Қазақстанның тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен Ресей президенті Владимир Путин

"Путиннің дәуірін" қорытындылауға ерте": Назарбаевтың Ресей басшысы жайлы сұқбаты

440
(Жаңартылды 20:17 25.12.2019)
Қазақстанның тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаев Владимир Путинмен қалай жұмыс істегенін және араларында болған келіспеушіліктер туралы айтып берді

НҰР-СҰЛТАН, 25 желтоқсан – Sputnik. Осыдан жыл 20 жыл бұрын Ресей президенті қызметіне енді кіріскен Владимир Путин Назарбаевты несімен таңғалдырды? Посткеңестік кеңістіктегі екі ірі мемлекеттің лидерлері арасында қандай қарым-қатынас орнады? Ресей президентінің уәдесін алу оңай ма? Қазақстанның тұңғыш президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев РИА Новости басылымына берген сұқбатында осы және басқа да сұрақтарға жауап берді.

- Сіз Владимир Путинмен талай рет жүздестіңіз. Путин Ресейдің бірінші президентінің ізбасары болатынын естіген кезде, сіз үшін қандай әсер қалдырды?

 - Өткен жүзжылдықтың тоқсаныншы жылдары күрделі әрі қарама-қайшылықа толы болды. Дәл осы кезеңде тек Ресейде ғана емес, бүкіл әлемде түбегейлі саяси және экономикалық өзгерістер орын алды. Ескі кеңестік жүйеден нарықтық экономикаға ауысып, қазіргі Ресейдің негізі қаланды.

Бұл дүниенің бәрі талас-тартыс үстінде өтті. Қоғамда жүргізіліп жатқан реформалармен, өзгерістермен көбісі келіспеді. Осы тұста Борис Николаевич Ельциннің еңбегін мойындау керек – ол Ресейді өзгертуге бағытталған  бағдардың дұрыстығына сенді.  

Ресейдің бірінші президенті Борис Ельцин өз жолын жалғастыратын ізбасарды ұзақ таңдады. Ақыры таңдауы Владимир Путинге түсті. ХХI ғасырдың басында Кремльге бұған дейінгі ізашарларының бірде біріне ұқсамайтын жаңа саясаткер келді. Сол кезде әлдекімдердің Ресейде "Путиннің дәуірі" басталды деп айтуы екіталай еді.

Владимир Владимирович Ресей үкіметін басқарғанда, оның асқан білімпаздығы, белсенділігі мен жігері, ең күрделі мәселелерді шешуге дайындығы мені таңғалдырды. Сол кезде, жиырма жыл бұрын, мына жас саясаткер өмірде барлығына дайын, кез келген сын-қатерге қасқайып қарсы тұра алады екен деген әсерде қалдым.

Ресей халқының жолы болды деп ойлаймын. Владимир Владимирович ХХI ғасырдың басында ел тізгінін ұстап, оны ең қиын сынақтардан сүріндірмей алып шықты. Оның басшылығымен Ресей тағы да ұлы державаға айналды.

- Сіз Путинмен Ресей президентінің міндетін атқарған сәттен бері жақсы қарым-қатынаста екеніңізді айттыңыз. Сіздің саясатта тәжірибеңіз болды, ал ол кісіде жоқ еді. Ресей президентіне ақыл-кеңес бердіңіз бе? Сіздің мол саяси тәжірибеңіздің барына қарамастан, Путиннің сөзіне құлақ асқан кезіңіз болды ма?

- "Біреуге ақыл айтқан оңай, бірақ өзің шешім қабылдау қиын" деп айтады ғой. Әсіресе, бұл миллиондаған адамның тағдырына қатысты болса.  Мемлекетті басқару – үлкен жауапкершілік және ауыр жүк, оны кез келген адам көтере алмайды.

Ресей басшылығына келген тұста Владимир Владимировичтің әжептәуір саяси тәжірибесі болғанын атап өткім келеді. Бұған қоса, ол ашық әрі достары мен әріптестерінің пікіріне құлақ асуға дайын болды.

Біз сенімге негізделген қарым-қатынас орнаттық. Біздің әрбір кездесуіміз бекітілген регламенттен, хаттамамен белгіленген уақыттан асып кетеді. Біз мәселелерді жиі талқылаймыз, пікір алмасамыз, кейде дауласамыз, өз позициямыздың дұрыстығын дәлелдеуге тырысамыз. Бұл Еуразиядағы екі ірі мемлекеттің лидерлерінің қалыпты жұмыс барысы. Пікірталастан ақиқат туындайтыны белгілі.

Тағы оқыңыз: Назарбаев Қазақстанның сыртқы саясатының басымдықтарын одан әрі анықтай береді

Осы тұста кез келген саясаткердің қызметіне қатысты ең объективті және әділ бағаны уақыт беретінін атап өткім келеді. Тарихта шарттылыққа жол жоқ. Сол себепті "Путиннің дәуірін" қорытындылауға және ол жайында сөз қозғауға әлі ерте деп ойлаймын.

- Сіз Путин уәдесіне берік адам екенін айттыңыз. 20 жыл ішінде Ресейге тиімді болғандықтан, сөзінде тұрмаған сәттер болды ма? Мұндай қасиет жоғары қызметте пайдасын тигізе ме, жоқ әлде кедергі келтіре ме?

- Путин үшін берген уәдесін орындау – бұл ар-намыс ісі. Бірақ оның уәдесін алу да оңай емес, күш-жігерді талап етеді. Владимир Владимирович нағыз достықтың құнын білетін адам әрі солай болып қала береді.

Өмірден мысал келтірейік. Арам ойлы, өзгеге қас, зұлым, өтірікші адаммен кім дос болғысы келеді? Мұндай адамдардың табылуы екіталай. Достасу тұрмақ, жай ғана араласқысы келетіндер де табылмайды.

Саясаткерлер мен мемлекеттер турасында да дәл осыны айтуға болады. Олар да әртүрлі болады ғой – бейбітсүйгіш және агрессивті, ниеті түзу және арам ойлы, уәдесіне берік және одақтастарын кез келген уақытта сатып кететін.

Қазір Путиннің саясаты өз жемісін беріп жатыр – Ресейдің қуаты мен халықаралық ықпалы жыл сайын күшейіп келеді.

- Осы уақыт аралығында Путинмен үлкен келіспеушіліктер туындады ма? Оның ел мүддесі үшін атқарып жатқан жұмыстарына көңіліңіз тола ма?

- Кез келген саясаткер өз елінің мүддесін білдіріп, оны қорғауы тиіс. Владимир Владимирович – сындарлы саясаткер және тиімді келіссөз жүргізуші.

Алайда қазіргі заманда әлсіз саясаткермен немесе мемлекетпен кім санасады? Әлсіз саясаткер елдің ұлттық мүддесін қорғап қала алмайды. Сондықтан кез келген саясаткердің және патриоттың арманы – өз Отанын көркейту, әлемнің ең дамыған мемлекеттерінің қатарына қосу.

Тағы оқыңыз: 2019 жыл: бір ауыз сөзбен елді шулатқан шенеуніктер кімдер?

Бүгінде бірде бір өзекті халықаралық мәселе Ресейдің пікірін ескермей шешілмейді. Ол әлемдегі жаһандық ықпалдың полюсі. Мұның өзі Ресей мемлекетінің тізгінін ұстаған Владимир Путиннің еңбегін мойындау емес пе?

Халықаралық күн тәртібіндегі көптеген мәселеге қатысты Қазақстан мен Ресейдің позициясы ұқсас. Алайда, соған қарамастан, біздің осы және басқа да проблемаларды шешуде өз көзқарасымыз бар.

Қазақстанда мұны жақсы түсінеді, сол себепті барлық көршімен өзара тиімді ынтымақтастықты сақтау үшін қолдан келген барлық шараны қабылдап жатыр.

440
Кілт сөздер:
сұхбат, Назарбаев, Владимир Путин, Ресей
Тақырып бойынша
Назарбаев Қасымбековтің өкілеттігін ұзартты
"Нұрсұлтан Әбішұлы, бәрі жұмыс істеп тұр": Путин Назарбаевқа алғыс айтты
Назарбаев қол қойған тарихи құжаттар жарияланды
Путин ЕАЭО-дағы ықпалдастықты жоғары бағалады
Путин Трампқа импичмент жариялануына қатысты өз ойын айтты
Назарбаев алғаш рет ел алдына ордендерімен шықты – фото
Жаңа жылда қазақстандықтарды алғаш рет Назарбаев құттықтамайды
Ақорда, президенттің резиденциясы

Тоқаев Түркия президентін Қазақстанға шақырды

218
Ердоған коронавирустың таралуын болдырмау, азаматтарға ауқымды көмек көрсету жөніндегі Қазақстанның іс-қимылдарына жоғары баға берді

НҰР-СҰЛТАН, 25 мамыр – Sputnik. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия президенті Режеп Тайип Ердоғанмен телефон арқылы сөйлесті, деп хабарлайды Ақорда.

Мемлекеттер басшылары бірін-бірі барша мұсылманның қасиетті Ораза айт мерекесімен құттықтап, бауырлас қазақ-түрік халықтарына бақ-береке тіледі.

Әңгімелесу барысында тараптар COVID-19 індетіне қарсы күресте екі ел үкіметтерінің қабылдаған нақты шараларын талқылады. Режеп Тайип Ердоған коронавирустың таралуын болдырмау, азаматтарға ауқымды көмек көрсету, сондай-ақ, шағын және орта бизнесті қолдау жөніндегі Қазақстанның іс-қимылдарына жоғары баға берді.

Тоқаев Ердоғанға қолдау көрсеткені және гуманитарлық көмек ретінде медициналық жеке қорғаныш құралдарын бергені үшін ризашылық білдірді. Мемлекеттер басшылары аталған саладағы тығыз ынтымақтастықты жалғастыра беруге ниетті екенін нақтылады.

Тағы оқыңыз: Қазақстан мен Түркия арасындағы әуе қатынасы маусымда жандануы мүмкін

Сонымен қатар тараптар өзара тауар айналымын ұлғайтудың және бірлескен инвестициялық жобаларды жүзеге асырудың маңыздылығына тоқталып, қазақ-түрік қатынастарының қазіргі ахуалы мен даму перспективаларын талқылады.

Әңгіме соңында Тоқаев Түркия президентін Қазақстанға сапармен келуге шақырды.

218
Кілт сөздер:
Режеп Тайип Ердоған, Қасым-Жомарт Тоқаев
Компьютер, адамның қолы

Саяси партияларды тіркеу жеңілдеді: Қазақстанда жаңа заң қабылданды

75
(Жаңартылды 17:03 25.05.2020)
Саяси партияларды тіркеу үшін оның құрамында бұрынғыдай қырық мың емес, жиырма мың мүшесі болса жеткілікті

НҰР-СҰЛТАН, 25 мамыр – Sputnik. Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев "Сайлау туралы" Конституциялық заңға және "Саяси партиялар туралы" заңға өзгерістер енгізу туралы заңдарға қол қойды, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан Ақордаға сілтеме жасап.

Енді Қазақстан парламентінде әйелдер мен жастар қатары артады.

"Сайлау туралы" конституциялық заңда саяси партиялар тіркеуге ұсынған партиялық тізімдерде әйелдер мен жастар үшін кемінде 30% квота енгізілді.

Бұл жастар мен әйелдердің парламентке және жергілікті өкілетті органдарға келуіне ықпал етеді деп күтілуде.

Ал "Саяси партиялар" туралы заңда саяси партияларды тіркеу жеңілдетілді.

Енді саяси партияны тіркеу үшін оның құрамында 40 мың емес, 20 мың мүшесі болса жеткілікті.

Тағы оқыңыз: Қазақстанда жеті бірдей саяси партия тіркеуден өте алмады

Жаңа нормалар әйелдер мен жастарды қоғамның саяси өміріне белсене қатысуға, сондай-ақ көппартиялық жүйені одан әрі қалыптастыруға оң ықпал тигізбек.

Қос заң да президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің екінші отырысында берген тапсырмаларын іске асыру мақсатында әзірленген болатын.

75
Кілт сөздер:
сайлау, партия, заң, Қасым-Жомарт Тоқаев
Коронавирус, вакцина

Өткен тәулікте 272 адам COVID-19 жұқтырды

0
Коронавирусқа байланысты соңғы мәліметке сәйкес, жалпы ел бойынша ауырғандар саны 9 576, емделіп шыққандар - 4 768, кайтыс болғандар - 37

НҰР-СҰЛТАН, 27 мамыр - Sputnik. Қазақстанда өткен тәулікте 272 адам COVID-19 жұқтырды. Өсім - 2,9%.

Аймақтар бойынша:

Нұр-Сұлтан қаласы - 56 (3,2%)

Қарағанды облысы - 49 (7,0%)

Алматы қаласы - 25 (1,1%)

Ақтөбе облысы - 22 (7,8%)

Батыс Қазақстан облысы - 21 (4,4%)

Қызылорда облысы - 20 (6,6%)

Шымкент қаласы - 17 (2,4%)

Түркістан облысы - 17 (5,0%)

Атырау облысы - 15 (1,6%)

Алматы облысы - 14 (4,6%)

Қостанай облысы - 5 (3,8%)

Жамбыл облысы - 4 (1,1%)

Ақмола облысы - 2 (1,4%)

Солтүстік Қазақстан облысы - 2 (4,1%)

Шығыс Қазақстан облысы - 1 (1,4%)

Маңғыстау облысы - 1 (0,6%)

Павлодар облысы - 1 (0,5%)

155 адам емделіп шықты. Жалпы ел бойынша ауырғандар саны 9 576, емделіп шыққандар - 4 768, кайтыс болғандар - 37.

0