Офтальмолог, микрохирург дәрігер Сұңғат Көпенов

Дәрігер телефонның жарығы орны толмас өкінішке әкелуі мүмкін екенін айтты

21099
(Жаңартылды 12:48 24.07.2019)
Сұңғат Көпенов адамдардың көру қабілетін лазер арқылы 45 жасқа дейін қалпына келтіруге болатынын атап өтті

НҰР-СҰЛТАН, 23 шілде – Sputnіk, Дәурен Ерболат. Нұр-Сұлтандағы орталық теміржол ауруханасының офтальмолог, микрохирург дәрігері Сұңғат Көпенов Sputnik Қазақстан тілшісіне берген сұхбатында көз аурулары жасарып бара жатқанын, ұялы телефонның жарығы неге зиян екенін, ол қандай дертті қоздыратынын айтып берді.

Сұңғат Көпенов көз дәрігері болу үшін 10 жылдай оқыған. "Астана" медицина университетінде бакалавр дәрежесін алады. Кейін Ресейдің медициналық жоғары оқу орындарында біліктілігін шыңдаған. Офтальмология саласында еңбек етіп жүргеніне 5 жыл болыпты.

"Жастар алыстан көре алмайтын болды"

Дәрігер дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметіне сүйене отырып, соңғы 30 жылда миопиямен (алыстан көре алмау) ауратындардың саны 4,5 есеге артқанын атап өтті.

"Көз аурулары жасарып барады. Мысалы, жастар арасында құрғақ көз сидромы, миопиямен жиі ауыратындар көп. Бұл гаджеттерді пайдаланумен байланысты. Соның салдарынан жастар арасында "құрғақ көз" синдромы көп кездесетін болды. Бұрын бұл дертпен егде жастағы адамдар ауыратын", - дейді Сұңғат Көпенов.

Оның айтуынша, бүгінде қазақстандықтар арасында конъюктивит, блефарит, қабақтың және көздің шырышты қабатының қабынуы сияқты аурулар да жиі тіркеледі. Ал 60 жастан асқан егде жастағы адамдар арасында катаракта дертіне шалдығатындар көбейген. Катаракта – көз жанарының бұлдырап, қарауытуымен байланысты ауру.

Ұялы телефонның жарығы көзге зиян

Әңгіме барысында офтальмолог компьютерге қарағанда планшет пен ұялы телефонның неліктен көзге көбірек зиян келтіретінін түсіндіріп берді.

"Компьютерге қарағанда планшет пен смартфон, ұялы телефон  көзге көп зиянын тигізеді. Себебі, дербес компьютердің мониторы үлкен. Ондағы әріптер көзге жақсы көрінеді. Яғни біз монитордағы мәтінді оқу үшін көзімізге көп күш түсірмейміз. Ал смартфон мен планшет, ұялы телефондағы мәтін кішкентай. Біз оны оқу үшін көзімізге жақындатамыз. Осылайша, көзіміздегі бұлшықеттерге салмақ түседі. Салдарынан көру қабілетіміз нашарлайды", - дейді микрохирург.

Құрғақ көз синдромы деген не?

Дәрігердің айтуынша, ұялы телефонға көп қарағаннан құрғақ көз синдромы пайда болып, көздің алыстан көру қабілеті әлсіреп, жақыннан көруге мүмкіндік беретін бұлшықеттер құрысады.

"Құрғақ көз синдромы кезінде көздің мүйізгек қабығы, яғни көздің сыртқы қабаты құрғақ болады. Себебі, жас бөлінбейді немесе ол буланып кетеді. Яғни жас адамның көзін сыртқы факторлардан: құрғақ ауадан, желден, шаңнан қорғамайды. Біз компьютердің алдында отырғанда, телевизор көргенде, гаджет және ұялы телефонды ақтарғанда көзіміз құрғайды. Егер жоғарыда аталған ауруды емдемесе, адам соқыр болып қалуы мүмкін. Сондықтан бұл дертті асқындырып алмаған жөн", - дейді Сұңғат Көпенов.

Микрохирург бұл ауруға шалдыққан адамның көзі жыпылықтап, жиі жас ағатынын атап өтті. Ол осындай жағдайда бірден дәрігерге баруға кеңес берді.

"Глаукома" да қауіпті

Сұқбат барысында дәрігер "глаукома" деген көз ауруының адам өмірі үшін қауіпті екенін жеткізді. Бұл ауруға шалдыққан науқас көзге арналған тамшыларды үнемі тамызып отыруы қажет. Егер олай істемесе, көру қабілетінен айырылу қаупі жоғарылайтын көрінеді.

Көзді қалай күткен жөн

Сұңғат Көпенов қазақстандықтарға жылына бір рет дәрігерге қаралып тұруға кеңес береді.

"Біріншіден, адам ауырмаса да, жылына бір рет дәрігерге қаралып тұру қажет. Екіншіден, компьютердің алдында отырсаңыз, әрбір 20 минут сайын көзді демалдырып, оған жаттығу жасап отыру керек. Көзіңіз қызарса, нашарласа, бірден дәрігерге қаралыңыз", - дейді офтальмолог.

Үшіншіден, оның айтуынша, базардан сатып алынған көзілдірік – өте қауіпті. Көзілдірікті арнайы тапсырыспен жасату керек.

"Өз денсаулығыңыздан ақшаны аямаңыз! Төртіншіден, ұйықтар алдында қараңғы бөлмеде компьютер немесе смартфон арқылы жаңалық оқуға кеңес бермес едім. Бұл ұйқының фазасын бұзып, оның сапасын төмендетеді", - дейді офтальмолог.

Балаларға телефон немесе планшет берген дұрыс па?

Кейбір ата-аналар кішкентай балаларына жыламасын деп планшет, ұялы телефон беріп қояды. Дәрігердің айтуынша, бұл балалардың көру қабілетін төмендетеді.

"Ата-аналардың әрекетіне баға бере алмаймын. Мұны өздері шешеді. Бірақ бұл мәселеге қатысты дәрігер ретінде өз ойымды айтайын. Балалар компьютер және планшетпен ұзақ ойнауы мүмкін. Бұл көзге артық салмақ түсіріп, түрлі көз ауруларын қоздыруы ықтимал. Оның қандай аурулар екенін біз жоғарыда атап өттік. Салдарынан баланың көзі нашарлауы ықтимал. Ондай қауіп бар", - дейді Сұңғат Көпенов.

"Көз жанарын қалыпқа келтірдік"

Микрохирург қазақстандықтар отшашу кезінде қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтау қажеттігін де ескертіп өтті.

"2017 жылдың қысы еді. Адамдар жаңа жылды тойлап жатты. Түнде ауруханаға бір пациент түсті. Ер адам сағат 00:00-де балалармен бірге отшашу атқан. Бірақ бір фейерверк жарылмай қалыпты. Пациент жарылмаған отшашуды қолына алып қараған. Неге жарылмағанын білгісі келген. Осы кезде отшашудың ұшқыны көзіне тиіп, орны толмас зақым келді. Біз оған тиісті медициналық көмекті көрсеттік. Мен кезекші дәрігер болдым. Оған операция жасадық. Нәтижесінде көз жанарын 40%-ке қалпына келтірдік", - дейді дәрігер.

Сөз соңында Сұңғат Көпенов адамдардың көру қабілетін лазер арқылы 45 жасқа дейін қалпына келтіруге болатынын, мұндай операция кезінде де қауіп болатынын атап өтті.

21099
Кілт сөздер:
телефон, дәрігер, көз ауруы
Тақырып бойынша
Қатерлі ісік пен диабеттен құтқарады – ғалымдар ағзаға пайдалы өнімді атады
"Жыныстық құмарлықты төмендетеді": тәжірибелі дәрігер аллергияның қаупі туралы айтты
"Денсаулық" пойызы: Емханасы жоқ ауыл тұрғындары дәрігерлерге қалай қаралды?
Дәрігер алма мен алмұрттың ешкім білмейтін қаупін атады
"Рактан айықтырды": ғалым жусанның емдік қасиеті туралы айтып берді
Суға салып, шомылу керек: дәрігер жалбыздың біз білмейтін пайдасы туралы айтты
Көлікке тиелген табыт

Нұр-Сұлтанда крематорий салынады

437
Крематорийді 2022 жылы пайдалануға беру жоспарланып отыр. Ал нысан құрылысына 1,5 миллиард теңге бөлінеді

АЛМАТЫ, 10 тамыз – Sputnik. Нұр-Сұлтанда 3,6 миллион долларға зираты бар крематорий салынады деп жоспарланып отыр. Бұл туралы "Ашық бюджеттер" порталында хабарланды.

Зираты бар крематорий құрылысы биыл басталады. Ал нысан 2022 жылы пайдалануға беріледі. Жобаны жүзеге асыру Нұр-Сұлтан қаласының құрылыс басқармасы мен ведомство басшысы Сәкен Сәрсенғалиевқа жүктелді.

"Құрылысқа жергілікті және республикалық бюджеттен 1 миллиард 519 миллион 285 мың теңге немесе 3,6 миллион доллар бөлінеді. Жобаның мақсаты – дәстүрлі жерлеу орындары бар зираттардың аумағын азайту", - делінген хабарламада.

Жоба 5 тамызда жарияланды, көпшілік талқылауы 19 тамызда аяқталады. 11 тамыздағы жағдай бойынша ешкім жобаны қолдап немесе қарсы екенін айтып  дауыс берген жоқ.

Алматыдағы крематорий

Айта кетейік, крематорий құрылысына қатысты жоспар осы жылдың маусым айында хабарланған болатын. Сол кезде әділет министрлігі алғашқы крематорийлер Алматы мен Нұр-Сұлтанда пайда болатынын айтты. Төтенше жағдай кезінде мемлекеттік комиссия ведомствоға Қазақстанның мегаполистерінде крематорий салу мақсатында бюджеттік өтінімді әзірлеуді және енгізуді тапсырды.

Алматы мемлекеттік активтер басқармасында құрылысқа тендер жарияланды.

Техникалық ерекшелік бөлігінде болашақ тапсырысты орындаушы жергілікті жердің сейсмикалық ерекшеліктерін ескеруі қажет екені көрсетілген.

Оқи отырыңыз: Назарбаев: өмірден түңілсеңіз, зират басына барыңыз

Крематорийді екі пеші бар бір орынды етіп жасау жоспарланып отыр. Сонымен қатар әкімшілік нысандарда ауаны желдету, ішкі және сыртқы бейнебақылау жүйесін орнату қажет.

437
Кілт сөздер:
жерлеу, зират
Тақырып бойынша
"Жерлеу құны 500 мың теңге": Қарағанды облысының әкімі жағдайды түсіндірді  
Мүфтият жаназа мен жерлеу талаптарын жариялады
Қашан және Астананың қай жерінде жаңа зират пайда болады
Қостанайда "зират қиратылды" деп ақпарат таратқан әйел жазаға тартылады
"Жаны жай таппаған": астанада зират үстіндегі үйлерді елес кезіп жүргені рас па?
Планшет, оқушы

"Көмектесуді сұраймыз": Қазақстанда қайырымдылық акциясы басталды

82
(Жаңартылды 17:45 11.08.2020)
Қазақстанда оқушыларға компьютер таратуға арналған қайырымдылық акциясы басталды. Республикалық акция аясында ақша аударуға немесе үйде тұрған артық техниканы тапсыруға болады 

НҰР-СҰЛТАН, 11 тамыз – Sputnik. Білім және ғылым министрлігі "OQY'SHYNY QOLDA!" республикалық қайырымдылық акциясының басталғанын жариялады, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

Балалар құқығын қорғау комитетінің төрағасы Есенғазы Иманғалиевтің айтуынша, акция аясында демеушілік қаржыға компьютер, планшет пен ноутбуктар сатып алынады. Сосын нақты санатқа кіретін оқушыларға уақытша пайдалануға беріледі. 

"Біз барлық қазақстандықтардан және кәсіпорындардан, компаниялар мен ұйымдардан акцияға қатысуға және балаларға қашықтан оқуға көмектесуді сұраймыз", - деді Иманғалиев.

Оның сөзіне қарағанда, демеушілер мен меценаттардың ақшасына сатып алынатын компьютерлік техника алдымен ерекше қажеттілігі бар балалар мен жетімдерге беріледі. Одан кейін атаулы әлеуметтік көмек алатын отбасы балаларына, мүгедек ата-анасы бар балаларға, сондай-ақ, көпбалалы отбасыдан шыққан балаларға таратылады. Ауылдың балаларына да беріледі. Бүгінде министрлік 20 мың баланың тізімін бекітіп берді. 

"Атамекен" ҰКП мен "Менің Атамекенім" қоғамдық бірлестігі де қайырымдылық акциясын іске асыруға көмектеседі.

Арнайы сайт ашылды 

Барлық демеушілік көмек www.qoldau.edu.kz арқылы қабылданады. Ал сатып алынған техника мектептерге тапсырылады. Сайтта баланың жеке сәйкестендіру нөмірінің соңғы алты цифрын енгізіп, компьютерді ала ма, жоқ па, соны тексеруге де болады. 

"Менің Атамекенім" қоғамдық бірлестігінің атқарушы директоры Ләззат Шынқысбаеваның айтуынша, сайтта барлық реквизиттер көрсетілген. Соған ақша аударуға болады. Демеушілер өз мектебін де таңдай алады. Үйде тұрған артық компьютерлік техниканы да тапсыруға болады. 

"Мектепті таңдағаннан кейін техникаға мұқтаж балалардың тізімі шығады. Ал үйде тұрған артық техниканы беремін десеңіз, сайтта көрсетілген байланыс орталығына хабарласуға болады. Біз серіктестерді бірлесіп жұмыс істеуге шақырамыз. Мүмкіндік болса, қолданылған компьютерді бір жерге жинаймыз да, жөндеп, қалпына келтіреміз. Сөйтіп, мектептерге тапсырамыз", - деді ол.  

Министрдің уәдесі 

Биыл жаңа оқу жылы қашықтан оқыту форматында басталады. Дегенмен, бүгінде компьютерлік техниканың тапшылығы өзекті болып тұр. Мәселен, қолында ешқандай құрылғысы жоқ балалардың өзі аз емес. Олардың саны 185 мың адамнан асады. Әсіресе, көпбалалы, жағдайы төмен және жетім балаларды қажетті техникамен қамтамасыз ету мәселесі өзекті болып тұр.

Министр 1 қыркүйекке дейін 500 мың компьютер таратуға уәде берген. Соның бәрі балаларға мүлікті тапсыру актілерімен таратылады. Бұдан бөлек, 24 мың мұғалімде техника жоқ. Оларға мектеп техникасы уақытша беріледі. 

Оқушыларға арналған техниканың ақшасы ұрланды 

Өткен аптаның соңында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Батыс Қазақстан облысында төтенше жағдай кезінде оқушыларға ноутбук сатып алуға бөлінген қаржының ұрланған хабарлады. 

Ресми мәліметке сәйкес, "БҚО Қаратөбе ауданының білім бөлімі" мемлекеттік мекемесінің лауазымды тұлғалары мамыр айында Қазақстан аумағында төтенше жағдай енгізілген кезде мердігерлік ұйымның бір топ адамымен бірлесіп, 100 дана ноутбук сатып алуға бөлінген 6 миллион теңгеден астам бюджет қаражатын жымқырғаны үшін айыпталып отыр.

 

82
Кілт сөздер:
қайырымдылық, компьютер, оқушы
Тақырып бойынша
"Ашық айтуымыз керек": білім министрі үкіметте маңызды мәселені көтерді
Тоқаев білім министріне ұстаздарға қатысты екі маңызды тапсырма берді
Аймағамбетов жаңа оқу жылында білім алудың ерекшеліктерін атады
Аймағамбетов білім саласында қандай өзгерістер болатынын жариялады
Білім министрі ұстаздарға хат жолдады
Евгений Примаков

Россотрудничество жаңа жобаларды қолға алады Примаков

0
Бұл жоғары оқу орындарында оқуға берілетін квоталар ғана емес, өзге де білім жобалары болатыны айтылып отыр

НҰР-СҰЛТАН, 11 тамыз — Sputnik. Россотрудничество білім саласында жаңа жобаларды қолға алады. Бұл туралы ТМД істері жөніндегі федералды агенттіктің жетекшісі Евгений Примаков айтты.

"Білім саласында тың жобалар болады. Білім халықаралық дамуға қолдау көрсетудің маңызды салаларының бірі. Ресейдің ЖОО-лары беретін білім, әсіресе, ТМД елдерінде бәсекеге қабілетті", - деді ол. 

Оның айтуынша, білім жаңа мүмкіндіктер ашады.

"Көптеген адам үшін шет тілі әлеуметтік және экономикалық мүмкіндік ашатын біліктілік. Бұл дұрыс", - деді Примаков. 

Сондай-ақ, ол алдағы уақытта ресейлік тарап ұсынатын квоталар екі есеге артатынын жеткізді.

0