Аты аңызға айналған Т-34: Жарылған танкте үш күн жатып, аман қалған қазақ жауынгері

1242
(Жаңартылды 18:32 28.05.2020)
Қазақстаннан аттанған танкист-механик Мақсұт Қабылдин Ұлы Отан соғысы кезінде таңғажайып жағдайда аман қалған. Мүгедек болса да ішкі істер саласында 30 жыл еңбек еткен ол тірі болғанда биыл 100 жасқа толар еді

Майдангер Мақсұт Қабылдиннің бастан өткерген оқиғасын оның ұлы – Каспий құбыр консорциумы бас директорының орынбасары Қайыргелді Қабылдин айтып берді.

1941 жылдың аязды әрі желді желтоқсаны. Аты аңызға айналған Т-34 танкінің экипаж құрамында әскери бөлімдер мен Кеңес әскерлерінің Мәскеу түбінде жауға қарсы шабуылға шыққан кезі. Фронттағы алғашқы сәтсіздіктерден аман өткен Кеңес армиясы жұдырықтай жиналып, жауды Одақ астанасынан қуып шығу үшін батыл әрекетке көшті. Біздің сарбаздарымыз бен офицерлеріміз үлкен шығындарға қарамастан ерліктң үлгісін көрсетіп, Вермахтың дивизияларын батысқа қарай ығыстырды.

Екінші туған күн

"Отыз төрттің" экипажы оқты мергендікпен ату арқылы еппен алға жылжып, жаяу әскерге жол ашты. Жаңбырша жауған оқ пен орасан зор жарылыстар айналаны қаптады. Танкистер сойқан снарядтың бірі танктің сауытты құрышына қалай дөп тигенін сезбей қалды. От пен оқтың арасында кезекті әскери техниканың жарылғанын көп адам байқамады да. Өйткені әскер алға жылжуы керек еді.

Жарылған танкте үш күн жатқан

Үш күннен кейін жерлеушілер деп аталатын топ жойқын ұрыста жойылған Т-34 пен экипаж мүшелерінің денесін байқады. Батырлардың мүрдесін жерлеу колоннасына тиегенде таңғажайып оқиға болды. Механик-жүргізуші қазақ жігітінен тіршілік белгісі сезіледі.

Бұл экипаж мүшелерінен ішінен жалғыз аман қалған Мақсұт Қабылдин болатын. Дәрігерлер оны шұғыл түрде ауруханаға жеткізіп, бірнеше ай бойы емдеген. Әкем Павлодар облысының тумасы болатын. Содан бері, 5 желтоқсанда біз отбасымызбен Мақсұт Қабылдиннің екінші туған күнін атап өтеміз.

18 жастағы Мақсұт Қабылдин 1938 жылы Қызыл армия қатарына шақырылды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін ол Белоруссиядағы БТ-2 деп аталатын жеңіл танкті тізгіндеген. Сол жақта жүріп 1941 жылы аты аңызға айналған "Катюшаларды" алғашқы сынақтан өткізген Қабылдин Орша қаласының маңындағы айтулы шайқастарға қатысты. Одан кейін Смоленск маңындағы шайқас, Мәскеу түбіндегі әйгілі қарсы шабуыл...

Қазақтың құрты күш берді

Әкем майдандағы мынадай бір қызықты оқиғаны есіне жиі алатын. Бірде түнгі шайқас алдында оның бөлімшесіне пошта келген. Қазақстаннан жеткен конверттер мен газеттердің арасында Мақсұт Қабылдинге мұқият оралған сәлемдеме болған. Ашып қараса ауылынан құрт пен кептірілген жылқы етін салып жіберіпті. Әкем сәлем-сауқатты дереу әріптестеріне үлестіріп беріп, ал хатты өзіне алып қалады.

Оның анасы сол сәлемдемесімен-ақ барлық кеңес қорғаушыларына арнап: "Құрметті Отан қорғаушылар! Менің аналық тілегім – мықты болыңдар, күш-қуаттарың арта берсін, жауды жойып, аман-есен оралыңдар!" деп жазғандай әсер қалдырған.

Оқи отырыңыз: Ұлы Отан соғысы: қазақ жауынгері мен оның қызметтік иті туралы қызықты әңгіме

Сол түні жеңіс кеңестік бөлімшелер жағында болған. Ал батальон командирі Василий Беляев шайқастан кейін қарамағындағы қазақ солдатына қарата: "Көрдіңіз бе, қазақтың құртының дәмі мен күші де қару ретінде қажет. Қазақ батырлары өз Отанын жаудан батыл қорғады!", – деп айтыпты.

Қылмыспен 30 жыл күрескен

Мәскеу түбіндегі соғыстан кейін ұзақ уақыт емделген әкем 1943 жылы мүгедектігі бойынша Павлодар облысына оралып, жұмысқа қабылданған. Кейін ол өз өмірін анаммен байланыстырып, 10 перзент сүйді.

Ел ішінде еңбек етуі ішкі істер органдарындағы қызметтен басталды. Бұрынғы майдангер 30 жылдан астам уақыт бойы қылмыспен күрескен. Кәдімгі қатардағы милиционерлік қызметтен, облыстық ішкі істер басқармасы бастығының орынбасары лауазымына дейін көтерілді. Сөйтіп майор шенінде құрметті демалысқа шықты.

"Ерлігі үшін", "Германияны жеңгені үшін" медальдарымен, "І дәрежелі Ұлы Отан соғысы" орденімен марапатталған.

Әкем 1988 жылы қайтыс болды. Балалары жыл сайын 9 мамырда әкемнің туған жерінде Мақсұт Қабылдинді еске алу шарасы мен қазақ күресінен спорттық жарыс ұйымдастырып тұрады.

Біз үшін әке батылдық пен отансүйгіштіктің үлгісі. Егер ол тірі болғанда 5 мамырда 100 жасқа толар еді.

1242
Кілт сөздер:
танк, Жеңіс күні, Ұлы Отан соғысы
Тақырып бойынша
"Ержүрек аға буынның алдында мәңгі қарыздармыз": Тоқаев Жеңіс күнімен құттықтады
Атамның аманаты: қазақстандықтар Жеңіс күніне арналған жобаға қатысуда - видео
Қазақстандағы Россотрудничество Жеңіс күніне арналған жобаны жалғастырады
Ұлы Отан соғысы: Ресейде екі қазақстандық жауынгердің сүйегі табылды
Ұлы Отан соғысы жылдарындағы Қазақстан туралы деректер
Церемония возложения цветов к Могиле Неизвестного солдата 2020 год

Тоқаев Жеңіс парадынан кейін "Белгісіз солдат" қабіріне гүл шоғын қойды

67
(Жаңартылды 18:35 24.06.2020)
Мәскеуде қызыл алаңда Екінші дүниежүзілік соғыстағы жеңістің 75 жылдығын атап өтуге арналған әскери парад аяқталды

АЛМАТЫ, 24 маусым – Sputnik. Ресей президенті Владимир Путин шет мемлекет басшыларымен бірге Мәскеудегі Жеңіс парадынан кейін "Белгісіз солдат" қабіріне гүл шоғын қойды. Салтанатты рәсімге Қазақстанның көшбасшысы Қасым-Жомарт Тоқаев та қатысты. 

1941-1945 жылдары болған Екінші дүниежүзілік соғыстағы Жеңістің 75 жылдығы құрметіне арналған әскери парад Қызыл алаңда өтті.

Шеруден кейін Владимир Путин басқа мемлекеттерден шақырылған құрметті қонақтармен бірге Александров бақшасына гүл қою рәсіміне көшу үшін трибуна маңынан өтті.

Белгісіз кеңес жауынгерінің мәйіті Мәскеу маңындағы бауырластар зиратынан көшіріліп, 1966 жылы Александров бағында салтанатты түрде қайта жерленді. Келесі жылы мұнда мемориал ашылды, ол жерде "Мәңгілік алау" негізгі элемент болып тұр.

24 маусымда Мәскеудегі Жеңіс парадына 14 мыңнан астам әскери қызметші қатысты, сонымен қатар 234 тарихи және қазіргі заманның жердегі әскери техникасы жұмылдырылды.

Қызыл алаңнан Әзірбайжан, Армения, Беларусь, Үндістан, Қазақстан, Қырғызстан, Қытай, Молдова, Моңғолия, Сербия, Тәжікстан, Түрікменстан және Өзбекстан мемлекеттерінің әскери қызметшілері жүріп өтті.

Кремльде парадқа шақырылған мемлекет басшыларына арналған қабылдау өтті.

Путин мәртебелі меймандарды Мәскеуде қуана қарсы алғанын айтты.

 

67
Кілт сөздер:
Мәскеу, гүл, Жеңіс күні, Қасым-Жомарт Тоқаев
Тақырып бойынша
Тоқаев Путиннің Екінші дүниежүзілік соғыс туралы мақаласын жоғары бағалады
Жеңіс парады: Тоқаев қазақстандық әскерилерге құрмет көрсетті - видео
Қырғызстан президенті Мәскеуге ұшып барғанымен Жеңіс парадына қатысқан жоқ
Назарбаев COVID-19 жұқтырды: Елбасының денсаулығына қатысты ақпарат шықты
Біз кеңес халқының нацизмді жойғанын әрдайым есте сақтаймыз – Путин
Архивтегі фото

"Соғыс бейнесі"– ардагерлердің суретін жүктеуге болатын онлайн-мұрағат

52
Акцияға ТМД елдерінің музейлері, еуропа мұрағаттары мен Токиодағы институт қосылды, деп хабарлады Россотрудничество 

НҰР-СҰЛТАН, 15 маусым – Sputnik. Россотрудничество қолдауымен Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 75 жылдығына орай құрылған "Соғыс бейнесі" алғашқы тегін фотобанк www.imagesofwar.ru халықаралық деңгейге шығады. Агенттік басшысының орынбасары Михаил Брюхановтың айтуынша, енді жобамен ТМД мен Еуропаның бірқатар елі ынтымақтасады.

Атап айтқанда, жобаға "Қазақстандық инновациялар және телекоммуникациялық жүйелер университеті" үкіметтік емес білім беру мекемесі, "Орыс мәдениетінің орталығы" Батыс Қазақстан облыстық қоғамдық бірлестігі, Әзербайжан Республикасының Ұлттық тарих музейі, "Жеңіс мұрагерлері" халықаралық одағының Әзербайжандағы өкілдігі, Қырғызстандағы А.А.Кутанова атындағы Ленинград қоршауының тарихы музейі, Армения Республикасы қорғаныс министрлігінің "Майр Айастан" әскери тарихы музейі, Арменияның Ұлттық мұрағаты, Киевтегі "Орыс ұлттық-мәдени қоғамдастығы" ұйымы қосылғысы келеді.

Аты аңызға айналған Т-34: Жарылған танкте үш күн жатып, аман қалған қазақ жауынгері 

Сонымен қатар, Сербияның тарихи мұрағаты, Кипр фотографтарының қауымдастығы және Жапонияның екі ұйымы –Токио орыс тілі институты және Еуропа мен Азия арасындағы ынтымақтастық қауымдастығы фотокбанкпен ынтымақтастық орнатуға ниетті.

"Соғыс бейнесі" жобасы арқылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі фотосуреттердің электронды базасы жасалды. Қазірдің өзінде фотобанкке 2 мыңнан астам сурет жүктелген.  

Ресей президентінің көмекшісі Владимир Мединский журналистермен онлайн-кездесуі барысында мәлімдегендей, фотомұрағатта Евгений Халдей, Борис Кудояров, Иван Шагин секілді танымал әскери фототілшілердің жұмыстары жинақталған. Дегенмен жобаға қарапайым азаматтардың да фотосуреттері қажет.

"Соғыс бейнесі" порталының оқырмандарына өз отбасындағы батырлардың суреттерін өз бетінше жүктеуге мүмкіндік берілді, - деді Мединский. – Осылайша, әркім тарихи зердені сақтауға өз үлесін қоса алады".

Сонымен бірге Владимир Мединский қолданушыларды фотосуреттерді жүктеу кезінде формулярды мүмкіндігінше дәл толтыруға шақырды.

"Шынайы әрі факт болу үшін кімнің суреті екенін, қандай жағдайда түсірілгенін көрсету керек, –  деп атап өтті ол. –  Фактілер неғұрлым көп болса, тарихты бұрмалау мүмкіндігі соғұрлым азаяды".

Мединский атап өткендей, жобаның басты мақсаты – кеңес сарбаздарының ерліктерін бұрмалауға жол бермеу, мұнда басқа мемлекеттермен бірлескен жұмыс та маңызды рөл атқарады.

52
Тақырып бойынша
Соғыста қаза тапқан қазақстандықтың сүйегі отанына жеткізіледі
Соғыста қаза тапқан қазақ жауынгерінің қайда жерленгені 77 жылдан кейін анықталды
Жүзден аса фашистің көзін жойды: Кеңес Одағының батыры Төлеген Тоқтаров туралы не білеміз
Көзі тірісінде білмей кетті: Ілияс Есенберлиннің туыстары тың деректі бөлісті
Майданда қаза тапқан капитан Игишевтің ерлігі мен махаббат оқиғасы
Архивтегі фото

Ақтау Жаңаөзен тасжолында бірнеше адам көз жұмды видео

0
Полицияның мәліметінше, Toyota Alphard минивэнінің жүргізушісі рөлге ие бола алмай, аударылып кеткен

НҰР-СҰЛТАН, 5 тамыз – Sputnik. Ақтау – Жаңаөзен тасжолында Toyota Alphard минивэні аударылып кетті.

Трагедия 5 тамыз күні таңертең болды. Оқиғаның қалай болғанын Маңғыстау облысы полиция департаментінің баспасөз қызметі хабарлады, деп жазды Lada.kz.  

Полицияның мәліметінше, Toyota Alphard минивэнінің жүргізушісі рөлге ие бола алмай, аударылып кеткен.

"Бұл факт Қарақия аудандық полиция бөлімінің сотқа дейінгі тергеулердің бірыңғай тізілімінде Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 345-бабы 4-бөлігі бойынша тіркелді), - деп хабарлады ведомство.

Бұл баптың жазасы бес жылдан 10 жылға дейінгі мерзімге соттауды, сондай-ақ жеті жылға дейін белгілі бір лауазымдарды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыруды көздейді.

"Суық хабар жетті": үш қазақстандық балуан жол апатынан қаза болды

Алдын ала мәлімет бойынша, апаттан 4 адам адам көз жұмған, тағы төртеуі ауруханада жатыр.

0
Кілт сөздер:
видео, жол апаты, Ақтау
Тақырып бойынша
"Астана Опера" театрының жетекші солисі жол апатынан қаза болды
Нұр-Сұлтанда автокөлік бағанды құлатып, аялдамаға соғылды
Атырау облысында жедел жәрдем бригадасы көз жұмды
Блок бекеттегі апат: марқұм полицейдің әйелі алғаш рет қайғылы оқиға жайлы айтты
Атырау облысында болашағынан үміт күттірген үш боксшы қаза болды