Ұлы Отан соғысы, пулеметшілер

Майданда қаза тапқан капитан Игишевтің ерлігі мен махаббат оқиғасы

320
Sputnik Қазақстан Ұлы Отан соғысы кезінде ерлікпен шайқасқан қазақстандықтардың тарихын еске алды. 21 жасында қаза тапқан Ақмола қаласының тумасы Георгий Игишевтің ерлігі мен махаббат оқиғасын оқып шығуды ұсынамыз

1943 жылдың шілдесі – Ұлы Отан соғысында Курск доғасындағы фашистер мен Кеңес әскерінің қатал шайқастарының ең қызған кезі. Жараланған капитан Георгий Игишев соңғы күшін жинап, жауға шабуыл жасауға шақырды. Ол және оның жауынгер жолдастары өз өмірін бәйгеге тігіп, Самодуровка ауылында шайқасты. Ал осы уақытта госпитальда ешнәрсеге күдіктенбей, жауынгердің қаза тапқаны жайлы білмеген ғашығы оны күтумен болды.

Герой Советского Союза Георгий Игишев
© Photo : предоставлено Поныровским историко-мемориальным музеем Курской битвы
Кеңес Одағының батыры Георгий Игишев

Георгий Игишев 1921 жылы бірінші қазанда Қазақ КСР Ақмола қаласында (қазіргі Нұр-Сұлтан) дүниеге келген. Әкесі мұғалім болып жұмыс істеді, анасы үй шаруасында болды.

Георгий сегіз жаста болғанда оның отбасы Алматыға көшіп келді. Ол осында орта мектепті аяқтады. 19 жасында әскерге шақырылды. Гаубица артиллериялық полкінде қызмет етті.

Тағы оқыңыз: Аты аңызға айналған Т-34: Жарылған танкте үш күн жатып, аман қалған қазақ жауынгері

Ұлы Отан соғысы басталған кезде артиллериялық қару-жараққа жауап беретін құрамның командирі болып тағайындалды. Екі айдан кейін ол Красин атындағы бірінші Мәскеу артиллериялық училищесіне оқуға жіберілді, оқу орнын 1941 жылдың қыркүйегінде сәтті аяқтап шықты. Осы жылдың қараша айында майданға аттанып, ауыр жарақат алып, ұзақ уақыт госпитальда дәрігерлердің бақылауында болды.

Майдан алаңында алған жарақаты жазылған соң, Игишев 1943 жылы  артиллериялық батареяны басқарды.

Коммунист атағын мақтан тұтты

КСРО қорғаныс министрлігінің мұрағатында Георгий Игишевтің 1943 жылдың қаңтар айында әпкесі Нинаға жазған хаты сақталған. "Мен сізге қуанышты жаңалық айтуға асықпын, Нина. Мен Коммунистік партияның мүшесі болдым. Бұл – ұлы іс, қызыл кітапша менің жүрегімнің тұсында тұр, маған ұрыс даласында батылдық беріп, аязда жылытады", - деп жазды жауынгер әпкесіне.

Курск шайқасында қаза тапты

1943 жылдың шілде айында капитан Игишевтің батареясы Орталық майданның екінші жойғыш дивизиясының жойғыш танкіге қарсы артиллериялық полкінің құрамына кірді. Ол Курск облысы Поныровский ауданы Самодуровка ауылын қорғады. Сарбаздар ауыр сынақтың, Курск шайқасының болатынын білді.

Курск облысының тарихи-мемориалдық мұражайында Sputnik Қазақстан тілшісіне айтып өткендей, Игишев бригадасы жау танктері бұзуға тырысқан Ольховатка және Самодуровка кенттерінің арасындағы майдан учаскесінде өз күштерін шоғырландырды. Игишев командасының жауынгерлері оларға мықты қарсылық көрсетті. Игишевтің жауынгерлеріне жаудың жеті шабуылына тойтарыс беру үшін үш күн уақыт кетті. Сарбаздарға күніне 50 танкіден жоюға тура келді. Бұл ұрыста Игишев тағы да ауыр жарақат алды.

Солдаттардың күші әлсіреп, барлық қару-жарақ істен шықты. Бар күш-жігерін жинаған Игишев жауынгерлерге шайқасуды бұйырды. Қан жоса болып, есінен танып, командир істі аяғына дейін жеткізді. Фашистер кері шегіне бастады. Алайда арада біраз уақыт өткен соң, жау әскері әуе арқылы бомбалауға кірісті. 1943 жылдың 8 шілдесінде аспаннан түсірілген бомбалардың бірі артиллериялық батареядан жарты метр жерге құлады. Игишев қаза тапты.

Қосылмаған қос ғашық

"Музыкальная правда" газетінің 1998 жылдың 24 маусымдағы № 27 санында "сенің планшетіңді мәңгіге сақтап қойдым" мақаласының авторы Ирина Дажина фельдшер болып қызмет еткен Любовь Казина мен Георгий Игишевтің керемет махаббат тарихын айтып берді.

Люба мен Жора (мақалада осылай атайды) Ленинградта танысқан. Ол әскери-медициналық училищенің 18 жастағы студенті болды, бұл Георгийдің 19 жасқа толған кезі. Екеуінің арасында бірден махаббат пайда болып, үйленуді жоспарлай бастады.

Тағы оқыңыз: Соғыста ерлік көрсеткен қазақ қыздары туралы не білеміз?

Георгий сол кезде Мәскеуге іссапарға кетті, қайтып оралғаннан кейін демалыс алуды жоспарлады. Любочкаға келіп, өзі қызмет ететін жерге оның жұмысын ауыстыруды ойлайды. Алайда жоспары орындалмады. Соғыс басталып кетті.

Люба Ленинградта қалды, ал Жора астананы қорғады. Ғашықтар бір-біріне жиі хат жазды, алайда арасында ол хат иесіне жетпей қалып жатты. Блок ашылғаннан кейін, Игишевтің қалыңдығы онымен кездесуге уәде бергені жазылған көп хат алды.

Қос ғашық кездесті, алайда ол кездесу бірнеше минутқа ғана созылды. Олар 1943 жылдың алтыншы шілдесінде майдан жолдарының қиылысында кездесті. Георгий өзінің сүйіктісін ұзақ құшақтады, ал қоштасарда оған иығына ілген былғары планшетін сыйлады, ол картаға арналған офицер сөмкесі болатын.

Екі күннен кейін Георгий қаза тапты, ал Люба ауруханаға түсті. Алайда ержүрек қыз басқа дивизияның жауынгерлерімен бірге Берлинге дейін барды.

Тағы оқыңыз: Көзі тірісінде білмей кетті: Ілияс Есенберлиннің туыстары тың деректі бөлісті

Осы уақыт бойы Любаны сүйіктісі оны ұмытып кетті ме деген сұрақ мазалады. Сүйіктісінің қаза тапқанын бірнеше жылдан кейін ғана білді.

Ұлы Отан соғысы аяқталғаннан кейін 43 жыл өткен соң, Любовь Матвеевна қаза тапқан артиллеристерге арналған ескерткішке барды. Осы сапар жайлы және Жораға арнап өлең жазды:

Сенің планшетіңді мәңгіге сақтап қойдым,

Соғыста ол менімен бірге болды.

Мүмкін онда сенің ерлігің сақталып,

Мен үйге тірі оралдым.

Любовь Матвеевна тұрмысқа шығып, ұзақ уақыт Калининградтағы мәдениет үйінің директоры болып жұмыс істеді.

Мәңгілік естелік

Георгий Игишевке қаза тапқаннан кейін Кеңес Одағының батыры атағы берілді. Ол Ленин және Қызыл Жұлдыз орденімен марапатталды. Жауынгер Самодуровка кентінде жерленген, 1959 жылы ауылдың атауы Игишево болып өзгертілді.

Курск облысында шайқас кезінде қаза тапқан Кеңес жауынгерлеріне арнап ескерткіш орнатылды, ол жерде мыңдаған жауынгердің аты жазылған. Олардың ішінде 83 адамның кім екені әлі күнге дейін анықталған жоқ.

Ескерткіштің төменгі жағында Георгий Игишев батареясының танкіге қарсы зеңбірегі орнатылған.

Алматы мен Нұр-Сұлтанда Георгий Игишевтің құрметіне аталған көшелер бар.

320
Кілт сөздер:
Ұлы Отан соғысы, Жеңіс күні
Тақырып бойынша
"Қара өлім": фашистер қазақ жігітінен неге қорықты?
Соғыста қаза тапқан қазақ жауынгерінің қайда жерленгені 77 жылдан кейін анықталды
Жүзден аса фашистің көзін жойды: Кеңес Одағының батыры Төлеген Тоқтаров туралы не білеміз
Сағадат Нұрмағамбетов

Нұр-Сұлтанда Қазақстанның бірінші қорғаныс министрі Нұрмағамбетовті еске алды

75
Еске алу рәсімі дүйсенбі, 25 мамыр күні астанадағы "Жас ұлан" республикалық әскери мектебінде өтті

НҰР-СҰЛТАН, 25 мамыр – Sputnik. Әскери қызметшілер Кеңес Одағының Батыры, Халық Қаһарманы, Қазақстанның бірінші Қорғаныс министрі, армия генералы Сағадат Нұрмағамбетовті еске алды.

"Бүгінгі күні қарулы күштердің әскери қызметшілері мен республикалық әскери мектеп тәрбиеленушілері – болашақ Отан қорғаушылар үшін Сағадат Нұрмағамбетовтің өмір жолы отанға деген батылдық пен төзімділіктің үлгісі болып табылады. Біз ұлы батырлардың мұрагерлері олардың даңқты дәстүрлерін сақтап, әрі қарай жалғастырамыз деген сенімдемін", – деді орғаныс министрінің орынбасары генерал-лейтенант Тимур Дәндібаев.

 

В Нур-Султане почтили память Сагадата Нурмагамбетова
© Photo : Минобороны Казахстана
Армия генералы Сағадат Нұрмағамбетов 2013 жылы 89 жасында өмірден озды

 

Сағадат Нұрмағамбетов 1924 жылы 25 мамырда Ақмола облысы Алексеевка ауданы Еңбек ауылында дүниеге келген. Ол алғашқы Түркістан пулемет әскери училищесін, М.Фрунзе атындағы әскери академияны, КСРО қарулы күштері бас штабының әскери академиясы жанындағы жоғары академиялық курстарды бітірген.

1942 жылы әскер қатарына шақырылды, 1945 жылдың мамыр айына дейін соғыс даласында пулемет взводы командирі ретінде, содан кейін пулемет ротасын, атқыштар батальонын  басқарды. Краснодар өлкесін, Украина, Молдавияны, Батыс Белоруссияны, Польшаны азат етуге қатысқан.

1945-1946 жылдары Степной әскери округінің жоғары оқу орындары бөлімінің инспекторы болды. Содан кейін әскери академияда оқыды. 1950 жылдан 1984 жылға дейін Түркістан әскери округі жедел бөлімінің аға офицері, мотоатқыштар полкінің командирі, 201-ші мотоатқыштар дивизиясы штабының бастығы, Қазақ КСР азаматтық қорғаныс штабының бастығы, Орта Азия әскери округі әскерлері қолбасшысының орынбасары, Оңтүстік әскер тобы (Венгрия) қолбасшысының бірінші орынбасары болды.

1990-1992 жылдары соғыс, еңбек және Қарулы Күштер ардагерлері Қазақ республикалық кеңесінің төрағасы, ардагерлер, мүгедектер және әскери қызметшілер істері жөніндегі ҚР жоғарғы кеңесі комитетінің төрағасы, Мемлекеттік қорғаныс комитетінің төрағасы болды.

Тағы оқыңыз: Сағадат Нұрмағамбетовтің ұлы қайтыс болды

Тәуелсіз Қазақстанның Қарулы күштері құрыла бастаған жылдары, 1992-1995 жылдар аралығында Сағадат Нұрмағамбетов қорғаныс министрі болды. Дәл осы уақытта Қазақстан армиясында маңызды реформалар қабылданған, маңызды кез болды. 1993 жылдың мамыр айында оған "армия генералы" әскери атағы берілді. Бір жылдан кейін президент жарлығымен Нұрмағамбетовке "Алтын жұлдыз" сыйлығымен Халық Қаһарманы атағы берілді.

1995 жылдың қарашасында генерал отставкаға шықты, содан кейін президент кеңесшісі болып, бірнеше рет Жоғарғы кеңестің депутаты болып сайланды.

Армия генералы Сағадат Нұрмағамбетов 2013 жылы 89 жасында өмірден озды.

75
Кілт сөздер:
Сағадат Нұрмағамбетов, Нұр-Сұлтан
Тақырып бойынша
21 жасында Кеңес одағының батыры: Сағадат Нұрмағамбетов туралы не білеміз?
Назарбаев тәуелсіздік алған кезде әскер басқаратын жалғыз генерал тапқанын еске алды
"Не екенін де білмедік" Мұхтар Алтынбаев Қазақстан армиясының қалай құрылғанын еске алды
"Оның оралмайтынын білмедік". Депутат қазақ сарбазының ерлігін еске алды
Әйелінің хаты оқтан құтқарды - әнші атасының майдандағы оқиғасын еске алды
Жеңіске тағзым

"Мәңгілік полк" онлайн-шеруі 20 млн рет тамашаланды

70
Жобаға барлығы 3 миллионға жуық өтініш тапсырылды. Тарихшы-модераторлар анкеталарды әлі де өңдеп жатыр

НҰР-СҰЛТАН, 21 мамыр — Sputnik. "Мәңгілік полк" онлайн-шеруінің трансляциясы 20 млн рет қаралды. Ұйымдастырушылар шеруді тамашалағандар саны артып келе жатқанын хабарлады. Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің ұрпағы "Мәңгілік полк" онлайн-шеруіне аталарының суреті мен ол туралы ақпарат жібереді, кейін фотоның экранға шыққанын күтеді.

"Жобаға барлығы 3 миллионға жуық өтініш тапсырылды. Тарихшы-модераторлар анкеталарды әлі де өңдеп жатыр. Кейбір анкета толықтыру үшін тұрғындарға қайтарылды", - деді акция ұйымдастырушылары.

Онлайн-шеру www.polkrf.ru сайтында және Халықаралық Мәңгілік полктың www.polk.press сайтында, сондай-ақ, ВКонтакте, Одноклассники әлеуметтік желілері мен "Okko" онлайн-кинотеатрында көрсетіледі. Ол жобаға қатысуға тапсырылған соңғы өтінішке дейін көрсетілетін болады.

Қатысушыларға аталарының суреті қай уақытта көрсетілетіні туралы хабарлама жолданады.

Жоба серіктестері Сбербанк пен Mail.ru Group. Басты ақпарат серіктесі -  "Аргументы и факты" баспа үйі, таяу шетелдегі ресми ақпараттық серіктесі - Sputnik халықаралық ақпарат агенттігі.

70
Дәрігер, архивтегі сурет

Ресейдің вирусология орталығы COVID-19-ға қарсы вакцинаны сынақтан өткізеді

0
Вакцинаны жаппай қолданбас бұрын ол зертханалық сынақтан сәтті өтуі қажет. Сонымен қатар өндірісте болып, дәрілік формада жасалуы тиіс

АЛМАТЫ, 26 мамыр – Sputnik. Роспотребнадзордың "Вектор" вирусология ғылыми орталығы маусымның соңында коронавирусқа қарсы вакцинаны клиникалық сынақтан өткізуді жоспарлап отыр. Бұл туралы "Известия" газетіне берген сұхбатында орталықтың бас директоры Ринат Максютов хабарлады, деп жазады РИА Новости

Оның айтуынша, осы уақытқа дейін жануарларға жасалған тест нәтижелерін алу жоспарланып отыр және денсаулық сақтау министрлігінің клиникалық зерттеулерге рұқсат беруін күтуде.

Максютовтың айтуынша, вакцинаны жаппай қолданбас бұрын ол зертханалық сынақтан сәтті өтуі қажет. Сонымен қатар өндірісте болып, дәрілік форма алуы керек.

Содан кейін клиникаға дейінгі және клиникалық зерттеулердің толық спектрі мен тіркеуден өтуі қажет. Бұған дейін Гамалея атындағы эпидемиология және микробиология ғылыми-зерттеу орталығының директоры Александр Гинцбург вакцинаны әзірлеумен айналысатын орталық қызметкерлері, сонымен қатар өзі де  вакцина салдырғанын хабарлады. Айтуынша, оларда инфекциядан қорғайтын антидене пайда болған.

Ресейде коронавирусқа қарсы вакцина жасау үшін Санкт-Петербург вакциналар мен сарысу ғылыми-зерттеу институтының ғалымдары да еңбек етіп жатыр. Препаратты әзірлеу барысында басқа елдерде де жұмыстар жүргізіліп жатыр.

Гинцбург ресейліктерді жаппай вакцинациялау күздің басында басталып, ол процестің алты айдан тоғыз айға дейін созылатынын хабарлады.

Жаңа коронавирус (COVID-19 тудыратын) алғаш рет желтоқсанның соңында Қытайдың Ухань қаласында анықталды. Наурыздың басында ДДҰ оны пандемия деп таныды. Ұйымның ақпараты бойынша, әлемде 5,3 миллион адам коронавирус инфекциясын жұқтырған, 343 мыңнан астам адам қайтыс болды.

Ресейде 353 427 адамнан COVID-19 табылды, оның ішінде 118 798 науқас сауығып шықты, 3 633 қайтыс болды.

0
Кілт сөздер:
Ресей, коронавирус
Тақырып бойынша
Қазақстанда карантин шараларының сақталуын бақылау күшейеді
Жұмысқа шыққандар арасында вирус жұқтырғандар көбеюде – министрлік
Бас санитар дәрігер блок бекеттердің қандай жағдайда алынатынын айтты
Бас санитар дәрігер вирус жұқтырғандар саны неге артып жатқанын түсіндірді
Қазақстан өңірлері вирус жұқтыру өсімі бойынша үш топқа бөлінді