күз

Психолог қандай адамдардың және неге күз мезгілін ұнатпайтынын айтты

729
Психолог мамандар жазда арқасың кеңге салып үйренген жұрт күздегі күйбең тіршілікті бастағысы келмейтінін айтады

АЛМАТЫ, 8 қыркүйек — Sputnik, Айгерім Таубай. Күз – жылдың төрт мезгілінің бірі. Астрономиялық тұрғыдан күз 90 күнге, яғни 24 қыркүйектен 22 желтоқсанға дейін созылады. Ал күнтізбелік тұрғыдан 91 күнге жалғасады. 

Күз десе ойға қоңыр салқын мен үзілген жапырақ елестейді. Адамдардың ойы да сұрғылт тарта бастайды. "Неге көпшілік күзді ұнатпайды" деген сауалды психологтарға қойдық.

Мамандардың айтуынша, жазда арқасың кеңге салып демалып үйренген жұрт күздегі күйбең тіршілікті бастағысы келмейді.

"Қыркүйек – еңбек айы, мереке басы"

"Кей адам жазда да тынымсыз еңбек етеді. Екінші адам жаздағы теңіз бен құмның әсерінен арыла алмай жүреді. Баланы мектепке орналастыру, жұмысты ретке келтіру уайымға салып, күннің суытуы көңіл күйлерін түсіріп жатады. Дегенмен ашық жарқын адамдар үшін бұл мезгіл салқындығына қарамастан – еңбек айы, мереке басы", – дейді психолог Әлия Ишниязова.

Шығармашылық тұлғалардың жазғанына көз салсақ, күз бірде күрең, бірде көңілсіз. Ал психолог Балабек Сақтағанның айтуынша, күздің көпшіліктің ойында сұрғылт, қоңыр болып есте қалуы стереотип ретінде қалыптасып кеткен. Оған бірден–бір себеп – ақындардың өлеңі.

"Сұр бұлт түсі суық қаптайды аспан,

Күз болып, дымқыл тұман жерді басқан", – деп жазды Абай. 

Ал Қалқаман Сарин:

"Көңілді қоңыр салқын саз жүдетіп,

Көз жетті кеткеніне жаздың өтіп. 

Құлайды жапырақтар құба талдан, 

Күрең күз құдіретіне тағзым етіп, – дейді.

"Жыл мезгілінің жаманы жоқ"

Балабек Сақтағанның айтуынша, жыл мезгілінің жаманы жоқ. Сондай – ақ жылдың төрт мезгілін ұнатпайтындар да бар. Жаз келсе, ыстық дейді. Күз келсе, салқын, ал қыста тоңдық десе, көктемде жер балшық деп шағым айтады.

"Күз адамның жан дүниесіне үңілуге, өткеннен қалған естеліктерді көп ойлауға, қазіргі сәтпен өмір сүруге итермелеп отыратын мезгіл. Неге? Себебі әр адам өзінің өткен шақтағы жақсы қасиеттерін, естеліктерді, жан жарасын осы мезгілде ойға алып, көз алдына елестетіп отырады", – дейді маман Балжан Қанапияева. 

Күзді солтүстік пен орталық тұрғындары ұнатпайды. Неге?

"Күзді барлық адам ұнатпайды деп кесіп айта алмаймыз. Көп жағдайда Солтүстік пен Орталық Қазақстанның тұрғындары ұнатпайды. Жаздан кейін күннің суығанына үйренісе алмай жатады. Ал Қызылорда мен Шымкент халқында мұндай түсінік жоқ. Ол жақта барлығы өз уақытымен келіп, күз қоңыр салқынмен өтіп кетеді", – дейді психолог.

Тағы оқыңыз:

Барлық психологиялық ауру күзде қозады

Сонымен қатар адамдарда болатын барлық психологиялық ауру күзде қозады екен. Мұны да мамандар растап отыр. 

"Күз адамның психологиялық жетілуіне, алға жылжуына, әр күніне қанағат етуге себепші болады. Сонымен қатар барлық психологиялық ауру күзде қоза бастайды. Адамның бойында қуаныш гармоны көп болса қыс болсын, көктем болсын оған жыл мезгілінің ауысуы психологиялық соққы болмайды", – дейді Қанапияева.

Тағы оқыңыз: 

729
Кілт сөздер:
қыркүйек, күз, психологтар
Тақырып бойынша
Қар жауып, аяз болады: қыркүйек айына ауа райы болжамы жарияланды
Психолог күн бұлттанған кезде қалай тамақтану керектігін айтты
Қазақстандық психолог педофилдің портретін жасап берді
Психолог: қыздардың шетелдікке тұрмысқа шыққаны балаларына жақсы
Қазақстандық мамандар түсті қалай жору керек екенін айтты
Архивтегі фото

Коронавирусқа қарсы қазақстандық вакцинаны кімдер салдырды?

129
COVID-19 індетіне қарсы қазақстандық вакцинаны ерікті түрде өздеріне салдырған ғалымдар жұмысын жалғастырып жатыр

НҰР-СҰЛТАН, 8 тамыз – Sputnik. COVID-19-ға қарсы қазақстандық вакцинаны әзірлеуші жеті ғалым вируспен жұмыс істеген кезде қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін вакцинаны ерікті түрде өздеріне салдырды, деп хабарлады білім және ғылым министрлігінің баспасөз қызметі.  

Вакцина БҒМ ғылым комитетінің Биологиялық қауіпсіздік мәселелері ғылыми-зерттеу институтында әзірленді.

"Ғалымдардың жағдайы жақсы, олар өз жұмысын жалғастырып жатыр", – деп мәлімдеді институт директоры Күнсұлу Зәкәрия.

Вакцинаны клиникаға дейінгі сынақтан өткізу нәтижелері дәрілік заттарды сараптау жөніндегі Ұлттық орталыққа сараптамалық жұмыстар жүргізу үшін жіберілді.

Қазақстандық вакцина адамдарға қашан сыналады

Сараптамалық жұмыстар шамамен тамыздың ортасында аяқталады. Денсаулық сақтау министрлігінің рұқсатын алғаннан кейін қыркүйек айында Алматы қаласындағы клиника базасында коронавирусқа антидене анықталмаған 18 жастан 50 жасқа дейінгі 44 еріктінің қатысуымен клиникалық сынақтардың бірінші кезеңі басталады деп жоспарланып отыр.

Вакцина салғаннан кейін олар 42 күн бойы бақылауда болады. Қазан айының ортасында клиникалық сынақтардың екінші кезеңін бастау жоспарланып отыр, ол 2020 жылдың желтоқсанында аяқталуы тиіс.

Коронавирустың екінші толқыны: елдің жағдайы не болады?

Кандидаттық вакциналардың клиникалық сынақтары оң нәтиже берген жағдайда Жамбыл облысы Отар кентіндегі Биологиялық қауіпсіздік проблемалары ғылыми-зерттеу институты жанынан салынып жатқан биофармацевтикалық зауыт базасында қазақстандық вакциналар өндірілетін болады.

Зауыт халықаралық стандартқа сай иммунобиологиялық дәрілік препараттарды, оның ішінде қазіргі уақытта қазақстандық ғалымдар клиникаға дейінгі сынақтарымен айналысып жатқан COVID-19-ға қарсы вакциналарды шығарады.

Еске сала кетейік, қазақстандық ғылыми-зерттеу институтының коронавирус инфекциясына қарсы екі кандидаттық вакцинасы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының тізіміне енгізіліп, клиникаға дейінгі сынақтардан сәтті өтіп жатыр. COVID-19-ға қарсы екінші вакцина ДДСҰ сайтында 31 шілдеде кандидат ретінде тіркелген.

129
Кілт сөздер:
коронавирус, екпе
Тақырып:
Коронавирус эпидемиясы
Тақырып бойынша
Коронавирусқа қарсы жаппай егу қашан басталуы мүмкін – ғалым пікірі
Бекшин тұмауға шалдыққан науқас коронавирус жұқтырса не болатынын айтты
Мамин: Қазақстан коронавирусқа қарсы вакцинаны алғашқылардың бірі болып алудан үмітті  
Қазақстанда алғашқы адамға коронавирусқа қарсы вакцина салынды
Архивтегі фото

Қазақстанда Өзбекстаннан қара өрік алып келуге тыйым салынды

1697
(Жаңартылды 10:45 08.08.2020)
Бір аптаның ішінде өсімдіктер карантині саласындағы заңнама 18 рет бұзылған, қара өріктен үш рет Шығыс көбелегі, бір рет Комсток құрттары табылды

НҰР-СҰЛТАН, 8 тамыз – Sputnik. Қазақстан ауыл шаруашылығы министрлігі АӨК мемлекеттік инспекция комитеті Өзбекстан аумағынан қара өрік әкелуге тыйым салу түрінде уақытша карантиндік фитосанитарлық шаралар енгізді, деп хабарлады АШМ баспасөз қызметі.  

Мұндай шешімге Өзбекстаннан келген қара өрік жемісінен карантиндік объектілердің жиі анықталуы себеп болды.

Сливы, иллюстративное фото
© Sputnik / Томас Тхайцук
Қара өрік

2020 жылдың 24 шілдесінен 1 тамызына дейін өсімдіктер карантині саласындағы заңнама 18 рет бұзылған, оның ішінде 3 жағдайда жемістерде Шығыс көбелегі (Grapholitha tolesta Busck), бір жағдайда Комсток құрттары (Pseudoccus comstocki (Kuwana) табылды.

Оқи отырыңыз: Қазақстанда карантин кезінде шекарадан кімдер өте алатыны белгілі болды 

Шектеу шаралары Қазақстан аумағында қолайлы фитосанитариялық жағдайды қамтамасыз ету мақсатында енгізілді.

Шығыс жемісі қауіпті карантиндік зиянкес саналады. Шабдалы, өрік, алма, нектарин, қара өрік, айва, алмұрт, шие, лавр,  бадамның өсінділері мен жемістеріне 90% дейін зиян келтіруі мүмкін.

Кеміргіш құрт бұтақты кептіріп, жапырақтарды, өсімдік жемістерін сарғайтып жібереді. Жемістің сапасы нашарлай түседі.  

1697
Кілт сөздер:
Өзбекстан, жеміс-жидек
Тақырып бойынша
Коронавирус тамақ арқылы қалай жұғуы мүмкін - маман жауабы
Өмірді ұзартып, қартаюды баяулатады – ғалымдар ерекше жемісті атады
Дәрігерлер мандаринді қай уақытта жеуге болмайтынын айтты
Нұр-Сұлтанда тонналаған түрік анары өртелді
Қандай тағамдар өте қауіпті екені анықталды