Қырғызстанның туы, архивтегі фото

Қуғынға ұшыраған президенттер: Атамбаевқа дейінгі басшылар қайда жүр?

2437
Қырғызстанның бес басшысының үшеуі ел ішіндегі шиеленістер мен жанжалдарға араласты, екеуі қазіргі уақытта отанынан жырақта өмір сүріп жатыр

НҰР-СҰЛТАН, 8 тамыз – Sputnik. Қырғызстанда экс-президентке қатысты тағы шу шықты. Бірақ осы жолы халық Атамбаевқа қарсы көтерілген жоқ, керісінше, оны ұстауға келген құқық қорғаушыларға қарсылық білдірді. Бұған дейінгі президенттерде ондай қолдау болмаған. Sputnik Қазақстан тілшісі әр жылдары Қырғызстанды басқарған президенттердің тақтан қалай кеткеніне шолу ұсынады.

Ақаев неге кетті?

Қырғызстанның бірінші президенті Асқар Ақаев осы қызметке үш рет қайта сайланған болатын. Ал 2005 жылы "қызғалдақ төңкерісі" нәтижесінде шетелге қашуға мәжбүр болды. Кейін Ақаев Ресейде ғылыммен айналысып, Мәскеу мемлекеттік универсиетінде жұмыс істеп жүр деген ақпарат тарады.

Сарапшылардың айтуынша, Акаевтың кезінде Құмтор алтын кенішін шетелдіктерге беру үшін Конституцияға өзгеріс енгізілді. Содан Қырғызстан үшін тиімсіз келісімшарт рәсімделген болатын. Ал шекараға жақын жерлер басқа мемлекетке берілгеннен кейін халықтың шыдамы таусылды. Ақсы ауданында адамдар көшеге шықты. Бірақ құқық қорғаушылар оларға оқ жаудырды. Бұның барлығы төңкеріске себеп болды. Сол кезде түсірілген видеода экс-президент Құрманбек Бакиевті де көруге болады.

Экс-президент Киргизии Аскар Акаев. Архивное фото
© Sputnik / Сергей Пятаков
Қырғызстанның экс-президенті Асқар Ақаев

Бакиев Беларуське қалай қашты?

"Қызғалдақ революциясынан" кейін билікке Құрманбек Бакиев келді. Алайда оның осы қызметке келуі Конституция нормаларына қайшы болды дейтіндер де бар. Бакиев президент креслосында тура бес жыл отырды. 2010 жылы қырғыз жерінде тағы тәртіпсіздіктер басталып, президентке қашуға тура келді. Беларусь арнасына берген сұхбатында Құрманбек Бакиев осы елге қалай барғанын және Лукашенконың оны қалай шақырғанын айтып берді.

Құрманбек Бакиевті елден алып шығуға Қазақстанның әскери-әуе күштері де көмектесті. Тәртіпсіздіктер кезінде Нұрсұлтан Назарбаев уақытша үкіметтің басшысы Роза Отынбаеваға қоңырау шалып, Бакиевті шұғыл алып шығу қажеттігін жеткізген. Артынан Ақордада өткен баспасөз мәслихатында Нұрсұлтан Назарбаев осы операцияның мән-жайын айтып берді. Ол жайында фильм де түсірілді.

Қырғызстанның бас прокуратурасы Құрманбек Бакиевті экстрадициялау туралы сауал жолдады. Алайда Беларусь оны кері қайтарды. 2013 жылы қырғыз соты Бакиевті 24 жылға бас бостандығынан айыру туралы сырттай шешім шығарды.

Президент қызметінен өз еркімен кетті

2010 жылғы төңкерістен кейін Қырғызстанда уақытша үкімет құрылып, арнайы декретпен Роза Отынбаева өтпелі кезеңнің президенті болып жарияланды. Оның тұсында Ош облысында этникалық өзбектер мен қырғыздар арасында қанды қақтығыс болды. Соның салдарынан 400-ден астам адам қаза болды.

Отынбаева Қырғызстанның бірінші әйел президенті ретінде тарихта қалды. Ол КСРО ыдырағаннан кейін Ақаевтың үкіметі құрамында жұмыс істеген. Сыртқы істер министрі, осы елдің АҚШ-тағы елшісі қызметін атқарды. Грузин-абхаз шиеленісін реттеу бойынша БҰҰ Бас хатшысының арнайы өкілі де болды.

Экс-президент Кыргызстана Роза Отунбаева
© Sputnik / Абзал Калиев.
Қырғызстанның экс-президенті Роза Отынбаева

2004 жылы Отынбаева "Асаба" атты оппозициялық қозғалысқа қосылды. Ал бір жылдан кейін өз кандидатурасын депутаттыққа ұсынды. Бірақ Ақаевтың қызы – Бермет Ақаеваға бәсекелес болмасын деп, оны тіркеуден алып тастады. Себебі экс-президенттің қызы тура сол учаскеден сайлауға түсті.

Роза Отынбава президент қызметінен өз еркімен кетті. Артынан "Роза Отынбаеваның бастамалары" атты халықаралық қоғамдық қорды құрды. Биыл ол Астана экономикалық форумына келіп кетті.

Атамбаевтың атой салуы

2011 жылы билікке Алмазбек Атамбаев келді. Оған дейін ол Роза Отынбаеваның үкіметі құрамында премьер-министр қызметін атқарды. Бұдан бөлек, Қырғызстанның социал-демократтар партиясын басқарды.

Атамбаевтың президенттігі кезінде Қазақстан мен Қырғызстанның қарым-қатынасы шиеленісіп кетті. Атап айтқанда, 2017 жылғы сайлау кезінде Алмазбек Атамбаев Қазақстан билігін елдің ішкі мәселесіне араласып, оның басты қарсыласы Омурбек Бабановты қаржыландырды деп айыптады. Қазақстан үкіметі аталған мәлімдеменің негізсіз екенін жариялады. Артынан шекара бекеттерінде өткізу тәртібі күшейіп кетті.

Президент Кыргызстана Алмазбек Атамбаев (слева) и президент Казахстана Нурсултан Назарбаев
© Photo : Пресс-служба Президента РФ
Нұрсұлтан Назарбаев пен Алмазбек Атамбаев

Ал бұқаралық ақпарат құралдарында Атамбаевтың қылмыстық әлемнің серкелерімен байланысы туралы жазылды. Осыдан кейін журналистер, қоғамдық белсенділер, оппозицияда жүрген саясаткерлер мен құқық қорғаушыларға қарсы істер қозғалды. Олар өз кезегінде Атамбаевты өзінің табысы туралы ақпаратты жасырып жүргені үшін айыптады.

Екі президенттің текетіресі

Осыдан екі жыл бұрын Сооронбай Жээнбеков Қырғызстанның президенті болып сайланды. Бас кезінде Алмазбек Атамбаев оны қолдап жүрді. Алайда бертін келе, екеуінің қарым-қатынасы бұзылды. Атамбаевқа жақын адамдар қамауға алына бастады.

Биыл маусым айында парламент арнайы комиссия құрды. Комиссия Атамбаевтың алты қылмысқа қатысы бар деген шешімге келді. 27 маусымда оны экс-президент мәртебесінен айырды. Атамбаев осы мәселеге қатысты шағым түсірді.

Оны бірнеше рет сотқа шақырды. Ал шілденің соңында тергеушілер атышулы қылмыскер Азиз Батукаевты заңсыз босатуға қатысты жауап алу үшін Атамбаевтың резиденциясына барды. Бірақ оларды кіргізген жоқ. Экс-президент Мәскеуге кететінін де айтып қалды.

Кеше Қырғызстанның арнайы мақсаттағы жасағы Атамбаевтың резиденциясына шабуыл жасады. Алайда экс-президенттің жақтастары қарсылық білдіріп, бірнеше арнайы жасақ сарбазын кепілге алды.

Бүгін ел президенті Сооронбай Жээнбеков өзінің демалысын тоқтатып, шұғыл түрде Қауіпсіздік кеңесінің отырысын өткізді.

2437
Кілт сөздер:
Алмазбек Атамбаев, Қырғызстан
Тақырып бойынша
Атамбаев жақтастары мен милиция арасында тағы да қақтығыс басталды
Тоқаев Қырғызстан президентімен телефон арқылы сөйлесті
Өз халқыңа оқ атпа: Атамбаев мәлімдеме жасады
Қырғызстандағы дүрбелең: Атамбаевқа қандай айып тағылып отыр?
Жээнбеков Атамбаевтың үйіне жасалған шабуылға қатысты түсініктеме берді
"Тимеңдер!" Атамбаевтың үйінде түсірілген видео жарияланды
Атамбаевты ұстау операциясы: Тоқаев пікір білдірді
Нұрсұлтан Назарбаев

Елбасының баспасөз хатшысы праймеризге қатысты ақпарат жариялады

557
(Жаңартылды 20:38 17.09.2020)
Партияның онлайн дауыс беруі 1-3 қазан аралығында өтетіні хабарланған болатын. Тізімдерге әйелдер мен жастар үшін 30% квота заңнама арқылы енгізілді

НҰР-СҰЛТАН, 17 қыркүйек – Sputnik. Nur Otan партиясының төрағасы Нұрсұлтан Назарбаев кандидаттардың сайлауалды бағдарламасымен танысты.

"Бүгін Нұрсұлтан Назарбаев кандидаттардың сайлауалды бағдарламаларымен танысып, дауыс беруге қатысу үшін "Праймериз1 ақпарат жүйесінде тіркеуден өтті. Онлайн дауыс беру 1-3 қазан аралығында өтеді", - деп жазды Елбасының баспасөз хатшысы Айдос Үкібай әлеуметтік желідегі парақшасында.

Праймериз жеңімпаздары мәжіліс пен түрлі деңгейдегі мәслихаттардың партиялық тізіміне енеді. Шамамен 5 500 адам іріктеледі.

Іріктеуден өтіп, алайда тиісті қолдау көрсеткішін жинай алмағандар партияның жаңа кадрлық резервіне енгізіледі.

Nur Otan партиясы саяси кеңесі бюросының отырысында Елбасы партияға іріктеуді ұйымдастыру жұмысының сапалы болуы маңызды екенін айтқан болатын.

Ол праймеризді ашық, әділ ұйымдастырып, барша қатысушылар үшін бірдей жағдай жасау керек екенін жеткізді. Назарбаевтың айтуынша, партия қазақстандықтарды біріктіруі тиіс. 

Биыл саяси партияларды тіркеудің сандық шегі екі есе азайтылды. Партиялық тізімдерге әйелдер мен жастар үшін 30% квота заңнама арқылы енгізілді. Партия билікке жаңа адамдарды – өз ісінің шеберлерін, беделді лидерлерді қабылдайтынын жариялады.

557
Кілт сөздер:
баспасөз, Елбасы
Тақырып бойынша
Біз пандемиямен күрестің ең қиын сценарийіне дайын болуымыз керек – Назарбаев
"Жағдай тұрақты": Назарбаев Досаевты қабылдады
Назарбаев Тоқаевпен кездесті – не туралы сөйлесті
Назарбаев Қытай министрімен кездесті
Назарбаев сыбайлас жемқорлыққа қарсы агенттіктің төрағасын қабылдады
Ақорда ғимараты

Тоқаев Жапонияның премьер-министріне жеделхат жолдады

80
(Жаңартылды 18:43 17.09.2020)
Мемлекет басшысы екі ел арасындағы қалыптасқан стратегиялық серіктестікті одан әрі нығайту мақсатында Ёсихида Суганы Қазақстанға шақырды

НҰР-СҰЛТАН, 17 қыркүйек – Sputnik. Мемлекет басшысы Жапонияның жаңа сайланған премьер-министрі Ёсихида Сугаға құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлайды Ақорда.

Жеделхатта жаңа үкімет басшысының ел дамуына және жапон халқының берекесін баянды етуге, Жапонияның әлемдік қауымдастықтағы беделін одан әрі арттыруға бағытталған игі істері мен бастамаларының табысты болуына тілектестік білдірген.

"Қазақстан мен Жапония арасындағы дәстүрлі достық пен өзара қолдауға негізделген мазмұнды саяси диалогымызды, әртүрлі саладағы жемісті ынтымақтастығымызды өрістете түсу үшін сізбен күш-жігер жұмылдыруға дайын екеніме сендіремін", – деп жазылған жеделхатта. 

Мемлекет басшысы екі ел арасындағы қалыптасқан стратегиялық серіктестікті одан әрі нығайту мақсатында, Жапонияның премьер-министрі Ёсихида Суганы Қазақстанға сапармен келуге шақырды.

Қасым-Жомарт Тоқаев Ёсихида Сугаға аса жауапты қызметте сәттілік, жапон халқына құт-береке тіледі.

80
Тақырып бойынша
"Өте қауіпті симптом": Тоқаев ұсталған облыс әкімдері жайлы айтты
"Президенттер қатысады": Тоқаев қарашада маңызды кездесу өтетінін айтты
Тоқаев карантин талаптарын біртіндеп жеңілдету маңызды екенін айтты
Тоқаев Си Цзиньпинді Қазақстанға шақырды
Тоқаев Келімбетовке жауапты қызметті сеніп тапсырды
Өрт сөндіру көлігі, архивтегі фото

"Бізді басып озбақ болды": Өрт сөндіру көлігі аударылып, жүргізуші көз жұмды

0
(Жаңартылды 15:18 19.09.2020)
Оқиғаға куә болған басқа жүргізуші өрт сөндіру көлігі өзін басып озбақ болғанын, алайда сол қанатқа соғылып, содан кейін бірнеше рет аударылып түскенін айтты

НҰР-СҰЛТАН, 19 қыркүйек – Sputnik. Қайғылы оқиға кеше сағат 19.00 шамасында Батыс Қазақстан облысындағы тас жолда болды, деп хабарлады "Мой город" сайты.

Апат куәгері, ВАЗ-2114 көлігінің жүргізушісі Жандарбек Ақбасов отбасымен бірге қалаға қарай бара жатқанда өрт сөндіру көлігі басып озбақ болғанын айтты.

"Екі баламмен қалаға қарай бара жатыр едім. Өрт сөндіру көлігі бізді басып озбақ болып, сол қанатқа соғылды. Біз аударылып қала жаздадық, алайда көлікті дер кезінде туралай алдым, ал өрт сөндірушінің көлігі жолдан ұшып кетіп, бірнеше рет аударылды. Қарсы жолда көлік келе жатты-ау деймін, бірақ ол оны күтпесе керек", – деді Жандарбек Ақбасов.

Алматыда бірнеше көлік соқтығысты – оқиға орнында түсірілген видео

Батыс Қазақстан облысы төтенше жағдайлар департаментінің баспасөз қызметі 46 жастағы азаматтық қорғаныс старшинасы апат салдарынан қайтыс болғанын хабарлады. №6 мамандандырылған өрт сөндіру бөлімінің жүргізушісі Деркөл ауылына бара жатқан. Ол салонда жалғыз болған.

0
Кілт сөздер:
жол апаты, өрт сөндіру көлігі
Тақырып бойынша
Павлодарда мотоциклдің автокөлікпен соқтығысуы салдарынан екі адам көз жұмды
Алматыда үш бала мен олардың анасы жол апатына ұшырады
Шығыс Қазақстанда мас жүргізуші төрт баланы қағып кетті
Елордалық полицейлер жол апатының көбею себебін айтты
Блок бекетте 2 адамды өлтірді деген күдікке ілінген экс-полицей: Есімде ештеңе жоқ