мәселеде бәсекелестіктің артатынын да (Катар, АҚШ, Ресей, Шығыс Африка) көріп отырмыз. Әрине, мұның бәрі бағаның жоғарылауына әсер етпейді және жаңа жобаларға инвестиция салуға да итермелемейді.  Дегенмен, сарапшылар газ нарығының болашағы зор екенін (газға деген сұраныс өсіп отырады) алға тартуда. Ал бұл нарықты дамыту драйверлерінің бірі – оған СТГ-ге біртіндеп ойыса бастаған мұнай-газ трансұлттық корпорацияларын қатыстыру.

Мәселен, мұнай бағасы аспандап тұрған кезде (сол кезде бұл жағдай ұзақ мерзімге сақталатындай көрінген), мұнай-газ компаниялары жалпы кірістер себетінен сұйылтылған газға қаражат салуы немесе зауыттарға тікелей инвестициялар арқылы немесе жанама түрде, портфолиосындағы ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша СТГ-ні сатып алуы мүмкін еді. Бұл СТГ нарығына қатысушылардың зауыт құрылысына аз мөлшерде болсын несие алуына мүмкіндік беретін.

Қазір бағаның төмендеуіне байланысты, мұнай-газ саласындағы трансұлттық компаниялардың мұндай жұмыстарды дөңгелетуіне шамасы жетпей қалды. Сондықтан, кейбірі жасыл инвестиялық жобаларға ден қоя бастады. Сұйытылған табиғи газға адал мұнай алпауыттарының да жағдайы мәз емес. Бұған қаржылық әлеуеті төмендеген ExxonMobil-ді мысалға келтіруге болады.

Бұл компания екі ауқымды СТГ жобасына инвестиция құюды көздеп отырған еді. Олар АҚШ-тағы Golden Pass LNG (Qatar Petroleum-мен бірлесе отырып) және Мозамбиктегі Rovuma LNG жобалары. Алайда, оларды жүзеге асыру мерзімі сол күйі белгіленген жоқ. Мәселен, америкалық зауыт туралы шешім қабылдау, кем дегенде 1 жылға, ал Мозамбиктегі жоба туралы шешім 2023 жылға дейін шегеріліп отыр. Папуа-Жаңа Гвинеядағы СТГ зауытын кеңейту жоспары де әлі күн тәртібінде қалып отыр. 

Қалған америкалық зауыттар, әрине, жаңа шешім қабылдауға асығар емес, өйткені қазір СТГ-ні сату бойынша ұзақ мерзімді келісімшарттар жасауға болатындай құрылыс жобаларына кепілдік беру қиын. Мәселен, Шығыс Африкадағы жағдай тоқтап тұр. Еске салайық, осы аймақтың шельфі (Мозамбик, Танзания) бұған дейін мұнай өндіруге болатын жаңа маңызды орталық ретінде қарастырылып келген еді. Ал Mozambique LNG СТГ зауыты (Total-дың бақылауында тұрған) құрылысының басталуына аймақтағы экстремистік топ үнемі кедергі келтіріп келеді, сондықтан, оның белгіленген мерзімде аяқталуы күмән тудырады. Ал Танзаниядағы зауыттарға қатысты жоспарлар туралы ешкім жақ ашпайды.

Егер Катардың бірден бірнеше жаңа зауыт салу туралы жоспары болмағанда, бұл салада қандай да бір ұсыныс пен ілгерілеушілікті күту мүмкін емес еді. Әрине, бұл елдің жобаларына қатысты ресми инвестициялық шешім әлі шыққан жоқ, бірақ алдын ала жұмыстар қарқынды түрде жүргізіліп келеді. Ал сұйытылған табиғи газ құнының арзандауы Катардың құрылысты бағаға еш қарайламастан салуға мүмкіндік береді.

75
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев КСМ Техновид ЖШС кәсіпорнына барды

Президентке құрылыс материалдары өндірісінің технологиялық процесі көрсетілді

40
(Жаңартылды 17:28 25.09.2020)
Тоқаев Алматының Индустриялық аймағында орналасқан энергия үнемдейтін сәулеттік қасбеттер зауытының жұмысымен танысты

НҰР-СҰЛТАН, 25 қыркүйек – Sputnik. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Алматыға жасаған жұмыс сапары аясында "КСМ Техновид" ЖШС  кәсіпорнына барды, деп хабарлады Ақорданың баспасөз қызметі.  

"Мемлекет басшысы қаланың Индустриялық аймағында орналасқан энергия үнемдейтін сәулеттік қасбеттер зауытының жұмысымен танысты", - делінген хабарламада.

Президентке кәсіпорынның өнімдері таныстырылып, құрылыс материалдары өндірісінің технологиялық процесі көрсетілді. Мұнда 250-ден астам адам жұмыс істейді.

Оқи отырыңыз: Коронавирустың екінші толқынына дайын болайық – Тоқаев

Компанияның жобаға салған жеке инвестициясы 3,8 миллиард теңге. Зауыттың қуаттылығы жылына 475 мың шаршы метр шыныпакет шығаруға жетеді.

Сондай-ақ мемлекет басшысына Алматы индустриялық аймағының жағдайы мен даму перспективалары туралы айтылды. Мұнда жыл аяғына дейін құны 85 миллиард теңге болатын 10 жобаны жүзеге асыру жоспарланып отыр.

40
Кілт сөздер:
Алматы, президент, құрылыс
Тақырып бойынша
Тоқаев жарлыққа қол қойды
Қазақстанда өнеркәсіпті дамыту қоры құрылды
Қазақстанда жалпыұлттық сауалнама басталды
Тоқаев жұмыс сапарымен Алматыға барды
Сыртқы істер министрлігінің ғимараты

Қазақстанның сыртқы істер министрлігі мәлімдеме жасады

8
Қазақстан Таулы Қарабақтағы Армения мен Әзербайжан арасындағы жанжалдың өршуіне өз алаңдаушылығын білдіреді

НҰР-СҰЛТАН, 27 қыркүйек – Sputnik. Қазақстан Әзербайжан мен Армения арасындағы жағдайды тұрақтандырып, күш қолданудан бас тарту және келіссөздерді бастау үшін барлық шараларды қабылдауға шақырады, деп хабарлайды Қазақстанның сыртқы істер министрлігі.

Қазақстан халықаралық ұйымдардың алаңында келіссөздер жүргізу арқылы туындаған жанжалды бейбіт жолмен шешуге көмектесуге дайын.

"Қазақстан АӨСШК-нің (Азиядағы өзара ықпалдастық және сенім шаралары жөніндегі кеңес – Sputnik) қазіргі төрағасы ретінде сенім шаралары пакетін қолдануды ұсынамыз", – делінген министрлік хабарламасында.

Айта кетейік, бүгін Әзербайжан қорғаныс министрлігі Армения Қарулы күштері Қарабақтағы байланыс сызығындағы елді мекендерге оқ атқанын хабарлады. Қазақ тапқандар арасында бейбіт тұрғындар да бар.

Армения қорғаныс министрлігінің хабарлауынша, Қарабақ Әзербайжаннан "әуе және ракеталық шабуылдарға ұшыраған".

Оқи отырыңыз: Таулы Қарабақта соғыс жағдайы енгізілді: бейбіт тұрғындар арасында қаза тапқандар бар

Мойындалмаған Таулы Қарабақ Республикасының басшысы Арайк Арутюнян әскери жағдай енгізді. Армения да әскери жағдай енгізіп, елде жалпы жұмылдыру жариялады. Ал Әзербайжан басшысы әзірге елде жалпы жұмылдыру қажет емес деп мәлімдеді.

8
Кілт сөздер:
сыртқы істер министрлігі, Әзербайжан, Армения
Тақырып бойынша
Қазақстанда әскери билетті беру тәртібі өзгереді
Тоқаев БҰҰ Бас ассамблеясында әлемге төнген жаңа қауіпті атады
Алматы облысында 95 жастағы қария өзінің соғысқа қатысқанын дәлелдей алмай жүр
Еуразиялық үкіметаралық кеңестің келесі отырысы Ереванда өтеді
Қорғаныс министрлігі Беларусьтегі оқу-жаттығулар не үшін өтетінін түсіндірді