Назгүл Кенжетай

Сирияда болған журналист қыз: соғыстан қажыған халықты көріп, азға қанағат етуді үйрендім

1271
(Жаңартылды 14:17 27.04.2019)
Қазақтан шыққан белгілі әскери журналист Назгүл Кенжетай Сириядағы босқындардың жағдайын көрген кезде қандай күйде болғанын айтты

НҰР-СҰЛТАН, 26 сәуір – Sputnik, Дәурен Ерболат. 23 жастағы әскери және саяси журналист Назгүл Кенжетай Сириядағы соғыстың зардабын, азға қанағат етуді қалай үйренгенін, соғыс "тәрбиелеген" балалардың дүниеге көзқарасы қандай болатынын Sputnik Қазақстан тілшісіне айтып берді.

Биік мақсат жетістікке жетелейді

2013 жылы Назгүл Қызылорда қаласындағы №10 орта мектепті бітіріп, Түркияның Анталия қаласындағы Aқдениз университетінің журналистика мамандығына оқуға түседі. Журналист неге шетелде білім алуға аттанғанын түсіндірді.

Тағы оқыңыз: Сталиннен қаймықпаған қазақ қызы туралы шындықтың беті ашылды

"Маған қиындықтармен күресу, оны жеңу ұнайды. Сондай-ақ шетелде тіл үйреніп, дүниетанымымды кеңейткім келді. Мектеп қабырғасында 5-6 жыл ағылшын тілін үзбей оқыдым. Сөйтіп, Түркиядағы беделді жоғары оқу орнының грантын жеңіп алдым. Түрікше бір жыл дайындық курсын оқыдым. Кейін 4 жыл 60% түрік тілінде, 40% ағылшын тілінде білім алдым", - дейді ол.

Әскери журналистикаға қалай келді

Университет қабырғасында оқытушылар қазақ қызының әскери тілшілікке бейімін байқап, сол салаға қарай бағыттайды. Жас журналистің айтуынша, ол өз мамандығын шын ниетімін беріліп оқыпты.

"Оқытушыларым "сіз журналистиканың осы саласына барсаңыз, қабілетіңізді одан әрі ұштауға мүмкіндік бар, ойланыңыз" деді. Әскери журналистикада осыған дейін бірнеше жобам болды. Ашығын айтқанда, бұл салаға қалай келгенімді өзім де байқамай қалдым. Түрлі емтихандардан сүрінбей өттім. Бұл таңдауыма еш өкінбеймін", - дейді Назгүл Кенжетай.

Табысқа жетудің сыры

Кейін ол түрлі әскери қақтығыс ошақтарында болып, журналистік зерттеу жұмыстарын жүргізеді. Қиындықтырға қарамастан сенімді ақпарат таратуға бар күшін салады. Нәтижесінде жас журналист журналистік зерттеу жұмыстары үшін 2 мәрте TRT нұсқауымен "Project of the year" (Жыл жобасы) болып жарияланады. Сонымен қатар Назгүл беделді Bloomberg, Financial Times агенттіктерінде де жұмыс істеуге мүмкіндік алады. Ол түрік, қазақ, ағылшын, орыс тілдерін жетік біледі. Ал мақалаларын түрік және ағылшын тілдерінде жазады.

Тағы оқыңыз: Самал Еслямова "Айка" фильміне түскен кездегі қиындықтар туралы айтты

"23 жасыңда осындай жетістіктерге қалай жеттің" деген сұрақтар маған жиі қойылады. Мұның барлығы еңбектің арқасы. Студенттік шақтан жұмыс істей бастадым. Аз ұйықтап, біраз тер төгуге тура келді. Онсыз нәтижеге жету мүмкін емес", - дейді қазақ қызы.

Назгүл Кенжетайдың айтуынша, әскери журналист қандай жағдай болмасын эмоцияға берілмей, сабыр сақтауы қажет.

Сириядағы соғыс

Әңгіме барысында журналист Түркия мен Сирияның шектескен аумақтарында журналистік зерттеу жұмыстарын жүргізгенін атап өтті.

Соғыс тәрбиелеген балалар
© Photo : Назгүл Кенжетай
Сириядағы соғыстан қашқан босқындар

"Мен Сирияда ұзақ болған жоқпын. Түркия мен Сирияның шектескен аумақтарында журналистік зерттеуімді жүргіздім. Босқындардың өмірін зерттедім. Сондай-ақ мұндағы әскери тараптардың қару-жарақты қай жақтан алып жатқанын, кіммен не үшін соғысып жатқаны туралы мәлімет жинадым. 2016 жылы Түркияның террор аймағы болып саналған Рейхан қалашығында әрі еуропалық журналистермен бірге Сирияның ең ірі қаласы Алеппода зерттеу жұмысын жүргіздім. Ақпарат жинап, жергілікті халықты фотоға түсірдім", - деді Назгүл Кенжетай.

Соғыс тәрбиелеген балалар
© Photo : Назгүл Кенжетай
Назгүл Кенжетай: фотоаппарат қолымдағы қару сияқты

Оның пікірінше, суретке түсіру ақпарат таратудың маңызды бір бөлігі.

"Фотоаппарат қолымдағы бір қару сияқты. Өйткені жазғандарымды көбісі оқымауы мүмкін. Сондықтан болған жайтты фотоға түсіріп, оқырманның жүрегіне жеткізуді мақсат тұттым. Босқындардың тұрмысы өте нашар екенін көзіммен көрдім. Олар "тірі өліктер" сияқты. Ешқандай құжаты жоқ, еш жерде тіркелмеген", - дейді әскери тілші.

Әскери қақтығыстан қажыған халық

Сонымен қатар ол соғыста тәрбиеленген балаларды, өмірден түңілген адамдары көріп, азға қанағат етуді үйренгенін айтты.

Соғыс тәрбиелеген балалар
© Photo : Назгүл Кенжетай
Соғыс тәрбиелеген балалар

"Қиындыққа душар болған жандарды көрген кезде азға қанағат етуді үйренесің. Олардың ешнәрселері жоқ. Көздеріндегі қайғы-мұңды көресің. Неге? Өйткені, олардың болашақтары бұлыңғыр. Сонымен қатар кішкентай балалардың ересектер сияқты сөйлесуіне куә болдым. Олар аспанда ұшып бара жатқан әскери ұшақтардың қай елдікі екенін, тіпті нөміріне дейін СУ-25, EF 16 деп біліп отырады. Бұл – соғыстың тәрбиелеген балалары. Мұны көрген кезде жүрегің ауырады", - дейді ол.

Сонымен қатар Назгүл Кенжетай босқындар лагерінен соғыстан қашқан жұртты көріп, елдегі тұрақтылық пен бейбітшіліктің қадірін түсінгенін айтты.

Соғыс тәрбиелеген балалар
© Photo : Назгүл Кенжетай
Босқындар лагері

"Босқындар лагерінен ерлі-зайыпты отбасыны кездестірдім: күйеуі инженер, әйелі адвокат. Екеуі де таптырмайтын мамандық иесі, ағылшын тілін жақсы біледі. Оларға "неге Еуропаға көшіп кетпейсіз" деп сұрақ қойдым. "Мықты инженер, профессор болсам да, ол жақта мен босқын, қашқын болып қала беремін" деді. Осы әңгімеден кейін отаным, паспортым, туым бар екеніне шүкіршілік еттім", - дейді әскери тілші.

Алға қойған мақсаты

Сұқбат барысында жас журналист болашаққа алдын ала жоспар құрып қоятынын айтты.

"5 жылда осындай жұмыстарды жүргізуім керек деп алдыма мақсат қоямын. Бұл жұмыстар міндетті түрде істелуі қажет. Мысалы, бір аптаға жоспар құрамын. Кейін оны орындау үшін жанталасамын. Егер жоспар орындалмаса, өзімді жайсыз сезінемін", - дейді Назгүл Кенжетай.

Тағы оқыңыз: Голливудта танылған қазақ режиссері Диас Азимжанның ашық әңгімесі

Сонымен қатар ол болашақта тәуелсіз ақпарат агенттігін ашуды жоспарлап жүргенін жеткізді.

"Бүгінде Ыстанбұл университетінің магистратурасында оқып жатырмын. Жоспарда АҚШ-та доктарантура оқу да бар. Ең басты мақсатым – халықаралық деңгейдегі Қазақстанның медиа агенттігін ашу. Қазақстандықтардың әлемге деген өзіндік көзқарасы болғанын қалаймын. Әлемде болып жатқан оқиғаларға Қазақстанның өзіндік көзқарасы болуы керек", - дейді қазақ журналисі.

Сөз соңында ол Ливанға барғалы жатқанын, ондағы Қазақстанның бітімгершілік әскері туралы арнайы материал жасайтынын атап өтті.

1271
Кілт сөздер:
журналист, босқындар, соғыс, Сирия
Айдар Тұрғамбек

Айдар Тұрғамбек жағымды жаңалығын бөлісті

4546
(Жаңартылды 15:20 30.07.2020)
Әнші халыққа сапалы ән тыңдауға мүмкіндік беретін жаңалығымен бөлісті. Мұның арқасында өнер адамының да еңбегі бағаланады, дейді ол

АЛМАТЫ, 29 шілде – Sputnik, Айгерім Таубай. "Жігіттер" тобының әншісі Айдар Тұрғамбек қазақ әндері жүктелетін сайт туралы қуанышты хабарым Sputnik Қазақстан тілшісімен бөлісті. Карантин кезінде әншінің өзі де екі ән жазған.

"Карантин уақытында шығармашылықпен айналыстым. Енді бірнеше күннен кейін сайт та іске қосылады. 2002-2003 жылдары қазақ эстрадасында әндер кассета күйінде сатылатын, яғни өнер, шығармашылық бағаланатын. Қазір интернет арқылы әнді жазып алу тегін болып кетті", - дейді әнші.

Айтуынша, мұндай сайт ашуды ұзақ уақыттан бері ойланып жүрген. Себебі кей ән өзіне жұмсалған ақшаны ақтамайды.

"Той мен концерт өткізуге қашан рұқсат берілетіні белгісіз. Сол себепті біздің өнім сайт арқылы сатылуы керек. Соған сәйкес, қазақ эстрадасында сапалы әндер шығатын болады. Тойдың әндері, сапасыз әндер болмайды. Халық та сапалы ән тыңдайды, өнер адамының да еңбегі бағаланады", - дейді Тұрғамбек.

Әнші сұхбат барысында жас өнерпаздардың эстрадаға қандай мақсатпен келетіні жайлы айтып берді. Айтуынша, жас әншілердің үлкен қателігі – бір ән жазып танымал болуды ойлау.

"Қазір көп адам тойдың әнін жазып, тойға шығып қаржы табамын деп өнерге келеді. Ондай адамдар ұзаққа бармайды. Өнерге ақша үшін келуге болмайды. Біз өнерді университетте оқыдық, магистратураны да бітірдік. "Жігіттер" тобы құрылған кезде қаншама қиындық болды, түрлі байқауға қатыстық. Жетістікке жету үшін тер төгілді. Біз басында ақшаны ойлаған жоқпыз, ән айтқымыз келді", - деп еске алды әнші.

Айдар Тұрғамбек
© Photo : Айдар Тұрғамбектің жеке архивінен алынды
"Тойдың әндері, сапасыз әндер болмайды"

Ол өнер адамы халыққа қандай пайдалы ән сыйлаймын деп келу керек дейді. Алайда біздің қоғамда тойсыз да болмайтынын атап өтті. Тойда айтылатын ән де қажет, бірақ мақсат той болып кетпегені жақсы. Өнерге хобби ретінде қарау керек, негізгі табыс басқа жерден түсіп отырғаны жөн, дейді ол.

Әр адамның жеке қоры болуы керек

"Концерт пен тойдың ертерек басталғанын қалаймыз. Халықпен жүздескіміз келеді, концертке барып, өнер көрсеткіміз келеді. Алайда концерт пен тойдан бөлек қаржы түсіп тұратын жұмыстарым бар", - дейді әнші.

Ол әр отбасының табысы мен шығыны әртүрлі екенін де айтты. Кез келген жағдайға дайын болып, бір-екі жылға жететіндей қаржы қоры болғаны дұрыс, дейді ол.

"Карантин кезінде табысым әдеттегіден айтарлықтай азайды, бірақ білімге инвестиция құйып, қаржылық сауаттылық жағынан дамыдым. Қандай кәсіппен айналысу керек екені жайында көп оқыдым. Карантиннің арқасында отбасымның жанында көбірек уақыт өткізіп, балалардың қалай өсіп жатқанын көріп жатырмын", - дейді Тұрғамбек.

Әншінің арманы

Сұхбат барысында әнші той жасау мәселесі мен бағасына да тоқталды. Әнші өзін тойға шығатын танымал әншілердің ішінде ең арзан бағаны айтатын өнерпаз деп есептейді.

"Халық қай әншіні ұнатса, сол адамды тойына шақырады. Ұнамаса, қинап ешкім шақырта алмайды. Менің қойған бағам қымбат емес. Тойға шығып жүрген танымал әншілердің ішіндегі ең арзан баға десе де болады. Өйткені "Жігіттер" тобымен де тойға шығамын, жеке де өнер көрсетемін. Жеке шығатын бағам халыққа қолжетімді. Ол карантиннен бұрын да солай болды, карантиннен кейін де солай болып қала береді", – дейді Айдар Тұрғамбек.

Ал тойды әркім өз шама-шарқына қарап жасау қажет деген әнші өзінің де қыздарын ұзатып, той жасағысы келетінін жасырмады.

"Тойды шамасы келетін адам жасауы керек. Барлық ата-ана баласын үйлендіріп, қызын ұзатқысы келеді. Мен де қызымды қолымнан ұзатқым келеді. Сондықтан басқа адамға балаңды үйлендіргенде той жасауға болмайды деп қалай айтасың?", - дейді әнші.

Қазір бәсекелестік кезеңі, біреудің тойы үлкен мейрамханада өтті, менікі де солай өту керек деп ойлайды. Кредит алып, қарызға той жасаудың қажеті жоқ. Шамасы келетін деңгейде өткізу дұрыс деп санаймын, деп толықтырды Тұрғамбек.

4546
Кілт сөздер:
ән, той, әнші
Бағлан Әбдірайымов, Жігіттер тобының солисі

"Тегін дүние жоқ": Бағлан Әбдірайымов ашық сұхбат берді

6818
(Жаңартылды 17:03 26.07.2020)
Әнші індет салдарынан туындаған дағдарыстан кейін көп адамның өмірге деген көзқарасы өзгеретінін айтып отыр

АЛМАТЫ, 26 шілде – Sputnik, Айгерім Таубай. "Дарын" мемлекеттік жастар сыйлығының иегері, әнші Бағлан Әбдірайымов қазақстандық баспагермен бірлесіп екінші кітабын шығарды. Бұл жаңалықты әнші Sputnik Қазақстан тілшісіне берген сұхбатында хабарлады. Сонымен қатар әнші бұған дейін шыққан "Ақ пен қара"  кітабы мен карантин кезіндегі жұмыстары, жеке бизнесіне тоқталды.

Әңгіме "Жігіттер" тобының шығармашылығы жайлы басталды. Сонымен қатар әнші карантин кезінде ән жаздырмағанын, алайда карантин аяқталған соң халықпен жүздесуге дайын екенін айтты.

"Еліміз еңсесін көтеріп, мерекелік көңіл-күй болып жатса, әдемі кештерде әдемі әндерімізді айтып, "Жігіттер" болып жүре береміз. Топтың топ болып сақталып тұру үшін арамызда ешқандай келісімшарт жоқ. Сондай-ақ, шектеу де жоқ", - дейді ол.

Карантин кезінде әнші ән жаздырмаса да, әлеуметтік желідегі оқырмандарымен онлайн форматта байланыста болды. Білім беру саласының мамандарымен онлайн сұхбат жасады.

Карантиндегі бизнес

"Тойдың табысына қарамай, басқа да іспен айналысып жүргеніме бір-екі жыл болды. "Ақ пен қара" кітабы жазылған соң, кітапты сатып, бизнес жасадық. Биыл да Бақытжан Бұқарбаймен бірлесіп "Қарызсыз қазақ" деген кітап жазып шығардық. Ол да оқырманға жол тартты. Сондай-ақ, отбасыға, күнделікті ішуге деп қымыз, саумал шығарумен айналысып жүрміз. Әзірге осы істі дөңгелетіп жатырмыз", - деді әнші.

Әншінің баспагер Бақытжан Бұқарбаймен бірлесіп жазған "Қарызсыз қазақ" кітабы карантин кезінде жазылған. Автордың айтуынша, екі тараудан тұратын бұл кітапта қарыздан сақтайтын жаңа әдеттер мен қарыздан құтылуға көмектесетін нақты әдістер көрсетілген.

Бизнесін дөңгелетіп жүрген әнші елде болып жатқан жағдайға байланысты пікірін жариялап отырады. Алайда, ол өзінің азаматтық пікірі екенін, саясатқа араласу ойында жоқ екенін мәлімдеді.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от BAǴLAN ABDRAIMOV (@baglan_abdraimov_official)

"Әлеуметтік желіде белгілі бір тақырыпта ой бөлісіп, азаматтық пікірімді білдіріп тұратыным бар. Алайда саясатқа араласу ойымда жоқ. Соның бірі ретінде тойға тыйым салуға да тоқталып өтуге болады. Қазір азаматтардың асқа, жаназа, жиын, тойға барып инфекция жұқтырып алатынын көріп отырмыз. Сондықтан карантин енгізілген соң тек тойды ғана емес, басқа да кісі көп жиналатын жиындарға да шектеу қойған дұрыс деп ойлаймын", - дейді ол.

Айтуынша, індет салдарынан туындаған дағдарыстан кейін көп адамның өмірге деген көзқарасы өзгереді. 

"Шын маман, шын талант орнында қалып, сол салада күнелтіп жүргендер өз саласына кетеді деп ойлаймын", - дейді әнші.

"Тегін дүние жоқ"

Әншінің айтуынша, "Ақ пен қара" кітабы әншінің басынан өткен оқиға негізінде жазылған. Құмар ойынмен есімі қатар аталатын әнші кітапта өзіне ненің көмектескенін жазған.

"Кітап елімізде басты мәселенің бірі болған құмар ойыны тақырыбына арналған. Жеке басымнан өткен сол құмар ойынның азабы, қарызға бату, абыройдан жұрдай болу тақырыбы қозғалады. Не үшін ойнадым, кімдер ойнайды, қалай қойдым, кім және не көмектесті деген сұрақтарға жауап бердім. Жалпы алғанда жеке өмірім, оның ішінде белгілі бір кезең сөз болады", - деді Әбдірайымов.

Әнші кітапты шығарғаннан кейін тегін таратуды ұсынғандар да болған, алайда автор әр істің артында көл-көсір еңбек жататынын алға тартты.

"Кітап даналық қасиетін жоғалтпаған қаракөздеріміз біреудің қателігінен сабақ алып, менің өмірімдегі оқиғаларды оқып, пайдасына жаратса деген оймен жазылды. Кітапты тегін бермейсің бе дегендер де болды. Тегін дүние жоқ, еңбек қашан да ескерілуі керек. Кітаптың мың оқырманы, он мың оқырманы болуы мүмкін. Оның ішінде жүз адам өзінің сауалына жауап алып жатса, жеңістің жеңісі деп айтуға болады", - дейді Әбдірайымов.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от BAǴLAN ABDRAIMOV (@baglan_abdraimov_official)

Сонымен қатар әншіден әлеуметтік желіде әлі күнге дейін туған-туыс, жақынының құмар ойынға салынып кеткенін айтып, кеңес сұрайтындар көп. 

"Біреу күйеуінің, бірі бауырының, бірі баласының мәселесін айтып хабарласады. Ақыл-кеңес сұрайды. Барлығына жауап беру мүмкін емес, бірақ карантин кезінде онлайн кездесу өткізіп, бар білгенімді айтып жүрдім. Мұны уақытша тоқтатып қойдым. Себебі құмар ойын туралы біреумен сөйлесу үшін оның өміріне, тағдырына араласасың. Оқиғаның негатив тұсын өзіңе қабылдап аласың. Ол менің де көңіл-күйіме қатты әсер етеді. Ақыл сұрайтын кісілерге, кітапты оқыңыз деп айтамын", - дейді Әбдірайымов.

Әнші Бағлан Әбдірайымов Түркістан облысы Түлкібас ауданы Ақсу-Жабағалы елді мекенінде дүниеге келген. 2003 жылы Шымкентте құрылған "Жігіттер" квартетінің мүшесі. 2020 жылы "Мәдениет саласының үздігі" төсбелгісімен марапатталды.

6818
Кілт сөздер:
карантин, кітап, әнші
Тақырып бойынша
Полиция әнші Кенталдың видеосын адамдардың қайғы-қасіретін мазақ ету деп атады
"Ащы шындық" Қазақ жігіттерін кінәлаған белгілі әншінің басы дауға қалды
Танымал қазақстандық әнші 2 жыл бойы елдің бетіне неге қарай алмағанын айтты
"Менің ісім емес екен": Кәсібі бар жұлдыздар туралы не білеміз?
Гауһар Әлімбековаға ақша жинаған Ақбота Керімбекованың басы дауға қалды
Медициналық маска

Бетперденің бағасы арзандайды денсаулық министрлігі

0
Алыпсатарлар көбейіп кеткеннен кейін мемлекет тарапынан шекті бағалар енгізілді. Алдымен бір медициналық бетперденің бағасы 118 теңгеден аспау керек деген шешім шығарылды

НҰР-СҰЛТАН, 7 тамыз – Sputnik. Денсаулық сақтау министрлігі медициналық масканың алты есеге қалайша қымбаттағанын түсіндірді. Жылдың басында оның бағасы 15 теңге болса, бүгінде 85 теңге тұрады, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

Денсаулық вице-министрі Людмила Бюрабекованың айтуынша, коронавирус пандемиясы басталғанда көптеген мемлекеттер медициналық маска сияқты қорғаныс құралдарыны шетелге шығаруға тыйым салды. Қазақстан да солай істеді. Бірақ елде бетперде тігілсе де, қажетті шикізат шетелден жеткізіліп тұрған. Отандық кәсіпкерлер көрші Қытай елінен алып жүрді. Ал шекара жабылғасын шикізатты жеткізу қиындады.    

"Отандық өндірушілер медицина мамандарын маскамен қамтамасыз етуге кірісті. Себебі ұзақмерзімді келісімшарттар бар. Шыны керек, дәл сол кезде нарықта медициналық бетперденің тапшылығы пайда болды. Содан масканың бағасы өсіп кетті", - деді Бюрабекова орталық коммуникациялар қызметінде өткен онлайн брифингте.

Оның айтуынша, алыпсатарлар көбейіп кеткеннен кейін мемлекет тарапынан шекті бағалар енгізілді. Алдымен бір медициналық бетперденің бағасы 118 теңгеден аспау керек деген шешім шығарылды. Одан кейін оны тағы да төмендетті. Дегенмен, шетелден келетін шикізат арзандаған жоқ, керісінше, қымбаттап кетті. 

"Сондықтан масканың бұрынғы бағасы, яғни, 15 теңге енді болмайды. Алайда біз отандық өндірушілерімізбен келіссөздер жүргізіп жатырмыз. Бәлкім, алдағы уақытта бетперденің бағасын 60 теңгеге түсіретін шығармыз", - деді Бюрабекова.

 

0
Тақырып бойынша
"СК-Фармация" басшысы атышулы фотосын не себепті алып тастағанын түсіндірді
Денсаулық вице-министрі коронавирустың екінші толқыны туралы айтты
"СК-Фармацияның" басшысы қанша жалақы алатынын айтты
Damumed дауы: жалған мәлімет енгізген өңірлер аталды
Коронавирус пен пневмония құрбандары: министрлік соңғы деректерді жария етті