Жаңа Өлкетану оқулығы жарық көрді

Әсет Исекешев пен Динара Сәтжан жаңа оқулыққа енді

569
(Жаңартылды 20:17 07.08.2018)
Жаңа оқу жылынан бастап 5-7 сыныптарда оқытылатын оқу құралы жарық көрді

АЛМАТЫ, 7 тамыз — Sputnik. "Өлкетану" оқулығын білім және ғылым министрлігінің тапсырысы бойынша "Алматы кітап баспасы" басып шығарды. Екі тілде шыққан оқулық 5-7 сынып оқушыларына арналған. Жаңа оқу құралындағы материалдар Қазақстан тарихы, қазақ әдебиеті, география бойынша негізгі мектеп бағдарламасын қайталамай, толықтырады, дейді кітап авторлары.  

Оқу бағдарламасы Нұрсұлтан Назарбаевтың ұсынысымен «Туған жер» мемлекеттік бағдарламасының негізінде жазылған. Бағдарламаның мақсаты —  өскелең ұрпақтың бойында потриоттық сезімді қалыптастырып, Отанға деген сүйіспеншілікті ояту. 

"Біздің баспаның Қазақстанның салт-дәстүрі, мәдениеті, тарихы бойынша кітап басып шығарудан үлкен тәжірибесі бар. Осы баспадан шыққан "Менің Қазақстаным" топтамасы көпшілікке белгілі. Еліміз тарихының жарқын беттері, оның мәдениеті, салт-дәстүрі мен тұрмысы, бірегей географиялық нысандары және басқалары туралы мәліметтерді біздің көркем безендірілген альбомдардан табуға болады. Біздің осы тәжірибеміз "Өлкетану" сияқты жаңа қызықты пәнді қалыптастыруға үлкен көмегін тигізді. Осы оқулықты бізбен бірге жасап шығарған ғалымдарға, авторларға, эксперттерге үлкен алғысымызды білдіреміз", – деді "Алматы кітап баспасы" ЖШС-ның бас редакторының орынбасары Альмира Сужикова.

Тағы оқыңыз: Депутаттар "Қазақстан географиясының" жеке пән ретінде оқытылмауына алаңдаушылық білдірді

Оқулыққа төрт пән кіріктірілген

Оқулық Қазақстанның барлық облысы мен ірі қалаларының тарихы мен мәдениеті, әдебиеті негізінде жазылған. Сонымен қатар, әр облыста дүниеге келген танымал тұлғалар жайлы да ақпарат бар.  

Оқулықта төрт пән кіріктірілген: Қазақстан тарихы, қазақ әдебиеті, музыка және география. 

Кітап авторларының айтуынша, "Өлкетануды" мектепте оқытуға бір жылға 20 сағат бөлініп отыр. Арнайы жаңа маман даярлаудың қажеті жоқ. 20 cағаттың 12-сін тарих пәнінің мамандары жүргізеді. Жиырма сағаттың 5-еуі  5-сыныпқа, 7 сағат 6-сынып оқушыларына, ал қалған 8 сағат жетінші сынып оқушыларына арналған. 

  • Жаңа Өлкетану оқулығы жарық көрді
    Жаңа "Өлкетану" оқулығы жарық көрді
    © Sputnik / Тимур Батыршин
  • Жаңа Өлкетану оқулығы жарық көрді
    Жаңа "Өлкетану" оқулығы жарық көрді
    © Sputnik / Тимур Батыршин
1 / 2
© Sputnik / Тимур Батыршин
Жаңа "Өлкетану" оқулығы жарық көрді

Авторлардың пікірінше, оқулық оқушының өз бетінше ізденіп, терең білім алуына көмектеседі. 

Оқулықты сегіз мұғалім жазған

Алматы қаласы бойынша жазылған "Өлкетану" оқулығын 8 автор бір жылда жазған. 

"Оқулықтың құрылымдық жағын "Ой" сөзімен байланыстырып алдық. Кітап "Ой серпін", "Ой қазына", "Ой қазық", "Біліп жүр" айдарынан тұрады. "Ой серпін" оқушылрадың қызығушылығын арттыратын айдар болса, "Ой қазықта" сабаққа қатысты жалпы мәлімет, "Ой қазына" айдарында тереңдетілген дерек берілсе, "Біліп жүр" бөлігінде тақырыпқа байланысты тың мәлімет келтірілген", — дейді оқулық авторларының бірі Гүлмира Рыскелдиева.

Тағы оқыңыз: Бекболат Тілеухан "баласының миын ашытқан" білім министрлігін сынап тастады

Әсет Исекешев блогерлер қатарында

Ал Астана қаласы жайында жазылған оқулықтың ішінде танымал блогерлер де жүр. Олардың арасында Астана қаласының әкімі – Әсет Исекешев, тележүргізуші Майя Бекбаева, журналист Динара Сәтжан бар. 

Әсет Исекешев пен Динара Сәтжан жаңа оқулыққа енді
© Sputnik / Айгерім Таубай
Әсет Исекешев пен Динара Сәтжан жаңа оқулыққа енді

Жалпы, оқулық қазақ тілінде жазылған. Орыс тіліне аударма жасалыпты. 

Ал оқулықтың таралымы тапсырыс беруші облыстарға байланысты. Алайда авторлардың айтуынша, алдағы уақытта еліміздің мектептеріндегі 5-7 сынып оқушыларының барлығы жаңа оқулықпен қамтылады. 

569
Кілт сөздер:
өлкетану, жаңа пән, оқулық, Динара Сәтжан, Әсет Исекешев, Алматы
Тақырып бойынша
Сағадиев "Қазақ тілі" мен "Қазақ әдебиеті" мамандығы алынып тастағаннан бейхабар
Алматыдағы 33 мектепте 4 пән ағылшын тілінде оқытылады
Елбасы қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық туралы: бұрын-соңды мұндай болған емес
Оқу бағдарламасына әлемдік діндер туралы жаңа оқулық енгізіледі
Келесі жылдан бастап 4 пән ағылшын тілінде оқытылады
Процент таңбасы

Халықтың кредиті кешіріле ме экономистер жауап берді

1865
(Жаңартылды 18:05 19.09.2020)
Мамандардың пікірінше, кредит алғандардың көбісі ақшаны тойға, смартфон немесе тұрмыстық техника алуға жұмсаған

НҰР-СҰЛТАН, 19 қыркүйек – Sputnik. Тура бір жыл бұрын дәл осы уақытта Тоқаев тапсырған кредиттік рақымшылық науқаны аяқталып жатқан еді. Ол кезде қиын жағдайға тап болған көптеген адамның 300 мың теңгеге дейінгі қарызы кешірілді. Кредиттің айыппұлдары мен өсімпұлдарын да алып тастады. Осы жолы коммунист депутаттар тағы кредиттік рақымшылықты өткізу керек деп санайды. Себебі, коронавирустың салдарынан халық қайтадан қиын жағдайға тап болды. Sputnik Қазақстан тілшісіне сұхбат берген экономистер кредиттік рақымшылықтың тиімділігі туралы айтты. Ал ең бастысы, "Үкімет тағы халықтың кредитін кешіре ме, жоқ па?" деген сұраққа жауап беріп көрді.  

Үкімет кешіруі мүмкін, бірақ...

GSB UIB бизнесті талдау орталығының директоры, экономист Мақсат Халық мемлекетте халықтың кредиттерін толығымен кешіруге мүмкіндік жоқ деп санайды. Себебі, бүгінде тұтынушылық несиелердің көлемі аз емес.

"Өткенде тұтынушылық кредиттердің жалпы көлемі 4,5 триллион теңге болған. Жалпы биылғы бюджет шығындары 14 триллионға жетті. Демек, халықтың қазіргі кредиттері соның үштен бір бөлігі болып тұр ғой. Ал шығындардың ішінде жол жөндеу, аурухана мен мектеп салу, әлеуметтік төлемдер және тағы басқа қаражат түрлері бар. Осының бәрін тоқтатып қойып, кредит кешірген қисынсыз. Мемлекетте тұтастай халықтың кредитін кешіріп тастауға мүмкіндік жоқ. Сондықтан үкімет ондай қадамға бара алмайды", - дейді Халық.

Маманның ойынша, кредит алғандардың көбісі ақшаны тойға, смартфон немесе тұрмыстық техника алуға жұмсаған. Енді осы кредиттердің бәрін бюджет есебінен жауып тастаған дұрыс емес. Дегенмен, үкімет бұған дейінгі рақымшылық сияқты қарыздың бір бөлігін кешіруі мүмкін. 

"Меніңше, үкімет осы жолы да кредиттік рақымшылыққа баратын сияқты. Бірақ өткен жылдың көлемі болатын шығар. Одан сәл көбірек болуы да мүмкін. Мысалы, былтыр 300 мың теңгеден жалпы 105 миллиардтың кредиті кешірілсе, осы жолы 200 миллиардтан аса қоймайтын тәрізді", - деп атап көрсетті Халық.

Кредитті кешіруді әдетке айналдырған дұрыс емес

Экономист мамандар осы бастаманың саяси астары да бар деп санайды. Себебі алда – мәжіліс сайлауы. Саяси доданың алдында партиялар ұпай жинауға тырысады. Үкімет те өз беделін түсірмеуге күш салады.

"Иә, үкімет ұпай жинау үшін осы бастамаға баруы мүмкін. Бірақ экономист ретінде айтарым, ондай шараны өткізген дұрыс емес. Себебі, мемлекет халықтың кредитін кешіре берсе, халық оған үйреніп қалады. "Бәріне бірдей кешірсін! "деген талап қояды. Сөйтіп, адамдар кредитін төлемей жүре береді", - дейді Халық.

Маманның ойынша, жас ұрпақ та "кредит алуға болады екен, артынан оны мемлекет жауап береді" деген көзқараспен өседі. Болашақта ондай психологияның салдары көп болады.

"Мысалы, Грузия халықтың кредитін 500 миллиард теңгеге кешірді. Сонда былтыр біз кешірген сомадан бес есе көп болып тұр ғой. Бірақ Грузияның кешірген кредиттері ұзақ уақыт бойы төленбей қалған проблемалық қарыздар екен. Соның бәрін банктың есепшотында ұстаған тиімсіз. Сол себепті бәрін кешіре салған", - деп атап көрсетті Халық.   

Қосымша қаржы көздері бар

Ulagat Consulting Group компаниясының директоры, экономист Марат Қайырленов та кредиттік рақымшылықты өткізуге болады дейді. Бірақ коммунистер ұсынған қаржы көздерін іске асырған қиын. Мысалы, олар артық табыс пен мұраға қалған мүліктің салығын арттырып, соның есебінен кредиттерді кешіруге болады деп санайды.

"Қазіргі салықты уақытында жинай алмай отырғанда оның көлемін тағы арттырған қиын болатын сияқты. Сосын депутаттар шетелдік IT-компаниялардан 3 проценттік цифрлық салық жинайық дейді. Оны да іске асыру оңай емес. Негізі, ондай бастаманың пайдасынан гөрі зияны көп", - дейді Қайырленов.

Бұдан бөлек, коммунистер жеке тұлғалар мен компанияларға шетелге ақша аударғаны үшін 10 проценттік дифференциалды салық салып, одан түскен ақшаны да кредиттік рақымшылыққа жіберуді ұсынып отыр. Экономист Марат Қайырленовтың ойынша, ондай бастама шетелдік инвесторлар үшін тиімсіз болады. Негізі, қосымша қаржы көздерін басқа жерден де табуға болады.

"Мысалы, екі жылдай бұрын қаржы министрлігі Қытаймен арадағы саудаға қатысты екі жақты статистиканы салыстырып көрген. Сол кезде 1 триллион теңгенің айырмашылығы бар деп айтқан. Демек, осы ақшаға 20 процентік салық салған күннің өзінде бюджетке жылына 200 миллиард теңге түсетін еді. Басқа елдермен сауда-саттықта да өзара есептің айырмашылығы көп. Соның бәрін анықтап, салық салса, кредиттік рақымшылыққа жететін біраз ақша шығады", - деп атап көрсетті Қайырленов.

Осы орайда ол экономист Айман Тұрсынханның Алматыдағы базарларға жүргізген зерттеуін де еске алды. Мамандар бір базардың өзінде миллиардтаған доллардың айналымда жүргенін анықтаған. Ал бюджетке төленген салықтың көлемі мардымсыз.

Оқи отырыңыз: "Сіздің атыңыздан кредит алады": алаяқтардан қалай қорғану керек

"Сонда экономиканың дәл осы секторынан салық мүлдем түспейді деуге болады. Міне, осы жерден қосымша қаржы көздерін табуға болады. Соның есебінен кредиттік рақымшылықты өткізуге мүмкіндік бар", - деп атап көрсетті Қайырленов.

1865
Кілт сөздер:
ақша, кредит
Тақырып бойынша
Мемлекет басшысы кредит алғандарға қатысты тағы бір тапсырма берді
42 500 теңге алғандарға кредит берілмей ме – қаржы министрлігі жауап берді
Кредит төлемі кейінге шегеріледі: Мамин тапсырма берді
Баспанасы жоқ қазақстандықтарға 5%-тік кредит беру басталды
Президент қазақстандықтарға кредит беруді шектеуді тапсырды
Нұрсұлтан Назарбаев

Назарбаев музейде естелік жазба қалдырды

515
(Жаңартылды 17:14 19.09.2020)
Музейді аралау кезінде Нұрсұлтан Назарбаев қазақтың белгілі жазушысының ескерткішіне гүл шоқтарын қойды

НҰР-СҰЛТАН, 19 қыркүйек – Sputnik. Қазақстанның тұңғыш президенті Маңғыстау өңіріне жасаған жұмыс сапары аясында Ә.Кекілбаевтың өмірі мен шығармашылығына арналған музей экспонаттарымен танысты, деп хабарлайды elbasy.kz.

Нұрсұлтан Назарбаев
© Photo : ADG
Нұрсұлтан Назарбаев тағзым етіп, гүл шоқтарын қойды

Мәдени нысанды аралап шыққан Нұрсұлтан Назарбаев музейдің Құрметті қонақтар кітабына естелік жазба қалдырды.

Оқи отырыңыз: Назарбаев Маңғыстау облысына не үшін барды?

Айта кетейік, бұған дейін Нұрсұлтан Назарбаев Маңғыстау облысына жұмыс сапары аясында Каспий теңізінің жағалауындағы туристік хабты дамыту жобасымен танысты.

515
Кілт сөздер:
Ақтау, Назарбаев
Тақырып бойынша
"Жағдай тұрақты": Назарбаев Досаевты қабылдады
Назарбаев қазақстандықтарға үндеу жасады
"Мен таңғалған жоқпын": Горбачев Назарбаев туралы сұқбат берді
Назарбаев Тоқаевпен кездесті – не туралы сөйлесті
Біз пандемиямен күрестің ең қиын сценарийіне дайын болуымыз керек – Назарбаев
Мәңгілік полк шеруі, архивтегі сурет

Еуропада неонацизм мен реваншизм өршіп тұр

0
Қыркүйек айында Ресейдің тергеу комитетінде нацизмді қайта жаңғырту және тарихты бұрмалаумен байланысты қылмыстарды тергеуге бағытталған бөлім құрылды

Мұндай бөлім не себепті қажет болды, осы тектес істерді тергеудің күрделілігі неде, тергеушілер біліктілігі қандай болуы керек және Ресей неге шетелде әскери даңқ символдарын қорлау фактісіне қатысты жауап беруге міндетті екені жайлы РИА Новостиге берген сұхбатында Тергеу комитетінің төрағасы Александр Бастрыкин әңгімелеп берді.

– Александр Иванович, жақында тергеу комитетінде нацизмді қайта жаңғырту және тарихты бұрмалаумен байланысты қылмыстарды тергеуге бағытталған бөлім құрылды. Бұл жаңалық БАҚ пен әлеуметтік желілерде қызу талқыланды. Мұндай бөлім құрудың қажеттілігі не себепті туындады?

– Өздеріңіз білетіндей, Нюрнберг әскери трибуналының үкімі Екінші дүниежүзілік соғыстың себептерін бағалаудың маңызды кезеңі болды. Екінші дүниежүзілік соғысты бастау мен оны жүргізуге жауапты басты нацистік қылмыскерлердің іс-әрекеттері қылмыстық деп танылғанын әркім есте сақтауы керек. Соған қарамастан, қазіргі уақытта жүріп жатқан ақпараттық соғыс жағдайында нацизмді Ресейдің ішінде де, шет елдерде де қайта жаңғырту талпыныстарының саны артып келеді. Сонымен қатар, біздің еліміздің фашизмді жеңудегі рөліне жалған баға берілуінің куәсі болып отырмыз. Әділеттілік орнату мақсатында мұндай құбылыстарға қарсы бағытталған іс-әрекеттерді күшейту қажет. Сонымен қатар, біздің қоғамның Отан қорғаушылардың естелігін құрметтеуге және тарихи шындықты қорғауға деген ұмтылысы заңнамалық тұрғыдан рәсімделді және қазір Ресей Федерациясының Конституциясында бекітілді.

– Қазір мұндай әрекеттер қалай жазаланады?

– Нацизмді қайта жаңғырту туралы Ресейдің Қылмыстық кодексінің 354.1- бабының ережелері нацистік символдар мен фашизм идеологиясын насихаттауға тырысқандарға қатысты қазір де қолданылып отыр. Соңғы мысал ретінде "Мәңгілік полк" акциясы аясында болып жатқан оқиғаларға онлайн реакциямыз: Ресейдің бірнеше аумағындағы тұрғындар интернет-сайтқа нацистер мен Отанын сатқандардың фотосуреттерін орналастырды. Кейбір қылмыстық істер аяқталуға жақын, кейбір азаматтар сот алдында жауап берді. Солардың бірі – Пермь қаласының тұрғыны Даниил Симанов. Оған қатысты үкім шығып, 200 сағаттық міндетті еңбек жұмыстарына тарту жазасына қолданылды. Сол себепті, мұндай әрекет үшін концлагерлермен теңесетіндей жаза қолданады деген қисынсыз.

– Мұндай қылмыстарды тергеудің қиындықтары қандай?

– Мұндай қылмыс құрамында барлығы айқын және қарапайым болып көрінгенімен, олай емес. Қылмысты егжей-тегжейлі тексеріп, тергеу барысында фактілердің тарихи оқиғалармен еш сәйкессіздігі анықталып жатады. Тергеу барысында азаматтың заңға қайшы әрекет жасауына не түрткі болды және мақсаты қандай екенін анықтауға басымдық беріледі. Сол себепті, Тергеу комитеті құрылымында арнайы нацизмді қайта жаңғырту және оны қолдауға ұмтылу фактілерін тергейтін арнайы бөлім құру қажеттілігі туындады.

– Алайда, тарихқа терең анализ жүргізуді талап ететін күрделі қылмыстар да болуы мүмкін? Сіздің қызметкерлеріңіз мұндайға тергеу жүргізе алады ма?

– Жаңа бөлімге тергеу комитетінің осындай қылмыстарды тергеу бойынша тәжірибесі бар тергеушілер кіреді. Бұл заң, халықаралық құқық бойынша ғана емес, тарихтан да хабары бар қызметкерлер. Олар қажет болған жағдайда ғалымдардың көмегіне жүгіне отырып, нацистердің басқа да қылмыстық істерін тергеу барысында соғыс және соғыстан кейінгі кезеңдердің көптеген архив құжаттарына талдау жүргізді.

Сонымен қатар, мұндай жағдайларда біз қажетті сот сараптамаларын, оның ішінде, тарихи сараптамалар жүргізуді ұсынамыз.

Тергеуші, сондай-ақ, Нюрнберг әскери трибуналының шешіміне негізделген халықаралық құқықтың сәйкес нормаларын да басшылыққа алады. Әрине, бұл бағыттағы жұмыстар азаматтар жүргізіп жатқан ғылыми-тарихи қызметке еш ықпал ете алмайды. Нацистерді батыр етіп көрсетіп, олардың қылмысына қолдау көрсету бір басқа да, негізделген ғылыми жұмыс жасау мүлде басқа. Сонымен қатар, жаңа бөлімше өңірлік тергеу органдарына қылмыстық істерді тергеуде әдістемелік-аналитикалық көмек көрсететін үйлестіру орталығының қызметін қоса атқарады.

– Басқа елдерде осы тектес қылмыстар немесе нацистік идеологияны таратқаны үшін қылмыстық қудалау қарастырылған ба?

– ГФР қылмыстық кодексінде антиконституциялық ұйымдардың ұлтшылдық пен социализмм идеологиясымен байланысты үгіт-насихат материалдарын таратқаны үшін жауапкершілік қарастырылған. Изарильде холокстың болғанын жоққа шығарғаны үшін қылмыстық жауапкершілік бар. Беларусь Республикасында нацизмді қайта жаңғырту үшін қылмыстық жауапкершіліке тартылады.

Ал қазір өзіміз көріп отырғандай, Литва, Латвия, Эстонияда СС бөлімшелерінің бұрынғы әскерилерінің ұйымдарына қолдау көрсетіліп келеді. Ал олардың жұмысын Нюрнберг трибуналы қылмыстық деп таныған болатын. Украинада бейбіт тұрғындарды қырып, гитлерлік Германиямен ынтымақтастық орнатқан нацистердің бейіттеріне оқушыларды гүл шоғын қоюға апарып жатыр. Еуропада реваншистер мен нацистер бас көтеріп жатыр. Негізінен олар Австрия, Италия, Испанияда белсенділік танытуда. Мұндай құбылыстар әзірше аталған елдердің билігін қорқытып отырған жоқ. Бірақ алдағы уақытта салдары жақса болмайды.

– Шетелдегі оқиғалар Ресейге әсер етіп жатыр ма?

– Нацизмді қайта жаңғырту мен Ресей әскери даңқы символдарын қорлау фактілері шетелде де анықталып жатыр. Қолданыстағы заңнама мұндай қылмыстарға қатысты әрекет етуімізді талап етіп отыр. Тергеу комитеті Украина ұлттық естеліктер университетінің төрағасы Владимир Вятровичке қатысты қылмыстық істі тергеуді жалғастырып жатыр. Сол сияқты, Латвия Республикасының азаматы, "СС-тің Латыш легионы" ардагері Висвалдис Лациске қатысты алдын ала тергеу жүргізіліп жатыр. Ол 2017 жылы қарашада Рига қаласында өз авторлығымен "Латыш легионына қатысты ақиқат" деген кітап басып шығарды. Ол аталған легионның полиция батальоны бейбіт тұрғындарға қарсы жасаған әрекеттерін қолдаған. Бірақ 2020 жылдың сәуір айында Лацис қайтыс болды. Алайда, қылмыстық істі тоқтату жауапты азаматтың қайтыс болуына байланысты жақын туыстарының келісімімен жүзеге асырылатындықтан, әзірше қылмыстық іс жалғасып жатыр.

Осы жылы Чехияда Кеңес Одағының Маршалы Иван Коневтің ескерткішін бұзу фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды және тергеу жүргізілуде. Ол Ресей әскери даңқының символы болып табылатын.

Жуырда ғана Литва Республикасының Жежмаряй қаласында Қызыл Әскер жауынгерлеріне арналған ескерткішті қорлаудың тағы бір фактісі анықталды. Әрине, бұл жағдайлар да Ресейдің Тергеу комитеті тергеушілерінің әрекет етуіне негіз болды. Қазіргі уақытта бұл факті бойынша процестік тексеру жүргізілуде.

– Жалпы, қандай мақсатқа қол жеткізуді көздеп отырсыздар?

– Біздің міндетіміз – көзі тірі және қаза тапқан азат етуші әскерилердің, бейбіт тұрғындардың, нацистер құрбандарының жақсы атын қорғау. Соғыс сабақтарын есте сақтау және білу – қазіргі уақытта қайғылы оқиғалар мен қателіктердің алдын алуға мүмкіндіктің болуын білдіреді. Осыны ескере отырып, біз жақында тергеу комитетінің іздеу және архив жұмысын үйлестіру жөніндегі штабты құрдық. Оның құрамына территориясында "Ескіру мерзімі жоқ" жобасы бойынша архивтік, тарихи-барлау және іздеу жұмыстарын жүргізу жоспарланған Ресей Тергеу комитетінің тергеу органдары мен орталық аппаратының басшылары және қызметкерлері, басқа да ведомстволар мен қоғамдық ұйымдардың өкілдері кіреді.

Нацистік қылмыскерлерге және антигитлерлік коалиция елдеріне соғыс ашқаны үшін тең жауапкершілікті жүктеуге, нацистік қылмыскерлер мен олардың сыбайластарын ақтауға тырысудың кез-келген әрекеті тарихты бұрмалау ғана болып саналмайды. Олар өз жаратылысынан адамгершіліктен жұрдай және азғын, айқын зұлымдықтан әлемді азат етушілерді қорлап отыр. Сондықтан тарихи шындықтың бұрмалануының алдын алу маңызды. Ол қылмыстық-құқықтық шаралар арқылы орындалуына да жол беріледі.

0
Кілт сөздер:
Ұлы Отан соғысы, әскери сот