Эстрада әншісі, актриса, А.И театрының директоры Айгүл Иманбаева

Эксклюзив: Айгүл Иманбаева Прагада "интригаға толы" бейнеклип түсіріп келді

329
(Жаңартылды 13:18 24.08.2018)
Эстрада әншісі, актриса, "А.И" театрының директоры Айгүл Иманбаева халықаралық театр күніне орай Sputniк порталына эксклюзивті сұхбат берді

АСТАНА, 28 наурыз — Sputnik, Кенжекей Тоқтамұрат. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, "Дарын" мемлекеттік сыйлығының иегері Айгүл Иманбаева театрындағы жаңалықтарымен бөлісіп, еуропада түсірген бейнеклипі жайлы ақпарат берді. 

"Жаңа спектальдің дайындығына кірістік"

– Айгүл ханым, Сізді және ұжымыңызды кәсіби мерекелеріңіз – халықаралық театр күнімен құттықтаймыз! Жас болса да шетелге танылып үлгерген театрдың көрермендеріне жуырда ұсынған және енді  ұсынатын шығармалары туралы айтып берсеңіз.

– Біздің театрымыз – 2011 жылы 14 ақпанда "Медея" қойылымымен шымылдығын ашқан жас театр. Осы жеті жылдың ішінде біраз қойылым дүниеге келді. Қоржынымызда бас аяғы жеті-сегіз спекталь бар. Әрине, алғашқы "Медея" спектакліміз – халықаралық конкурстарда көп жүлде алған қойылым. Ал жуырда Жана Расинаның "Федра" қойылымын ұсындық. Премьерасын 2017 жылдың жазында өткізгенбіз. Бұл қойылым да жүлделі, Қайрат Сүгірбеков атындағы форум-фестивальде екінші орын алды. Ресейдің Челябниск қаласында өткен конкурсқа қатысқан болатын, бірақ, лабороториялық  спектакльдер болған соң орын берілген жоқ. Дегенмен, театр сыншылары жақсы пікірде қалды. Алдағы сәуір айының жиырмасында Ақтөбеде халықаралық театр фестивалі ашылмақ, сол фестивальге де осы спектаклімізді апармақшымыз. 

Ал, көрермендерге енді ұсынатын дүниеміз – Дина Жұмабаеваның "Құм құрсауындағы әйел" қойылымы. Соның дайындығына кірісеміз. Көрерменге айтар тағы бір жаңалымыз – сәуірдің 17-27 аралығында "А.И" театры Батыс Қазақстан облысында болады. 

– Театрда неше адам қызмет етеді?

– Техникаға жауапты мамандар мен әртістерді қосқанда, жиырма шақты қызметкер бар. Әртістердің көбі басқа театрларда, мысалы, Алматыдағы Мұхтар Әуезов театрында, Астанадағы Қаллеки театрында жұмыс істейтін мамандар. Баса айта кетерлігі, актерларымның арасында Астанадағы "Шабыт" өнер университетінде 3-4 курста оқитын студенттер бар. Оның соңын жалғастырып келе жатқан "А.И" шеберханасының шәкірттері бар. 

Айгүл Иманбаева неге шеберхана ашты?

– Бұл шеберхана осы "А.И" театрына әртіс дайындау мақсатында ашылды ма?

– Жоқ. Әуел баста бұндай шеберхана ашамын деген ой мүлде болған жоқ. Сондықтан, Алла тағаланың маған жасаған сыйы секілді қабылдадым. Өнер университетінің ректоры Айман Қожабекқызы сабақ бер деп шақырғанда "уақытым тығыз" деп қашқанмын. Осы шеберхананы Құдай бұйыртып тұрғаны сияқты.

– Сізге сахнада эмоцияға берілген актриса болған ыңғайлы ма, әлде қатал директор болған ба?

– Шығармашылық соншалықты бір қаталдықты талап етпейді ғой. Директордың міндеті көбіне ұйымдастыру жұмыстарына қатысты. "Батырға оң-солы бір" дегендей, қандай жұмыс болсын тиянақты істеуге тырысамын. Ал, сахна ол – эмоция, ол – жүрегім, өмірім ғой… 

Қазақ көрермені әншінің жаңа бейнебаянын қалай қабылдайды?

– Эстрададағы шығармашылығыңызда қандай жаңалықтар болып жатыр?

– Жақында Прагаға барып, кеше ғана келдім. Прагада балам оқиды ғой. Бір шетінен баламды көрдім, екіншіден жаңа әнімен клип түсіріп келдім. 

– Қандай ән? Қашан шығады? Оқырмандарға да, көрермендерге де интрига бере отырсақ…

– Бейнебаян осы сәуір айының 15-і жарыққа шығады. Шоу-бизнестің стилі мен театр өнерінің стилі бөлек қой. Жалпы, екеуінің тепе-теңдігін ұстауға тырысамын. Ал, әннің аты "Senorita". Авторы – Иван Бреусов. Сөзін жазған Құрманай Бақтиярқызы. Жаңа ән. Интригаға толы бейнебаян. Қазақ көрерменге ыңғайсыздау болуы мүмкін. Бірақ, мен оның бәрін өнер деп қабылдаймын. 

– Яғни, бұл сіздің эстрададағы бір экспериментіңіз деуге болады ғой? 

– Эксперимент бар. Қырыққа келгенде бірінші рет экспериментке бардым.

– Еуропада клип түсірудің айырмашылығы бар ма екен?

– Айтарлықтай айырмашылық жоқ. Тек, жат ел болғаннан соң ба, ыңғайсыз екен. Бірақ, түсірдік. Клип сәуірдің 15-і экранға шығады деп жоспарлап отырмыз. Арнайы тұсаукесерін жасай алмайтын шығармын, өйткені, айтқанымдай, театрыммен гастрольге кетемін. Телеарналарда шығады деп күтіп отырмын. 

– Сұхбатыңызға рақмет.  


329
Айдын Әбитаев бортсерік

"Жолаушыларға жақындауға қорықтым": бортсерік басынан кешкен жағдайды айтып берді

1662
(Жаңартылды 18:15 12.07.2020)
12 шілдеде бүкіләлемдік азаматтық авиация бортсерігі күні аталып өтеді. Кәсіп иесіне қойылатын талап пен қызметтегі қызықтар жайлы қазақстандық бортсерік әңгімеледі

АЛМАТЫ, 12 шілде – Sputnik, Айгерім Таубай. Кәсіби мереке қарсаңында Air Astana әуе компаниясында төрт жылдан бері қызмет етіп келе жатқан бортсерік Айдын Әбитаев Sputnik Қазақстан тілшісіне қызметінің қыр-сыры туралы айтып берді.

- Айдын, бортсерік болуыңыздың қандай да бір ерекше себебі бар ма? Бала кезіңізден арманыңыз ба, әлде есейе келе ел көруге деген қызығушылық пайда болды ма? Неше жылдан бері әуе компаниясында қызмет етіп келе жатырсыз?

Төрт жыл екі айдан бері бортсерік болып қызмет етемін. Бұл мамандықты әлемдегі мәртебелі мамандықтардың бірі деп санаймын. Менің де өге әріптестерім секілді бұл салаға әлемді шарлап, әртүрлі елдің салт-дәстүріне, өміріне үңілгім келді деуге болады. Сонымен қатар мектеп кезінен ағылшын тіліне жақын болдым. Осы салада тіл жағынан да көп тәжірибе жинадым.

- Бортсерік болу үшін қандай талап қойылады. Сынақтардан қалай өттіңіз?

Кез келген сала сияқты, бортсерік боламын деген үміткерге бірнеше талап қойылады. Ең алдымен, үміткер қазақ, орыс, ағылшын тілін жетік білуі, еркін сөйлей алуы қажет. Қосымша қытай және түрік тілін білсе, құба-құп. Ұшақ бортындағы жұмысымыздың ең басты бөлігінің бірі жолаушыларға қызмет көрсету болғандықтан, осы салада тәжірибе болғаны жөн. Тартымды келбет те рөл ойнайды. Ер адамның бойы кем дегенде 170 см, әйелдердікі кем дегенде 165 см болу қажет деген талап та бар. Сондай-ақ, жас жігіттер үшін әскери есепке алу құжатының болуы маңызды.

Стюард Айдын Әбитаев
© Photo : Айдын Әбитаевтың жеке архивінен алынды
Айдын бірінші іріктеуден өте алмай, екінші рет бақ сынап көргенін айтады

Егер үміткер осы талаптарға сай болса, компанияның сайтында көрсетілген поштаға түйіндеме және түрі анық көрінетін фото жіберуі қажет.
Өзім жайлы айтар болсам, мен де іріктеуден бірден өте қойған жоқпын. Бірінші рет іріктеудің барлық кезеңін өтіп, соңғы кезеңінен "құлап қалдым". Екі жыл бойы ағылшын тілінде ешкіммен сөйлеспей, тәжірибе болмағандықтан, аздап ұмытып қалсам керек. Алайда екінші рет бағымды сынап көрдім. Бұл жолы дайындығым мықты болды. Қайтадан құжат жіберу үшін арада жарты жыл өту қажет. Бұл салаға қызыққаным соншалық, жарты жыл бойы ағылшын тілін қайталап, дайындалдым. Екінші рет тапсырғанда сынақтардан сүрінбей өту оңайға түсті.

- Қызмет бойынша қанша елді көріп, ішкі рейстерде қай қалаға бару мүмкіндігіне ие болдыңыз?

Бортсеріктер де ұшқыштар сияқты әуеде өткізген сағатын санайды. Сайтта қанша сағат ұшқанымыз көрініп тұрады. Қызмет бабымен 16 мемлекетте болдым. Кей мемлекеттің бірнеше қаласын көрдім. Мысалы, Ресейдің Мәскеу, Санкт-Петербург қаласына бардым. Қазақстанды алатын болсақ, осы жұмыстың арқасында Нұр-Сұлтан, Алматы, Қостанай, Орал, Атырау, Ақтау қалаларын көрдім.

- Ұшақта қызықты, есте қаларлық оқиғалар жиі болып тұра ма?

Жұмыста күн сайын түрлі оқиға болады. Арасында ерекше есте қалатыны да бар. Бірде Лондоннан Нұр-Сұлтан қаласына шотландиялық футбол жанкүйерлері келді. Шамамен алты жарым сағаттай ұштық. Жолаушылар алты сағат бойы ұшақта әндетіп, көңіл көтеріп келді. Тамақпен түрлі сусындар беріледі. Ұшақ қонуға жақындаған кезде арбамен ұшақ салонына кірдік. Сонда жанкүйерлер салонның басынан аяғына дейін бір қатарға тізіліп тұрып, ыдыстарды бір-біріне беріп, бізге жинап берді. Ең қызығы, барлық шотландиялық ер адам белдемше киіп алған еді. Бұл ол кісілер үшін қалыпты өмір, үйренген киімі. Ал біз мұндайды күнде көрмегендіктен, өте қызық болып көрінді.

Айдын Әбитаев
© Photo : Айдын Әбитаевтың жеке архивінен алынды
Бортсеріктер де ұшқыштар сияқты әуеде өткізген сағатын санайды

- Карантин кезінде жұмыс істеуде қандай қиындық бар? Жолаушылар барлық қорғаныс шараларын сақтай ма?

Карантин жолаушылармен қатар бортсеріктерге де көп әсерін тигізді. Үнемі бетперде, қолғап тағып жұмыс істеу керек. Бірақ уақыт өте келе оған да үйреніп кетеді екенсің. Ең бастысы – әріптестеріміз бен жолаушылардың қауіпсіздігі. Соны жолаушылар да өз тарапынан есте сақтап жүрсе дейміз. Себебі әр рейсте кем дегенде 3-4 жолаушы бетпердесін киюден бас тартып немесе ұшу барысында шешіп қояды. Ондай жағдайда мұрын мен ауызды жабатындай етіп тағу керек екенін қайта-қайта айтуға тура келеді.

- Бортсерік қызметі адамның қандай қасиетін, қырын дамытады деп ойлайсыз?

Бортсерік болған адам психолог болып алады. Уақыт өте, тәжірибе жинай келе, ұшақ бортына келген жолаушылардың қандай екенін бірден аңғаруды үйренеді екенсің. Ұшақтағы барлық жолаушыны жақының секілді жақсы көріп тұрасың. Бірақ кейде әртүрлі жағдайға байланысты еркелігін, көңіл-күйінің жоқ екенін, ұшудан қорқатынын көрсететіндер де бар. Бортсерік ретінде әр жолаушының көңілін аулап, барынша көмектееміз. Әр жолаушының бабын табуға тырысып, ұшақтан барынша көтеріңкі көңіл-күймен шығу үшін бар күшімізді саламыз. Әсіресе, бала ерткен аналарға, балалар мен қарт кісілерге, мүмкіндігі шектеулі азаматтарға ерекше көңіл бөлінеді.

- Бортсерік болу ер адамның жұмысы емес деп бағалайтындар да бар. Қалай жауап берер едіңіз?

Бортсерік, ең алдымен, ұшақ бортындағы жолаушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, әлемдік стандарттарға сай үздік қызмет көрсетуге жауапты. Жұмысты ер адамға немесе әйелге арналған деп бөлуді құптамаймын. Қолыңнан келіп тұрса, денсаулығыңа зақым келмесе, табыс пен жан дүниеңе ләззат сыйласа болғаны. Керісінше, осы салада ер азаматтардың көп болғанын қалаймын. Ұшақ ішінде арба мен контейнерлердің өзі өте ауыр болады. Оларды қозғалтып, жылжыту оңай емес. Кейбір жүк сөресін жабу тіпті қиын. Сондай кезде экипаж ішінде ер азамат болса, әріптестеріміз де қатты қуанады. Жеке өзім бортсерік екенімді мақтан тұтамын.

- Алғаш рет бортсерік ретінде әуеге көтерілген сәт есіңізде ме, қандай сезімде болдыңыз?

Шыны керек қатты қобалжыдым. Тіпті жолаушыларға жақындауға қорықтым. Өте баяу қимылдап, көп дүниеге таңғалдым. Жолаушының үстіне бір зат төгіп аламын ба деп уайымдадым. Бұл мектептен барлық бортсерік өтті деп ойлаймын. Уақыт өте келе тәжірибе жинақтайсың. Әріптестерім қолдау көрсетіп, ол үрейден де арылдым.

  • Айдын Әбитаев
    "Бортсерік болған адам психолог болып алады"
    © Photo : Айдын Әбитаев жеке архивінен алынды
  • Айдын Әбитаев
    "Жолаушының үстіне бір зат төгіп аламын ба деп уайымдадым"
    © Photo : Айдын Әбитаев жеке архивінен алынды
  • Айдын Әбитаев
    "Осы салада ер азаматтардың көп болғанын қалаймын"
    © Photo : Айдын Әбитаевтың жеке архивінен алынды
1 / 3
© Photo : Айдын Әбитаев жеке архивінен алынды
"Бортсерік болған адам психолог болып алады"

Ұшу барысында ең қорқыныштысы – ашық аспан кезіндегі турбуленттілік. Бұл ешқандай радар арқылы анықталмайтын табиғи құбылыс. Ұшып бара жатқан ұшақ кенеттен бірнеше ондаған метрге түсіп кетеді. Белдікті байламай отырған жолаушылар немесе салонда жүрген бортсеріктер жарақат алуы мүмкін. Сол себепті жолаушылардан ұшу кезінде белдікті тағып отыруларын сұраймыз. Жұмыс істеп жүргеніме жарты жыл болған кезде осыған ұқсас оқиға болды. Ұшақ кенет қатты сілкінді. Әріптесім екеуіміз ұшақтың артқы жағында арбаларды дайындап жүрген едік. Кенет бір жақтан екінші жаққа секіріп түстім. Арба құлап, оның үстіндегі сусын мен шарап сынып, жерге төгілді. Әйтеуір, ешкім зардап шеккен жоқ. Бірақ бір сағат бойы жүрегім дүрсілдеп, орын таба алмадым. Бұл маған үлкен тәжірибе болды.

- Бортсерікке қандай талап қойылады?

Кез келген жұмыста ең басты талаптардың бірі – тәртіпке бағыну. Бұл қызметке кіріскен алғашқы күннен бастап уақытымды, күн тәртібімді алдын ала жоспарлауды үйрендім. Жұмысқа әрқашан уақытында жиналамын, әсіресе, шет елде жүрген кезде (күліп). Бортсерік болу тәртіппен қатар бірқатар жағымды әсер қалдырады. Әлемді көруге мүмкіндік береді, жаңа жоспар мен таныс адамдар қатарын арттырып, керемет естеліктер қалдырады.

-Әңгімеңізге рахмет! Ісіңізге табыс, сәтті сапар тілейміз!

1662
Кілт сөздер:
жолаушы, ұшақ
Тақырып бойынша
Көп жыл Назарбаевтың ұшағын басқарған пилот Елбасы туралы айтып берді
"Жағамызды ұстадық" Қазақстандық стюардессаның ашық әңгімесі
Қаза болған стюардессаның соңғы жазбасы: "Жұмыс, мен сені жақсы көремін"  
Мәскеудегі трагедия: ұшақта не болғанын ұшқыш пен стюардесса айтып берді
SMS-ті оқып қойған: Ұшақта ұшқыш пен стюардесса төбелесіп кетті – видео
Домбыра, архивтегі сурет

Айтыскер ақын сахна сыртындағы айла-шарғы туралы айтты

3631
(Жаңартылды 19:57 05.07.2020)
Қазақстанда шілденің бірінші жексенбісінде ұлттық домбыра күні аталып өтеді. Биыл бұл күн 5 шілдеге түсіп отыр

АЛМАТЫ, 5 шілде – Sputnik. Домбыра күніне орай жыл сайын дәстүрлі түрде өтетін "Алтын домбыра" ақындар айтысының екі дүркін жеңімпазы, "Дарын" жастар сыйлығының иегері, айтыскер ақын Жандарбек Бұлғақов Sputnik Қазақстан тілшісіне қазіргі айтыстың жағдайы, қазылар алқасы мен домбыра пәнін мектеп бағдарламасына қосуға қатысты ойын айтты.

Банкет пен гонорарды күтеді

"Айтыс – шоу. Қазіргі айтыстың проблемасы – бірдей ақындардың көптігі. Бір айтыскердің екіншісінен ерекшелігі жоқ. Сол себепті айтыс қызық емес", - деп бастады сөзін айтыскер.

Айтуынша, айтыста төрелік ететін қазылар алқасы да қазақ сөзінің қадірін жете түсіне бермейді. 

"Айтыста біз көп жағдайда қазыларға, ұйымдастыруға ренжиміз. Бұрын қазылар алқасында айтқан сөзінде тұра алатын, көтерген ұпайына жауап бере алатын, қазақ сөзінің қадірін білетін адамдар отыратын. Қазір қазылардың арасында айтыстан кейін болатын банке пен төрелік еткені үшін төленетін гонорарды күтетіндер өте көп", - дейді Бұлғақов.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Жандарбек Бұлғақов (@olensoz_kz)

Айтыскердің айтуынша, айтыста өнерпаздың суырып салма қасиеті ескеріледі, айтыскерге айтыс бойы қандай да бір мәселені көтеру міндеті қойылмайды.

"Барлық айтыс әділ өтпейді және барлық айтыс әділетсіз өтеді деп айтуға да болмайды. Рушылдық, жершілдік, сахна сыртындағы әр түрлі айла-шарғы айтыста да болып жатады. Әр "алтын домбыраның" ережесі де, қазылардың талабы да әртүрлі. Қазіргі айтыстың қатаң тәртібі, жүйесі жоқ", - дейді ол.

Домбыра пәні қажет пе

Жандарбек Бұлғақов домбыра пәнін мектеп бағдарламасына қосуды қолдайды, айтуынша, бұл ұлттық құндылықты дәріптеу үшін қажет. Сонымен қатар спорт пен өнерден бөлек, балаларды түздің жұмысына үйрететін сабақтарды қосу қажет дейді.

"Тек домбыра емес, қазақ күресін, тоғызқұмалақты де қосуға болады. Спорт және өнермен қатар балаларды түздің жұмысына бейімдейтін үйірмелер болса деймін. Қыздарды үйдің жұмысына, ана болуға бейімдейтін үйірме қажет. Ас үйдің жұмысына икемді, оймақ пен инені келістіріп ұстай алатын қыздарды қалыптастырып шығаратын үйірме қажет", - дейді ол.

Айтуынша, мектеп пен университет қабырғасындағы жаттанды дүниелер өмірде қолданылмайды. Тіпті мектеп бітірген соң естен шығып кетеді.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Жандарбек Бұлғақов (@olensoz_kz)

"Көп адамның қолында көк пен қызыл аралас бірнеше диплом бар. Бірақ ол білімнің барлығы өмір сүруге бейімдемейді. Қызыл дипломы бар, бірақ ибалы келін бола алмай жатқандар көп. Қызыл дипломы бар, бірақ қонақ күте алмайтын, сараңдығы басым қыз бен сертке берік емес ер азамат көп. Сондықтан мейлінше адамды, баланы өмірге бейімдеу керек", - дейді айтыскер.

Шайырлар бар сөзден кесте төгуші...

Қазір айтыскер ақын "Сөз қадірі – өз қадірің" деп аталатын курс өткізіп жүр. Бұл жоба халықтың сұранысынан туды, дейді Бұлғақов.

"Айтыс үлкен бәйтерек болса, ораторлық өнер соның бір бұтағы ғана. Кез келген айтыскер ойды жүйелеу, сөзді саптау туралы дәріс бере алады. Тек әркімнің сабақ беру әдісі әртүрлі. Әлеуметтік желіде "сөйлейін десем қорқамын, сөздік қорымды байытқым келеді" дейтін адам көп. Солардың басын бір жерге тоғыстыру үшін ашылған жоба", - деп түсіндірді ол.

Өткір тілмен жетер жеріне жеткізіп айтатын ақындар ел алдында қозғаған келелі мәселелерінің шешім табуына өздері де атсалысады, алайда барлығын жария ете беру ыңғайсыз, дейді Бұлғақов. 

"Айтыскер ақындардың бәрі үшін жауап бермей-ақ қояйын, бірақ сахнада өзіміз көтерген мәселелердің іс жүзінде орындалуын барынша қадағалап жүрміз. Астанада 5 нәресте отқа оранғанда бір ай бойы өнер турын өткіздік. Барлық өңірді аралап, билеттен түскен қаражатқа жағдайы төмен отбасыларға үй алып бердік", - дейді ол.

Жандарбек Бұлғақов 1991 жылы Талдықорған қаласында дүниеге келген. Еуразия ұлттық университетінің филология факультетінде білім алған. Танымал айтыскер ақын Айтақын Бұлғақовтың ұлы.

3631
Кілт сөздер:
сұхбат, айтыскер ақын, айтыс
Тақырып бойынша
Жүрсін Ерман: елімізді әйел басқаратындай не күн туды?!
Жүрсін Ерман неден қауіптеніп отырғанын айтты
"Бас жарып, көз шығару емес". Жүрсін Ерман айтыстың негізгі мақсатын түсіндірді
Белгілі айтыскер ақын Жарқынбек Наушабеков дүниеден озды
Назарбаев: Домбыра – қазақтың бренді мен паспорты
Ақ үй

Вашингтон Еуропаны қалай жазаламақ?

0
Дональд Трамп әкімшілігі мен Facebook, Google және Amazon секілді америкалық ІТ-алыптардың арасындағы барлық қиыншылыққа қарамастан, АҚШ президенті америкалық корпорациялардың табысын еуропалық салықшылардан қорғауға бел буды

Соған қарағанда, Дональд Трамп АҚШ пен Еуроодақ арасындағы трансатлантикалық ниеттестікті құрбан етуге дайын болып шықты.

Көп жылдан бері туындап келе жатқан баяғы дау қазір құны миллиард долларлық қаржылық соққыға айналды: Еуроодақ ондаған жыл бойы ЕО-да салықсыз жұмыс жасап келген америкалық корпорацияларға қысым көрсетпекші болса, АҚШ минималды фискалдық тәуелсіздік алуға тырысқаны үшін Еуроодақты жазаламақ. Мойындау керек, Трамп командасының кек алуы нысанына дөп тиді. Яғни, амеркалық ІТ-бизнес салық төлеуі тиіс деген идеяны ұсынған әрі тәуелсіздікке ұмтылған "арсыз" автор анықталып, одан соң, америкалықтар тарапынан жауап ретінде нақты шаралар қабылданды.

"Google, Facebook және Amazon үшін еуропалық салық" ұсынысының авторы әрі шабыттандырушысы Франция президенті және күш-қуаттың әлемдік полюсы ретінде Еуропаның қалпына келтірілуі жайлы сөз қозғауға жаны құмар Эммануэль Макрон болып шықты. Сәйкесінше, Ақ үй тоқпағының астында қалған компаниялар тізімі Елисей сарайына барынша қолайсыздық тудыратындай етіп жасалғаны анықталды.

Америкалық CNBC қаржы арнасы мынандай хабарлама жасады:

"АҚШ-тың кейбір санаттағы тауарлар үшін жоғары тарифтер орнату мүмкіндігі жайлы мәлімдемесінен кейін осы сегментте жұмыс жасайтын француздық люкс компаниялардың акциялары төмендеді. Қаңтар айының соңынан бастап енгізілуі мүмкін жаңа тарифтерге сәйкес, АҚШ Сыртқы сауда қарым-қатынасы жөніндегі федералдық агенттігі Франциядан жеткізілген импорт тауарлар үшін 100%-ке дейін салық алуы мүмкін. Жаңа тарифтер бойынша импорттың болжамды сомасы 2,4 млрд долларды құрап отыр. Француздық акциялардың құлдырауы Louis Vuitton, Hennessy, Hermes, Christian Dior, Gucci, Yves Saint Laurent және Balenciaga иелік ететін компанияларға қатысты болды".

"Жүз процент деген өте көп", - деді Chanel сән үйінің президенті Бруно Павловский The Wall Street Journal басылымына берген сұхбатында. "Бұл тариф емес. Жүз процент – бұл айыппұл", - деген ол.

Айта кету керек, америкалық шенеуніктер бұл мәселенің шешімі бойынша өз ұсыныстарын жасап жатыр. Олардың пайымдауынша, Еуроодақ аумағында нақты америкалық компанияларға қысым көрсетуге тырысқан Макрон бәріне кінәлі. Бұл айыптау, тіпті, дәстүрлі патриот болып саналатын америкалық БАҚ-тың өзінде күмән тудыратыны анық.

"Құрама Штаттары француздық салықтың құрылымы Facebook, Google және Amazon секілді америкалық ірі интернет-компанияларға бағытталуын әділетсіз деп санайды. Әйтсе де, басқа мемлекеттер өз нарығында долларды миллиардтап тауып жатқан фирмалардан табыс көруді көздеуі күшейіп келеді", - дейді Politico басылымы.

Сенат спикері Мәулен Әшімбаев АҚШ елшісімен кездесті
© Photo : Пресс-служба сената Казахстана
Трамптың кек алу құралы ретінде дәл осы "француздық люксты" таңдап алуы тектен-тек емес. Себебі, инвесторлар дәулеті тасыған тұтынушылармен жұмыс жасайтын фарнцуздық компанияларды коронавирус эпидемиясымен қатар, сауда соғысынан да берік қорғалған деп сеніп келді. Пандемиямен күрес шаралары салдарынан экономикалық дағдарыс тұңғиығына батып бара жатқан Франция жағдайында люкстік компаниялар үміт сәулесі іспеттес болды.

Сондай-ақ, аталған компаниялар дәстүрлі өнеркәсіпте Германия және Қытаймен бәсекелес бола алмайтын Францияның халықаралық аренадағы бәсекелестік басымдылығының символы тәрізді еді. Егер француз президентінің әкімшілігін қорқытып, еуропалық салық жүйесіне ықпал ету межелі мақсат болса, люкс компанияларды америкалық нарықтан аластатып, аталған символды аяқасты ету ұтымды идея.

Франция қырсықса, америкалық компанияларға кемінде ұлттық деңгейде салық салуы мүмкін. Алайда, еуроодақтық салық салуды қолдап, соның салдарынан экспорт үшін 100% салық тарифын "сыйға" ала қоюы екіталай.

Бір есептен, бұл жағдайда мәселе экономикалық дау-дамайда ғана емес. Бұл еуропалық саясаткерлердің мәртебесі туралы дау. Мәселе бизнесмендердің кімге салық төлеуінде болып отыр. Осы салықтарды енгізу және жинауға кім құқылы болса, сол нақты бір аумақтағы билік иесі болады. Мұндай жағдай тарихта болған, әрине. Алайда, ол үшін соғыс жағдайында жеңілгенде немесе әскери күштерді біріктіру жөніне капитуляция келісімшартына қол қойғанда ғана орын алған.

Сәйкесінше, онлайн-жарнама мен интернет-сауда нарығында үстемдігі басым ойыншы болып отырған және француздық компаниялардан миллиардтаған еуро алып отырған шақта, бұл жағдайда бір тиынға ие емес француздық бюджет АҚШ алдында колония рөлінде екенін немесе экономикалық дербестікке ие емес екенін мойындау керек.

Айта кету керек, Трамптың Францияны жазалау жөніндегі шараларын АҚШ-тағы республкалық та, демократиялық та партиялардың өкілдері қолдады. 

Егер, жағдай осылай жалғаса берсе, күздегі сайлауда кім жеңгеніне қарамастан, Вашингтон – Париж, Вашингтон – Берлин қарым-қатынасы ушыға бермек. Chanel иіссуы мен Hermes сөмкелерін америкалықтар тек контрабанда арқылы алатын және еуропалықтар америкалық әлеуметтік желіге балама ойластыратын болашақ та алыс емес секілді.

0