Ұлы Отан соғысының алғашқы күндері

Майдандастарын құтқару үшін кеудесін оққа тосты: Сүндетқали Есқалиевтің ерлігі

224
Қазақстандық Сүндетқали Есқалиев небәрі жиырма жасында мәңгі өшпес ерлік көрсетіп, тарихта батыр болып қалды. Ұлы Отан соғысы жылдарында Беларусьті азат ету жолындағы ұрыста майдандастарын құтқару үшін дұшпан оғына өз кеудесін тосты

НҰР-СҰЛТАН, 7 мамыр – Sputnik. Сүндетқали Есқалиевтің есімі батысқазақстандықтарға жақсы таныс. Өйткені олардың жерлесі Александр Матросовтың ерлігін қайталады — қан майданда оқ боратқан жау пулеметіне жер бауырлап барып, амбразураны өз денесімен жаба құлады.

Осылайша жанқиярлық ерлігімен майдандастарының өмірін құтқарып қалды. Ерекше ерлігі үшін Есқалиевке қаза тапқаннан кейін Кеңес Одағының батыры атағы берілді.

Ұлы Отан соғысы жылдарында Беларусьті азат ету жолындағы шайқасқа 1500-ден астам қазақстандық қатысты. Олардың арасында майдан алаңында ерлікпен қаза тапқан 20 жастағы автоматшы Сүндетқали Есқалиев те бар еді.

Қазақстаннан шыққан батыр жайлы не білеміз

Сүндетқали Есқалиев 1924 жылы Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданы Константиновка ауылында дүниеге келген. Бастауыш білімнен кейін колхозда жүргізуші болып жұмыс істеді.

18 жасында әскерге алынды. Гарнизон мектебінде әскери дайындықтан өткен соң, кескілескен ұрыс жүріп жатқан Беларуське жіберілді.

Дзот времен Великой Отечественной войны
© Sputnik / Анатолий Гаранин
Ұлы Отан соғысы кезіндегі дзот

Есқалиев Могилев облысы Лудчицы ауылының маңында фашистердің қорғаныс шебін бұзып өтті. Қазақ жауынгері алғашқылардың бірі болып дұшпан траншеясына ұмтылды. 1944 жылы 24 маусымға қараған түні жау нүктесін жоюға аттанды. Есқалиев жер бауырлап дзотқа жетіп, граната лақтырды. Бірақ жау пулеметінің үні өшкен жоқ. Осы кезде ол ұшып тұрып, амбразураны өз денесімен жаба құлады.

Туыстарының естелігі

Жәмила Имашева – Сүндетқали Есқалиевтің кіші қарындасы. 1949 жылы соғыстан кейін туған, ағасының ерлігін бала кезінен естіп өскен.

"Анам мен әкем 1984 жылы Беларуське республиканы неміс-фашист басқыншыларынан азат етудің 40 жылдығына барды. Могилев облыстық атқару комитеті оларды Сүндетқали Есқалиев ерлікпен қаза тапқан Лудчицы ауылында орнатылған мемориалдың ашылу салтанатына шақырды", - деді Айнагүл Битенова Sputnik Қазақстан тілшісіне.

Батыр жиенінің айтуынша, монумент елу метрлік қорғанды еске түсіреді, төменде алты Кеңес Одағы батырының кескіні бейнеленген.

Есқалиевтің туысқандары бұрынғы Могучий кентінің орнында орналасқан "Лудчицкая высота" мемориалды кешенінде болды. Бауырластар зиратында алтын әріптермен "Кеңес Одағының батыры Сүндетқали Есқалиев. 1924 жылы туған. 1944 жылы 24 маусымда қаза тапты" деп жазылған.

"Менің анам Сүндетқали Есқалиев құрамында болған 556 атқыштар полкінің ардагерлерімен кездесіп, әңгімелесті",  - деді Айнагүл Битенова.

Марапаттар

Мәңгі өшпес ерлігі үшін Сүндетқали Есқалиевке қаза тапқаннан кейін Кеңес Одағының батыры атағы берілді.

Тағы оқыңыз: Ұлы Отан соғысы: Ресейде екі қазақстандық жауынгердің сүйегі табылды

Туған ауылы Константиновкада (қазіргі Аққұдық) батырға бюст орнатылған, мектепке есімі берілді. Могилев облысы Могучий партизан ауылында ескерткіш тұрғызылды, Беларусьте Минск пен Быхов қаласындағы көшелер Есқалиевтің есімімен аталады.

Жауынгердің сүйегі Яново кентіндегі бауырластар зиратында қайта жерленді.

224
Кілт сөздер:
Жеңіс күні, Беларусь, Ұлы Отан соғысы
Тақырып бойынша
9 мамыр: Ұлы Отан соғысында Қазақстанның жеңіске қосқан үлесі
Жеңіске тағзым: Нұркен Әбдіров туралы фильм қалай түсірілді
Карантин кезінде ардагерлерді Жеңіс күнімен қалай құттықтайды
Ардагерлерге материалдық көмек көрсетуге 7,6 млрд теңге бөлінді
Ұлы Отан соғысы жылдарындағы Қазақстан туралы деректер
Көпшілік біле бермейтін Ұлы Отан соғысының батырлары
Сағадат Нұрмағамбетов

Нұр-Сұлтанда Қазақстанның бірінші қорғаныс министрі Нұрмағамбетовті еске алды

75
Еске алу рәсімі дүйсенбі, 25 мамыр күні астанадағы "Жас ұлан" республикалық әскери мектебінде өтті

НҰР-СҰЛТАН, 25 мамыр – Sputnik. Әскери қызметшілер Кеңес Одағының Батыры, Халық Қаһарманы, Қазақстанның бірінші Қорғаныс министрі, армия генералы Сағадат Нұрмағамбетовті еске алды.

"Бүгінгі күні қарулы күштердің әскери қызметшілері мен республикалық әскери мектеп тәрбиеленушілері – болашақ Отан қорғаушылар үшін Сағадат Нұрмағамбетовтің өмір жолы отанға деген батылдық пен төзімділіктің үлгісі болып табылады. Біз ұлы батырлардың мұрагерлері олардың даңқты дәстүрлерін сақтап, әрі қарай жалғастырамыз деген сенімдемін", – деді орғаныс министрінің орынбасары генерал-лейтенант Тимур Дәндібаев.

 

В Нур-Султане почтили память Сагадата Нурмагамбетова
© Photo : Минобороны Казахстана
Армия генералы Сағадат Нұрмағамбетов 2013 жылы 89 жасында өмірден озды

 

Сағадат Нұрмағамбетов 1924 жылы 25 мамырда Ақмола облысы Алексеевка ауданы Еңбек ауылында дүниеге келген. Ол алғашқы Түркістан пулемет әскери училищесін, М.Фрунзе атындағы әскери академияны, КСРО қарулы күштері бас штабының әскери академиясы жанындағы жоғары академиялық курстарды бітірген.

1942 жылы әскер қатарына шақырылды, 1945 жылдың мамыр айына дейін соғыс даласында пулемет взводы командирі ретінде, содан кейін пулемет ротасын, атқыштар батальонын  басқарды. Краснодар өлкесін, Украина, Молдавияны, Батыс Белоруссияны, Польшаны азат етуге қатысқан.

1945-1946 жылдары Степной әскери округінің жоғары оқу орындары бөлімінің инспекторы болды. Содан кейін әскери академияда оқыды. 1950 жылдан 1984 жылға дейін Түркістан әскери округі жедел бөлімінің аға офицері, мотоатқыштар полкінің командирі, 201-ші мотоатқыштар дивизиясы штабының бастығы, Қазақ КСР азаматтық қорғаныс штабының бастығы, Орта Азия әскери округі әскерлері қолбасшысының орынбасары, Оңтүстік әскер тобы (Венгрия) қолбасшысының бірінші орынбасары болды.

1990-1992 жылдары соғыс, еңбек және Қарулы Күштер ардагерлері Қазақ республикалық кеңесінің төрағасы, ардагерлер, мүгедектер және әскери қызметшілер істері жөніндегі ҚР жоғарғы кеңесі комитетінің төрағасы, Мемлекеттік қорғаныс комитетінің төрағасы болды.

Тағы оқыңыз: Сағадат Нұрмағамбетовтің ұлы қайтыс болды

Тәуелсіз Қазақстанның Қарулы күштері құрыла бастаған жылдары, 1992-1995 жылдар аралығында Сағадат Нұрмағамбетов қорғаныс министрі болды. Дәл осы уақытта Қазақстан армиясында маңызды реформалар қабылданған, маңызды кез болды. 1993 жылдың мамыр айында оған "армия генералы" әскери атағы берілді. Бір жылдан кейін президент жарлығымен Нұрмағамбетовке "Алтын жұлдыз" сыйлығымен Халық Қаһарманы атағы берілді.

1995 жылдың қарашасында генерал отставкаға шықты, содан кейін президент кеңесшісі болып, бірнеше рет Жоғарғы кеңестің депутаты болып сайланды.

Армия генералы Сағадат Нұрмағамбетов 2013 жылы 89 жасында өмірден озды.

75
Кілт сөздер:
Сағадат Нұрмағамбетов, Нұр-Сұлтан
Тақырып бойынша
21 жасында Кеңес одағының батыры: Сағадат Нұрмағамбетов туралы не білеміз?
Назарбаев тәуелсіздік алған кезде әскер басқаратын жалғыз генерал тапқанын еске алды
"Не екенін де білмедік" Мұхтар Алтынбаев Қазақстан армиясының қалай құрылғанын еске алды
"Оның оралмайтынын білмедік". Депутат қазақ сарбазының ерлігін еске алды
Әйелінің хаты оқтан құтқарды - әнші атасының майдандағы оқиғасын еске алды
Жеңіске тағзым

"Мәңгілік полк" онлайн-шеруі 20 млн рет тамашаланды

70
Жобаға барлығы 3 миллионға жуық өтініш тапсырылды. Тарихшы-модераторлар анкеталарды әлі де өңдеп жатыр

НҰР-СҰЛТАН, 21 мамыр — Sputnik. "Мәңгілік полк" онлайн-шеруінің трансляциясы 20 млн рет қаралды. Ұйымдастырушылар шеруді тамашалағандар саны артып келе жатқанын хабарлады. Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің ұрпағы "Мәңгілік полк" онлайн-шеруіне аталарының суреті мен ол туралы ақпарат жібереді, кейін фотоның экранға шыққанын күтеді.

"Жобаға барлығы 3 миллионға жуық өтініш тапсырылды. Тарихшы-модераторлар анкеталарды әлі де өңдеп жатыр. Кейбір анкета толықтыру үшін тұрғындарға қайтарылды", - деді акция ұйымдастырушылары.

Онлайн-шеру www.polkrf.ru сайтында және Халықаралық Мәңгілік полктың www.polk.press сайтында, сондай-ақ, ВКонтакте, Одноклассники әлеуметтік желілері мен "Okko" онлайн-кинотеатрында көрсетіледі. Ол жобаға қатысуға тапсырылған соңғы өтінішке дейін көрсетілетін болады.

Қатысушыларға аталарының суреті қай уақытта көрсетілетіні туралы хабарлама жолданады.

Жоба серіктестері Сбербанк пен Mail.ru Group. Басты ақпарат серіктесі -  "Аргументы и факты" баспа үйі, таяу шетелдегі ресми ақпараттық серіктесі - Sputnik халықаралық ақпарат агенттігі.

70
Дәрігер, архивтегі сурет

Ресейдің вирусология орталығы COVID-19-ға қарсы вакцинаны сынақтан өткізеді

0
Вакцинаны жаппай қолданбас бұрын ол зертханалық сынақтан сәтті өтуі қажет. Сонымен қатар өндірісте болып, дәрілік формада жасалуы тиіс

АЛМАТЫ, 26 мамыр – Sputnik. Роспотребнадзордың "Вектор" вирусология ғылыми орталығы маусымның соңында коронавирусқа қарсы вакцинаны клиникалық сынақтан өткізуді жоспарлап отыр. Бұл туралы "Известия" газетіне берген сұхбатында орталықтың бас директоры Ринат Максютов хабарлады, деп жазады РИА Новости

Оның айтуынша, осы уақытқа дейін жануарларға жасалған тест нәтижелерін алу жоспарланып отыр және денсаулық сақтау министрлігінің клиникалық зерттеулерге рұқсат беруін күтуде.

Максютовтың айтуынша, вакцинаны жаппай қолданбас бұрын ол зертханалық сынақтан сәтті өтуі қажет. Сонымен қатар өндірісте болып, дәрілік форма алуы керек.

Содан кейін клиникаға дейінгі және клиникалық зерттеулердің толық спектрі мен тіркеуден өтуі қажет. Бұған дейін Гамалея атындағы эпидемиология және микробиология ғылыми-зерттеу орталығының директоры Александр Гинцбург вакцинаны әзірлеумен айналысатын орталық қызметкерлері, сонымен қатар өзі де  вакцина салдырғанын хабарлады. Айтуынша, оларда инфекциядан қорғайтын антидене пайда болған.

Ресейде коронавирусқа қарсы вакцина жасау үшін Санкт-Петербург вакциналар мен сарысу ғылыми-зерттеу институтының ғалымдары да еңбек етіп жатыр. Препаратты әзірлеу барысында басқа елдерде де жұмыстар жүргізіліп жатыр.

Гинцбург ресейліктерді жаппай вакцинациялау күздің басында басталып, ол процестің алты айдан тоғыз айға дейін созылатынын хабарлады.

Жаңа коронавирус (COVID-19 тудыратын) алғаш рет желтоқсанның соңында Қытайдың Ухань қаласында анықталды. Наурыздың басында ДДҰ оны пандемия деп таныды. Ұйымның ақпараты бойынша, әлемде 5,3 миллион адам коронавирус инфекциясын жұқтырған, 343 мыңнан астам адам қайтыс болды.

Ресейде 353 427 адамнан COVID-19 табылды, оның ішінде 118 798 науқас сауығып шықты, 3 633 қайтыс болды.

0
Кілт сөздер:
Ресей, коронавирус
Тақырып бойынша
Қазақстанда карантин шараларының сақталуын бақылау күшейеді
Жұмысқа шыққандар арасында вирус жұқтырғандар көбеюде – министрлік
Бас санитар дәрігер блок бекеттердің қандай жағдайда алынатынын айтты
Бас санитар дәрігер вирус жұқтырғандар саны неге артып жатқанын түсіндірді
Қазақстан өңірлері вирус жұқтыру өсімі бойынша үш топқа бөлінді