Асанәлі Әшімов

"Проблема көп": Асанәлі Әшімов өзін қандай мәселе мазалайтынын айтты

1675
Қазақстан театрлары қауымдастығының президенті, танымал актер, режиссер Асанәлі Әшімов бүгінгі театр мен кино өнеріне қатысты ойымен бөлісті

НҰР-СҰЛТАН, 18 желтоқсан – Sputnik. Елордада жыл сайынғы "Сахнагер-2019" ұлттық театр сыйлығы табысталды. Салтанатты шара кезінде Sputnik Қазақстан тілшісіне сұхбат берген Қазақстан театрлары қауымдастығының президенті, танымал актер, режиссер Асанәлі Әшімов бүгінгі театр мен кино өнеріне қатысты ойымен бөлісті. Бүгінгі жас актерлердің негізгі кемшілігін де атады.

"Кейіпкер жасау оңай емес"

Асанәлі Әшімовтың ойынша, актер рөлді ойнағаннан бұрын кейіпкерді жасай білуі керек. Онсыз актер да, оның кейіпкері де тарихта қалмайды. Қазіргі жастар соған тырысуы қажет.

"Әрине, жастарға шеберлік жетіспейді. Актерлық мектеп деген бар, сосын рөл деген бар. Рөлді ойнап, сөзді айта беруге болады. Ал кейіпкер жасау өте қиын. Сол кейіпкер жасау жағы бұларда кемшін. Кейіпкер жасаған актердің өзі де, кейіпкері де тарихта қалады. Тілге, сөзге, тарихқа ілігеді", - дейді Әшімов.

Оның айтуынша, бұрын кейіпкер жасаған актерлар көп болды. Олардың шеберлігі тарихта қалды. Бүгінде ондай актерлар кемде-кем.

"Мен енді өзім біраз жасқа келгеннен кейін сыншымын ғой. Бүгінде менің ойымнан шығатыны кемде-кем, жоқ деуге болады. Енді, жастардың ішінде келешегінен үміт күттіретіндер бар. Менің студенттерім бар. Жас театр құрдық. Соның ішінде бірен-сараң актер бар. Енді, алдағы тағдыр қалай болатынын білмейміз ғой. Оларға жамбасқа келетін рөл керек. Оған дұрыс режиссер кездесуі керек. Проблема көп қой", - деп атап көрсетті Әшімов.

"Ах!" дейтін актер жоқ

Театр тарланы кино саласында да кейіпкер жасау проблемасының бар екенін айтып отыр. Себебі театр мен киноны бөлек қарастыруға болмайды.

"Кино саласына да айтарым сол, кино мен театр туысқан ғой. Актер да сол актер, онда да кейіпкер жасау жағы кемшін. Мысалы, өзің "Ах!" дейтін қандай актерді білесің? Ондай актер жоқ", - дейді Әшімов.

Асанали Ашимов
© Sputnik / Анатолий Устиненко
Театр тарланы кино саласында да кейіпкер жасау проблемасының бар екенін айтып отыр. Себебі театр мен киноны бөлек қарастыруға болмайды

Асанәлі Әшімов кинодағы өз рөліне де тоқталды. Бүгінде ол фильмдерге көп түсе бермейді. Бірақ өзіне лайықты рөл болса, өз шеберлігін көрсетуге әлі де бар.

"Енді, қазір жас келді. Бізге лайықты рөлдер кемде-кем. Ойнағасын, үлкен рөлдерді ойнау керек, былай "кіріп шығатын" рөлдерге бармаймыз. Жақында "Әруақ" деген бір фильмді бітірдім. Ол баяғы "Транссібір экспресі" мен "Сіз кімсіз, Ка мырза?"-ның жалғасы сияқты. Сондай рөлдерге барамыз. Ол - өзімнің рөлім", - деді Әшімов.

Оның айтуынша, театрлар арасында бәсеке бар. Бұл – өнерді шыңдаудың басты қозғаушы күші. Дегенмен, нарық заманы да кері әсерін тигізбей қоймайды.

Тағы оқыңыз: Нүсіпжанов, Болманов, Әшімов: жас айырмашылығы бар жұлдызды жұптар – фото

"Негізі, бүгінде театрлар бірінен-бірі озып түсуге тырысады ғой. Ол – заңды нәрсе. Әр уақытта озу керек, бір орында тұрып қалмау қажет. Театр тірі организм сияқты. Ол ылғи өсу үстінде болады. Енді, нарық заманы бәріне зиян тигізеді ғой. Ол заңды. Сондықтан заман тыныш болсын. Барлығын жасайтындай мүмкіндік болсын. Солай бола берсін!", - деген ойымен бөлісті Әшімов.

1675
Кілт сөздер:
актер, Асанәлі Әшімов
Тақырып бойынша
"Әкең өлді ме?!": Асанәлі Әшімов полицейдің ақшасын алып қойды
Фотодерек: 81 жастағы Асанәлі Әшімов Алматыда Наурыз мейрамын тойлап жүр
Асанәлі Әшімов парамен ұсталған театр директорына қолдау көрсетті
Асанәлі Әшімов атындағы өнер мен мәдениетті қолдау қоры құрылды
Домбыра, архивтегі сурет

Айтыскер ақын сахна сыртындағы айла-шарғы туралы айтты

3476
(Жаңартылды 19:57 05.07.2020)
Қазақстанда шілденің бірінші жексенбісінде ұлттық домбыра күні аталып өтеді. Биыл бұл күн 5 шілдеге түсіп отыр

АЛМАТЫ, 5 шілде – Sputnik. Домбыра күніне орай жыл сайын дәстүрлі түрде өтетін "Алтын домбыра" ақындар айтысының екі дүркін жеңімпазы, "Дарын" жастар сыйлығының иегері, айтыскер ақын Жандарбек Бұлғақов Sputnik Қазақстан тілшісіне қазіргі айтыстың жағдайы, қазылар алқасы мен домбыра пәнін мектеп бағдарламасына қосуға қатысты ойын айтты.

Банкет пен гонорарды күтеді

"Айтыс – шоу. Қазіргі айтыстың проблемасы – бірдей ақындардың көптігі. Бір айтыскердің екіншісінен ерекшелігі жоқ. Сол себепті айтыс қызық емес", - деп бастады сөзін айтыскер.

Айтуынша, айтыста төрелік ететін қазылар алқасы да қазақ сөзінің қадірін жете түсіне бермейді. 

"Айтыста біз көп жағдайда қазыларға, ұйымдастыруға ренжиміз. Бұрын қазылар алқасында айтқан сөзінде тұра алатын, көтерген ұпайына жауап бере алатын, қазақ сөзінің қадірін білетін адамдар отыратын. Қазір қазылардың арасында айтыстан кейін болатын банке пен төрелік еткені үшін төленетін гонорарды күтетіндер өте көп", - дейді Бұлғақов.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Жандарбек Бұлғақов (@olensoz_kz)

Айтыскердің айтуынша, айтыста өнерпаздың суырып салма қасиеті ескеріледі, айтыскерге айтыс бойы қандай да бір мәселені көтеру міндеті қойылмайды.

"Барлық айтыс әділ өтпейді және барлық айтыс әділетсіз өтеді деп айтуға да болмайды. Рушылдық, жершілдік, сахна сыртындағы әр түрлі айла-шарғы айтыста да болып жатады. Әр "алтын домбыраның" ережесі де, қазылардың талабы да әртүрлі. Қазіргі айтыстың қатаң тәртібі, жүйесі жоқ", - дейді ол.

Домбыра пәні қажет пе

Жандарбек Бұлғақов домбыра пәнін мектеп бағдарламасына қосуды қолдайды, айтуынша, бұл ұлттық құндылықты дәріптеу үшін қажет. Сонымен қатар спорт пен өнерден бөлек, балаларды түздің жұмысына үйрететін сабақтарды қосу қажет дейді.

"Тек домбыра емес, қазақ күресін, тоғызқұмалақты де қосуға болады. Спорт және өнермен қатар балаларды түздің жұмысына бейімдейтін үйірмелер болса деймін. Қыздарды үйдің жұмысына, ана болуға бейімдейтін үйірме қажет. Ас үйдің жұмысына икемді, оймақ пен инені келістіріп ұстай алатын қыздарды қалыптастырып шығаратын үйірме қажет", - дейді ол.

Айтуынша, мектеп пен университет қабырғасындағы жаттанды дүниелер өмірде қолданылмайды. Тіпті мектеп бітірген соң естен шығып кетеді.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Жандарбек Бұлғақов (@olensoz_kz)

"Көп адамның қолында көк пен қызыл аралас бірнеше диплом бар. Бірақ ол білімнің барлығы өмір сүруге бейімдемейді. Қызыл дипломы бар, бірақ ибалы келін бола алмай жатқандар көп. Қызыл дипломы бар, бірақ қонақ күте алмайтын, сараңдығы басым қыз бен сертке берік емес ер азамат көп. Сондықтан мейлінше адамды, баланы өмірге бейімдеу керек", - дейді айтыскер.

Шайырлар бар сөзден кесте төгуші...

Қазір айтыскер ақын "Сөз қадірі – өз қадірің" деп аталатын курс өткізіп жүр. Бұл жоба халықтың сұранысынан туды, дейді Бұлғақов.

"Айтыс үлкен бәйтерек болса, ораторлық өнер соның бір бұтағы ғана. Кез келген айтыскер ойды жүйелеу, сөзді саптау туралы дәріс бере алады. Тек әркімнің сабақ беру әдісі әртүрлі. Әлеуметтік желіде "сөйлейін десем қорқамын, сөздік қорымды байытқым келеді" дейтін адам көп. Солардың басын бір жерге тоғыстыру үшін ашылған жоба", - деп түсіндірді ол.

Өткір тілмен жетер жеріне жеткізіп айтатын ақындар ел алдында қозғаған келелі мәселелерінің шешім табуына өздері де атсалысады, алайда барлығын жария ете беру ыңғайсыз, дейді Бұлғақов. 

"Айтыскер ақындардың бәрі үшін жауап бермей-ақ қояйын, бірақ сахнада өзіміз көтерген мәселелердің іс жүзінде орындалуын барынша қадағалап жүрміз. Астанада 5 нәресте отқа оранғанда бір ай бойы өнер турын өткіздік. Барлық өңірді аралап, билеттен түскен қаражатқа жағдайы төмен отбасыларға үй алып бердік", - дейді ол.

Жандарбек Бұлғақов 1991 жылы Талдықорған қаласында дүниеге келген. Еуразия ұлттық университетінің филология факультетінде білім алған. Танымал айтыскер ақын Айтақын Бұлғақовтың ұлы.

3476
Кілт сөздер:
сұхбат, айтыскер ақын, айтыс
Тақырып бойынша
Жүрсін Ерман: елімізді әйел басқаратындай не күн туды?!
Жүрсін Ерман неден қауіптеніп отырғанын айтты
"Бас жарып, көз шығару емес". Жүрсін Ерман айтыстың негізгі мақсатын түсіндірді
Белгілі айтыскер ақын Жарқынбек Наушабеков дүниеден озды
Назарбаев: Домбыра – қазақтың бренді мен паспорты
Рахман Омар

"Алып шыға алмайтынымды сездім": актер Рахман Омармен сұхбат

3964
(Жаңартылды 17:19 31.05.2020)
Актер 1993 жылдан бері Ғабит Мүсірепов атындағы театрда жұмыс істейтінін айтты. Алпыс шақты рөлді сомдаған

АЛМАТЫ, 31 мамыр – Sputnik, Айгерім Таубай. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, театр актері, көпшілікке тележүргізуші ретінде танымал Рахман Омар 26 жылдан бері Мүсірепов атындағы мемлекеттік театрда еңбек етіп келеді. "Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ", "Қызық екен" секілді бағдарламалар арқылы көрермен көңілінен шыққан азамат театрда қандай рөлді сомдағысы келетінін Sputnik Қазақстан тілшісіне берген сұхбатында айтты.

Ең бастысы – театр

"Басты мамандығым – театр актері екенін біреу білсе, біреу білмейді. Көбі тележүргізуші ретінде таниды. 1993 жылдан бері Ғабит Мүсірепов атындағы театрда жұмыс істеймін. Үлкенді-кішілі 60 шақты рөлді сомдадым. Телеарна саласында бірнеше жобада жүргізуші болдым. "Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ" бағдарламасын ел аузында әлі күнге дейін жүр. Барлық арнада қызмет атқардым", - деп бастады әңгімесін актер.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Рахман Омар (@rakhmanomar)

Айтуынша, игермеген саласы кино, алайда Досхан Жолжақсыновтың "Құнанбай" фильмінде эпизодта ойнаған.

"Құнанбай" фильмінде тілмаштың рөлін сомдадым, көркем фильмге түскенім осы болды. Эпизодтағы шағын ғана рөл болды. Одан бөлек телехикаяларға шақырады, алайда қандай фильм екеніне қарап, бас тарттым. Өйткені қайталау көп. Мен үшін ең бастысы – театр", - дейді Омар.

Түрік және корей телехикаялары жаулап алды

"Телеарнада 1-2 жылға жоспарларланған жобаларға қатысып тұрамын. Соның бірі – "Қызық екен", "Кім білгір" секілді интелектуалды бағдарламалар. Бір жылға жоспарланған "Қызық екен" бағдарламасы көрерменнің сұрауы бойынша екі жылдай жүрді. Қазір де сұрайды.

Өйткені қазір телеарнада интеллектуалды бағыттағы бағдарламалар өте аз. Кезінде "ХХI ғасыр көшбасшысы" секілді бағдарлама болды. Қазір қай арнаны қоссақ та, қойыртпақ дүние көп, телеарнаның барлығын түрік және корей телехикаялары жаулап алған. Артында қомақты қаржы тұрған шығар, ол жағы маған беймәлім. Арнаның ішкі асханасына қол сұқпаймын", - дейді ол.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Рахман Омар (@rakhmanomar)

Рахман Омардың айтуынша, телеарнада басшы ауысқан сайын қызметкерлер құрамы да ауысады. Мұндай жағдайда еңбегі сіңген кісілердің өзі қызметін босатуы қажет.

"Әр басшы келген сайын өз командасын алып келу үрдіске айналған, соның зардабын тәжірибелі мамандар да көріп жатады. Әсіресе, техникалық жағында 30 жыл қызмет еткен кісіге жаңа басшы келгенде орнынан кетуге тура келеді. Ал ол адам студияның әр шегесінің қайда қағылғанын біледі. Біз де солардың қатарына жатамыз. Жаңа басшының талғамына қараймыз",- дейді Омар.

Сонымен қатар телеарнада өткен ғасырдың соңында көрсетілген бағдарламаларды қайтадан көрсету жайлы ұсынысын да айтты. Бұл ескілікті аңсау емес, телеарнаның нағыз майталмандарын насихаттау деп түсіндірді сөзін.

"Өзінің өткенін ұмытқан, болашақтың наласына қалады" деген қанатты сөз бар. Кестені толтыру үшін күнделікті болмайтын бағдарламалар көрсетіп жатады. Соның орнына неге осы ретро, архивтегі дүниелерді көтеріп, өскелең ұрпаққа телеарнаның не екенін, оның сүрлеуі мен даңғылды дара жолынан, тарғыл жолымен өткен нағыз майталмандардың көрсетпеске деп ойлаймын. Сағат Әшімбаев, Шерхан Мұртаза ағаларымыз 70-80 жылдары телеарнаның басы-қасында жүрген кезде тұщымды дүниелер көп болды. Қазақтың руханияты, салт-дәстүр, әдетіне байланысты дүниелер шықты", - дейді Омар.

Жағымсыз образды ойнау ұнайды

Театрда комедия, драма, трагедия деген үш бағыт болса, үшеуінен де құралақан емес актер астарын ашып, психологиясын жеткізу күрделі рөлді ойнағанды ұнататынын айтты.

Актер үш жанрды да тең деңгейде меңгеруі қажет. Кей актердің ыңғайы комедияға келіп, драмаға нашарлау болады, біреуінде керісінше. Маған осы үш жанрда да рөл бұйырды. Жаныма жақыны "Қозы Көрпеш-Баян Сұлудағы" Жантықтың бейнесі. Гамлетті армандадым деп өтірік айтпай-ақ қояйын, Гамлетті ойнайтын актер көп. Маған астарын ашатын рөл, жағымсыз образ қатты ұнайды", - дейді Рахман Омар.

Отыз жасында Жантықтың рөлін алып шығатынына сенімді болмаған актер бірнеше жыл өткен соң ғана образды ашуға дайын болғанын, сол себепті ең сүйікті рөлі ретінде сақталғанын айтты.

"Театр актері "бұйыртқан рөл" деп сөйлейді. Отызға толмаған шағымда режиссер Балтабай Сейітмамытов "Қозы Көрпеш" қойылымын қойды. Сонда маған екінші құрамда Жантықтың рөлін берді. Бірінші құрамда Сағат Жылгелдиев ойнады. Мен өз шамама қарап, алып шыға алмайтынымды сездім. Рөлді Сағат ағам өзі ойнап кете берді. Мен дайын болған жоқпын. Араға біраз жыл салып, жасым қырыққа таяған шағымда режиссер Жанат Қажиев "Қозы Көрпешті" қайта қойды. Сол кезде Жантыққа дайын болдым", - дейді ол.

Кемел Абайды сомдағысы келеді

"1994 жылы Жүргенов атындағы өнер академиясында диплом жұмысымыз Шәкен Аймановтың сценарийі бойынша "Желсіз түнде жарық ай" қойылымын қою болды. Ол жерде Абайдың жастық шағын ойнаймын. Институтты бітіріп, театрға қабылданған кезде сол қойылымды Нұрқанат Жақыпбаев Мүсірепов театрында қойды. Институттан келген дайын Абай ретінде сол рөлді сомдау бақытына ие болдым. Ол Абайдың 150 жылдық мерейтойы болатын",- дейді ол.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Рахман Омар (@rakhmanomar)

2020 жылы Абайдың 175 жылдық мерейтойы қарсаңында ақынның кемелденген шағын сомдағысы келетінін айтты.

"Абайдың пәлсапалық ойлары қырық жастан асқан соң шыға бастаған. Қазір Абайдың сол бір шағын ойнағым келеді. Құнанбайұлының образы өте күрделі образ, екінің бірі ойнамайды. Сырт келбеті жағынан да ұқсастық бар: бетім домалақ, орта бойлы. Ішкі жан дүниесін, арпаласын алып шығу актер үшін өте қызық. Қазір Абайды сомдасам қалай болар екен деймін. Кім білсін, он жылдан кейін "Король Лирді" ойнағым келетін шығар", - дейді Рахман Омар.

 

3964
Кілт сөздер:
тележүргізуші, актер, телеарна, театр, сұхбат
Тақырып бойынша
"Жанымды жегідей жейді" Азамат Сатыбалды ешкімге айтпаған сырымен бөлісті
Дулыға Ақмолда: Актер деген мамандықты төменге түсіріп жібердік...
"Түрімді ұмытып қалды" Назарбаевтың рөлін сомдаған актер көрген қиындықтары туралы айтты
"Тревога" десе, үй киімімен барасың": арнайы жасақтағы қыздар ашық сұхбат берді
Театр үздіктері анықталды
Дәрігер

Тоқаев Атырау облысына қандай көмек көрсетілетінін айтты

61
Атырау облысында COVID-19 індетін жұқтыру көрсеткіші жоғарылағандықтан, өңірге арнайы комиссия аттанған болатын

НҰР-СҰЛТАН, 12 шілде – Sputnik. Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев коронавирустық пандемияға байланысты Атырау облысындағы жағдайға қатысты пікір білдірді.

"Атырау облысындағы ахуал туралы қоғам өкілдерінің шағымдарымен таныстым. Премьер-министрдің орынбасары бастаған комиссия аймаққа барып қайтты. Үкімет өңірге дәрігерлер жібереді, дәрі-дәрмек жеткізіп, көмектеседі", – деп жазды Тоқаев Twitter-де.

11 шілде күнгі деректер бойынша Атырау облысында 7 662 адамда коронавирус ауруы анықталған. Ал өткен тәулік ішінде 269 адамда аталған індеттің диагнозы расталды.

Денсаулық сақтау министрі Алексей Цойдың айтуынша, Теңіз кен орнында екі мыңнан астам компания қызметкерінде коронавирус ауруы анықталған.

Инфекция ошағы ретінде Теңіз кенішіндегі 36 вахталық поселке мен Теңізде жұмыс істейтін 57 ЖШС есепке алынған.

Айта кетейік, президент жақында ғана осы өңірге премьер-министрдің орынбасары Ералы Тоғжанов бастаған арнайы комиссия жіберген болатын. Сондай-ақ, Тоқаев өңір басшысы өзіне жүктелген міндеттерді орындамай отырғанын айтып, Атырау облысының әкімі Махамбет Досмұхамбетовке сөгіс жариялағаны белгілі.

Кейіннен Атырау облысында карантин режимі күшейтілді.

Оқи отырыңыз: Тоқаев министрлер мен әкімдерге: демалысты ұмытыңдар

Сонымен қатар, энергетика министрлігі мен оның жергілікті жердегі атқарушы органдарына ауысымға келген жұмысшылардың ПТР тестілеуден өтуін 3 күннен аспайтын мерзімде жасалуын қамтамасыз ету тапсырылды. Бұл ретте жұмыс берушілер осы тапсырманың орындалуына жауапты болады.

61
Кілт сөздер:
эпидемия, коронавирус, Атырау облысы
Тақырып:
Коронавирус эпидемиясы
Тақырып бойынша
Тоқаев арнайы комиссия құруға тапсырма берді
"Ұпай жинайсыз деді": Тоқаев үкіметті неге отставкаға жібермегенін ашық айтты
Тоқаев мораторий жарияланған Жер кодексі туралы: Бұл мәселеге енді оралмаймыз
Тоқаев үкіметтің бастамасы туралы: жағдайды қиындатып жіберуі мүмкін
Тоқаев биліктің қалай өзгеретінін айтты