Ақтөбе қалалық сал ауруына шалдыққан азаматтарды қолдау орталығының төрағасы Құралай Байменова

"Адамдар қорқатын": Қазақстанның еңбек ері қандай қиындық көргенін айтып берді

1414
(Жаңартылды 10:42 15.06.2019)
Құралай Байменова өткен ғасырдың соңында Ақтөбеде сал ауруына шалдыққан азаматтарды қолдау орталығын құрып, өзімен тағдырлас жандарға көмектесіп келеді

НҰР-СҰЛТАН, 15 маусым – Sputnik, Дәурен Ерболат. Ақтөбе қалалық сал ауруына шалдыққан азаматтарды қолдау орталығының төрағасы, Қазақстанның еңбек ері Құралай Байменова арбаға таңылғаннан кейін өмірінің қалай өзгергенін, қиындықтарды жеңіп, мүмкіндігі шектеулі жандардың құқығы үшін қалай күрескенін Sputnik Қазақстан тілшісіне айтып берді.

Журналистика саласына қалай келді

Құралай Байменова 1955 жылы 11 сәуірде Ресейдің Орынбор облысы Донгуз станциясында көпбалалы отбасында дүниеге келген, үйдің үлкені. Ақтөбе педагогикалық институтында бастауыш сыныптың мұғалімі мамандығы бойынша білім алады. Қандыағаш және Ақтөбе қалаларындағы телеарнада жұмыс істеп, мыңдаған мүгедектің жан жарасын жазуға, олардың қайта өмірге араласуына септігін тигізеді.

"Мектепте аудандық газеттерге мақалаларымды жіберіп жүрдім. Жастайымнан әлеуметтік әділдік үшін күрестім. Бойымдағы осы қасиет журналистикаға алып келді. 1990 жылдары Кеңес одағы құлап, дүниенің астан кестеңі шығып жатқан кезде, адамдар кәсіптің көзін табуға тырысты. Мен кәсіпкер бола алмайтынымды білдім. Сондықтан адамдарды жігерлендіріп, рухын көтеру үшін телевизия саласын таңдадым", - дейді ол.

"Арбаға таңылған мүгедектерден қорқатын"

1989 жылы 34 жасында Құралай Байменова жол-көлік апатына ұшырап, омыртқасына қатты зақым келеді. Дәрігерлер оны аяғынан тұрғызу үшін бірнеше рет ота жасайды. Алайда бұл операциялар нәтиже бермей, өмір бойына арбаға таңылды. Бұл кезде Құралай Ақтөбе облысының Мұғалжар ауданында тұрған.

"1989 жылы жол апатына ұшырадым. Салдарынан омыртқамды сындырып, 1-2 жылдай төсек тартып жатып қалдым. Өмірдің қиындығымен бетпе-бет келдім. Бірақ өкініп, жылаған емеспін. Төсекте жатқан кезде арбаға отыруды армандадым. Үйге арбаны әкелгенде менің қалай қуанғанымды көрсеңіз ғой. Бұл кезде адамдар арбаға таңылған мүгедектерді көрмеген, олардан қорқатын. Кейбір адамдар "бісміллә, инвалид" деп қашатын. Мен оларға "арба – тақ, мен – ханшайыммын" дейтінмін. Сонда адамдар маған күлетін", - дейді Қазақстанның еңбек ері.

Жақсы адамдардың шарапатын көрген

Байменованың айтуынша, өмірдегі қиындықтарды еңсеруге оған күйеуі Қуандыр, туыстары мен досы Қарлығаш Кәкен көмектескен.

"Жол апатына ұшыраған кезімде күйеуім Қуандыр 39 жаста еді. Полиция майоры болып қызмет атқарып жүрді. Ол – ірі денелі, қуатты адам. Апатқа түскен күннен бастап жанымда болды, жағдайымды жасап күтті. 2 балаға да қарады. Телеарнадағы жұмысым 2-3 қабатта еді. Ол мені көтеріп алып, жұмысқа апаратын. Көмегін аяған жоқ. Әлі күнге дейін осындай. Қазір ол – 71 жаста", - дейді ол.

Сондай-ақ сол кезде аудандық партияда хатшы қызметін атқарған Қарлығаш Кәкен есімді досы да қиын сәттерде көңіліне медеу болған.

"Енді ойласам, достығымызға 30 жыл толыпты. Қазір ол Нұр-Сұлтанда тұрады. Жалпы өмірімдегі бұл қиындықты еңсеруге көршілерім, туыстарым, достарым көмектесті", - дейді ол.

Мүгедектерге коттедж қалашығын салуды армандайды

Құралай Байменова арбада отырып, жұртты жаңа іске жұмылдыруды ойлайды. 1997 жылы Қандыағаштан Ақтөбе қаласына көшіп келеді. Сөйтіп, облыстық телеарнада "Сила духа" деген бағдарлама ашып, мыңдаған мүгедектің "қайта тұрып", өмірге араласуына атсалысады. Қазіргі таңда оны әрбір ақтөбелік таниды, еңбегін құрметтейді.

"Мүмкіндігі шектеулі жандарға көмектестім" деп айта алмаймын.  Мен тек олардың мүдделері мен құқықтарын қорғауға көмектестім. Яғни біз мүгедектердің сапалы өмір сүруіне бағытталған қозғалысты құрдық. Тіпті, ол кезде арба да, жәрдемақы да болған жоқ. Тәуелсіздік алған кезде мемлекеттің жағдайы қиын болды. Ашығын айтқанда,  мүмкіндігі шектеулі адамдардың жағдайын жасауға мүмкіндік болмады. Соған қарамастан біз түрлі спорттық шаралар, автошеру, конкурстар ұйымдастырдық", - дейді Қазақстанның еңбек ері.

Сонымен қатар ол 1999 жылы Ақтөбе қалалық сал ауруына шалдыққан азаматтарды қорғау қоғамын құрады. Ал 2012 жылы оның атауы Ақтөбе қалалық сал ауруына шалдыққан азаматтарды қолдау орталығы болып өзгереді. Қазіргі таңда бұл орталық арбаға таңылған адамдарға жүйелі қолдау көрсетіп келеді.

"Қазір 18 жасқа дейін мүгедек балаларға жәрдемақы төленеді ғой. Ал біз осыдан 30 жыл бұрын осының негізін салуға атсалыстық. Қазіргі таңда орталықта еріктілер тобы, әлеуметтік қызмет бөлімі мен қоғамдық қабылдау жүргізіледі. Арбаларды жөндеу, тігін цехы қарастырылған. 2005 жылы Ақтөбе облысының екі ауданында инватакси қызметі іске қосылды. Сонымен қатар Ақтөбе қаласында мүгедектерге арналған екі көпқабатты үй салынды. Қазір 73 отбасы тұрып жатыр", - деді Құралай Байменова.

Оның айтуынша, бүгінде бұл орталықта 33 адам жұмыс істейді. Байменованың ендігі мақсаты – мүгедектерге арналған коттедж қалашығын салу.

"Ақтөбе облысының әкімі Оңдасын Оразалинмен кездестім. Оған жоспарымды көрсеттім. Өңір басшысы жобамды қолдады", - дейді ол.

Еңбек ері болу үшін не істеу керек?

2018 жылы Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығымен Құралай Байменоваға "Қазақстанның еңбек ері" атағы беріліп, "Алтын жұлдыз" және "Отан" орденімен марапатталды. 

"Қоғам еңбегіме адал бағасын беріп тұр ғой. Бұл – көпжылғы еңбектің нәтижесі. Менен балалар "Еңбек ері болу үшін не істеуіміз керек?" деп сұрайды. Мен оларға "балабақшадан бастап, зейнетке дейін еңбектеніп, адал жұмыс істеу керек. Өз ісіңе, өзің таңдаған мамандығыңа адал болуың қажет деп айтамын", - деп түйіндеді сөзін ол.

1414
Кілт сөздер:
мүгедектер, еңбек
Тақырып бойынша
Қордан берілетін жәрдемақы артады – Сапарбаев
Мүгедектерге берілетін жәрдемақы: қазақстандықтар нені білуі тиіс?
Вице-министр 1 шілдеден бастап зейнеткерлер үшін не өзгеретінін түсіндірді
Алаяқтыққа жол жоқ: мүгедек жандар банктегі шотының нөмірін SMS-пен жібереді
Қазір адамдар жанымнан дұға оқымай өтеді – сал ауруын жеңген қыздың әңгімесі
Депутат мүгедектерді бағып отырған қамқоршыларға арнайы мәртебе беруді сұрады
ҰБТ-2020

ҰБТ-2020: министрлік тестілеу қорытындысын жариялады

60
(Жаңартылды 22:04 02.07.2020)
Биыл ҰБТ 21 маусым мен 1 шілде аралығында өтті. Бұл жолы тестілеуге қатысуға рекордтық көлемде өтініш қабылданды

НҰР-СҰЛТАН, 2 шілде – Sputnik. ҰБТ қорытындысы бойынша шектік балды жинаған талапкерлер саны – 82 154. Жалпы республика бойынша орташа көрсеткіш 64,06 балл болды, деп хабарлайды білім министрлігі. 

Білім және ғылым министрлігі ұлттық бірыңғай тестілеудің қорытындысын жариялады. Мәліметке сәйкес, пандемия тестілеуге әсерін тигізбеген. 2019 жылдағы көрсеткіштен айтарлықтай айырмашылық жоқ.

Қанша түлек тест тапсырды

Биыл тестілеуге қатысуға рекордтық көлемде өтініштер қабылданды: 131 754 өтініш тіркелді, оның 111 113-і, яғни 82 пайызы биылғы мектеп түлектері. Өткен жылы бұл көрсеткіш 12%-ға төмен болғанын айта кеткен жөн.

Ұлттық бірыңғай тестілеу 161 пунктте жүргізілді. Тестілеудің әділ өткізілу барысын қадағалау мақсатында қалалар мен өңірлерге Білім және ғылым министрлігі тарапынан 1 983 өкіл жіберілді. Сонымен қатар ҰБТ барысын құрамына Сыбайлас жемқорлыққа қарсы агенттік, үкіметтік емес ұйым, БАҚ, "Адалдық алаңы" жобалық кеңселерінің өкілдері мен  қоғам белсенділері кірген Арнайы мониторингтік топқа мүше 510 адам бақылады. 

Шектік балл

Маусым айында өткізілген Ұлттық бірыңғай тестілеудің қорытындысы бойынша, тестілеуге тіркелген азаматтардың 92,1%-і ҰБТ-ға қатысты, 2019 жылы бұл көрсеткіш 94%-ды құраған болатын.

"Шектік балды жинаған талапкерлер саны – 82 154, бұл өткен жылғы көрсеткіштермен салыстырғанда бір деңгейде қалып отыр. Жалпы республика бойынша орташа көрсеткіш 64,06 балды құрады. Жалпы 2019 жылғы орташа көрсеткішпен салыстырғанда айтарлықтай айырмашылық жоқ", - деп хабарлады министрлік.

ҰБТ-2020: жаңашылдықтар

Биыл алғаш рет электрондық үкімет базасы арқылы Face ID жүйесі пайдаланылды. Осыған байланысты ҰБТ тапсыруға басқа адамның кіруі әрекеттерінің саны айтарлықтай төмендеді. Мәселен, биыл 7 мектеп түлегі өз орнына ҰБТ-ға басқа адамды жібермек болған, өткен жылы мұндай 34 жағдай орын алған еді.

119 тестіленуші денсаулығына байланысты ҰБТ тапсырмады. Олар үшін басқа күндері, 19 шілдеге дейін тестілеу ұйымдастырылатын болады. 

Биыл алғаш рет талапкерлер үшін калькуляторларды пайдалануға рұқсат етілді, тестілеу уақыты ұзартылып, түлектер қорытынды мектеп емтихандарынан босатылды.

"ҰБТ жүргізілген әр аудитория арнайы бейнебақылау камераларымен жабдықталды. Нәтижесінде 9,5 млн-нан астам адам ҰБТ-ның өткізілу барысын онлайн режимде бақылады. Енді ережеге сәйкес 2020 жылғы 25 тамызға дейін бейнежазбалар жіті тексеріледі. Егер бейнежазбада грант иеленген талапкердің тыйым салынған заттарды пайдаланғаны анықталса, тестіленушінің ҰБТ нәтижесі жойылады",- делінген хабарламада.

Пандемия кезіндегі тестілеу

Еліміздің барлық ҰБТ өткізу пунктерінде сақтық шаралары қолға алынып, медициналық-санитарлық нормалар қатаң сақталған болатын. Әрбір ҰБТ-ға қатысушы дезинфекциялаудың 5 кезеңінен өтті.

Тестілеуге кіргізу және отырғызу кезінде талапкерлер арасында кем дегенде екі метр арақашықтық сақталды. Әрбір аудитория бактерицидтік құралдармен және ауа рециркуляторларымен кезең-кезеңмен желдетіліп, тазаланды. Аудиториялар 35%-ға дейін толтырылды, әрқайсысында тек 10-18 адам отырды. Өткен жылы бір аудиторияда орташа есеппен 50 талапкер болған. 

Еске сала кетсек, келесі ҰБТ тамыз айында өтеді. Оның нәтижесі бойынша талапкер шектік балл жинаса, ЖОО-ның ақылы бөліміне түсе алады. Сонымен қатар жоғары оқу орнының ақылы бөліміне түсу үшін қаңтар айындағы ҰБТ сертификаттары да жарамды.

60
Кілт сөздер:
тест, түлек, білім министрлігі, ҰБТ
Тақырып бойынша
ҰБТ-2020: 138 балл жинаған ауыл баласы тестті қалай тапсырғанын айтты
Ауыл мектебінің оқушысы ҰБТ-да 138 балл жинады
ҰБТ-ның үшінші күні: ұпай бойынша ауыл баласынан әлі ешкім асқан жоқ
ҰБТ нәтижесі жойылған талапкерлерге қатысты жағымды жаңалық жарияланды
Қазақстанда тамыз айында тағы бір ҰБТ өтеді
Дәріхана, архивтегі сурет

Министрлік парацетамол орнына қолдануға болатын дәрілер тізімін жариялады

109
Парацетамол коронавирус пандемиясы кезінде ең көп сұранысқа ие дәрінің біріне айналды, соның нәтижесінде оны дәріхана сөрелерінен табу мүмкін болмай қалды

АЛМАТЫ, 2 шілде – Sputnik. Денсаулық сақтауминистрлігі жанындағы Ұлттық сараптама орталығы дене қызуын түсіретін және құрамында парацетамол бар дәрілердің тізімін жариялады.

Тізімге таблетка, ұнтақ және дене қызуы кезінде еритінқатты препарат түрінде шығарылатын 60 шақты дәрі енгізілді.

Дәрілер тізімі

Колдрекс актив, фасторик, ценипар экстра, тераФлю макстаб, цефекон, парамолан, балалар панадолы, панадол экстра, антифлу, антифлу Кидс, колдрекс юниор хот дринк, ИН-ГРИПП, день и ночь, гриппостад С Стик, агриппин, тайлол 6 Плюс, эффералган, флюкол-С, пардифен, КОМБИГРИП, максиГриппин, цитрамон П, фервекс, ректол-125, ректол-250, аскофен, нолгрипп, суықтимицин, КМ-парацетофит, парацетамол Роутек, ОРВИколд, боксГрипал, гриппоФлю, танфлекс, ГРИПГО, вива Фам парацетамолы, терафлю, колдфри, Б. Юраун парацетамолы, ринза, гриппостад, ТАЙЛОЛФЕН ХОТ, стопгрипан-Лимон, цитрик Солпадеин Актив.

Бұған дейін денсаулық сақтау министрлігі парацетамол мен коронавирусты емдеуге арналған өзге де дәрілердің сату бөлімдеріне жеткізіліп жатқанын мәлімдеді. Атап айтқанда, Қазақстанға парацетамолдың 2 миллион қаптамасы әкелінетіні хабарланды.

Бүгін денсаулық сақтау министрі Алексей Цой парацетамолдың тапшылығына қатысты пікір білдірді. Ол кеше, 1 шілде күні астанадағы дәріханаларға 70 мың қаптама таратылғанын айтты. Соның бәрін жарты сағаттың ішінде сатып алды. Министр қазіргі кезде препараттарды интернет желісінде сатып, үстінен пайда табатындар бар екенін атап өтті. Енді, осы мәселемен құзіретті органдар айналысатын болады.

 

 

109
Кілт сөздер:
коронавирус, дәрі, министрлік
Тақырып бойынша
Парацетамолды күніне неше рет ішуге болады – денсаулық министрлігі кеңес берді
Коронавирустан дәрі-дәрмексіз емделуге болады – инфекционист кеңес берді  
Денсаулық министрі парацетамол тапшылығына кімдер кінәлі екенін айтты 
Парацетамол ұрлаған: Атырауда дәріхана тоналды
Алматы облысында парацетамол ішкен қыз көз жұмды
Ресейдің СІМ ғимараты

"Бізге дәлел қажет": Ресей New York Times мақаласына баға берді

0
Таяуда New York Times басылымы Ауғанстандағы Ресей мен тәлібтердің "келіссөзіндегі" "делдалды" атаған мақаласын жариялады

АЛМАТЫ, 2 шілде – Sputnik. Ресейдің сыртқы істер министрлігі Ресейдің тәлібтермен "сөз байласқанына" қандай да бір дәлел бар екеніне қатысты түсініктеме берді. Ресей Федерациясы президентінің Ауғанстандағы арнайы өкілі, Ресей СІМ екінші Азия департаментінің директоры Замир Кабуловтың айтуынша, мақалада тек бос айыптаулар жазылған.

"Бізге дәлел қажет, ал олар жоқ. Бұл бос пайымдау ғана", - деп мәлімдеді Кабулов Sputnik радиосына. 

Ол сондай-ақ, мақалада есімі аталатын контрабандист Рахмат Азизи жайлы ешқашан естімегенін айтты. Басылымның мәліметі бойынша, ол екі тараптың арасында бас делдал болған.  

Сонымен қатар Кабулов мақаланы оқып отырған кезде жауаптан гөрі сұрақ көп туындайтынын атап өтті.

"Жалған дүниені де мұқият дайындау қажет",- деп толықтырды ойын Кабулов. 

Айта кетейік, таяуда New York Times басылымы Ауғанстандағы Ресей мен тәлібтердің "келіссөзіндегі" "делдалды" атаған мақаласын жариялады. Мақала авторының айтуынша, делдал – контрабандист Рахмат Азизи деген азамат.

Бұған дейін NYT басылымы атауы көрсетілмеген арнайы қызметтерге сілтеме жасап, Ауғанстандағы америкалық сарбаздарға шабуыл жасағаны үшін Ресейдің тәлібтермен байланысы бар жауынгерлерге сыйақы ұсынғаны жайлы мақала жариялады. Алайда мақалада ешқандай дәлел көрсетілмеген.

"Талибан" қозғалысының өкілі Забиулл Муджахид америкалық басылымның бұл сөзін жоққа шығарды. Ал Трамп бұл мақаланы тапсырыспен жазылған болуы мүмкін деп бағалады.

0