Лор-хирург Гүлмира Сағатова

100 темекімен тең: Дәрігер "кальянның" орны толмас өкінішке әкелетінін айтты

731
(Жаңартылды 17:58 11.09.2019)
Гүлмира Сағатованың айтуынша, қорқордан гепатит, герпес, туберкулез сияқты жұқпалы аурулар таралуы мүмкін

НҰР-СҰЛТАН, 11 қыркүйек – Sputnik, Дәурен Ерболат. Лор-хирург Гүлмира Сағатова жастар арасында сәнге айналған қорқордың (кальян) несімен қауіпті екенін, оны жиі тарту қандай ауруға шалдықтыратынын, қорқордың құрамында қандай улы заттар бар екенін Sputnik Қазақстан тілшісіне берген сұқбатында айтып берді.

Қорқорды аптасына 5 рет тартатын жігіттің әңгімесі

29 жастағы Еркебұлан Әбдиев қорқорды тартып жүргеніне 8 жыл болыпты. Алғаш рет 21 жасында "дәмін татқан". Жас жігітке оның хош иісті түтіні ұнап қалған.

"Ішімдік ішпеймін, темекі тартпаймын. Жаман әдетім болса, осы қорқор тарту шығар. Оны тартып жүргеніме 8 жыл болды. Мейрамханада менеджер болып жұмыс істеймін. Қорқорды аптасына 5 рет тартамын. Көбінесе мейрамханада қорқорға тапсырыс беремін, үйде де тартамын", - дейді ол.

Астана тұрғыны қорқордың зияны туралы біледі. Бірақ бұл әдетінен бас тарту жоспарында жоқ. Оның айтуынша, қорқор ауыр жұмыс күнінен соң жүйкесін тыныштандыратын көрінеді.

"Қорқор маған ауыр жұмыс күнінен соң демалуға көмектеседі. Достарым маған оның зияны туралы айтқан. Бірақ денсаулығым нашарлап, ентігу пайда болған жоқ. Тыныс алуым бірқалыпты. Дәрігерге де қаралдым. Анализдерім жақсы шықты. Сондықтан бұл жерден проблема көріп тұрған жоқпын. Бұл әдетімнен бас тартпаймын. Ол туралы ойлаған да жоқпын", - дейді Еркебұлан Әбдиев.

Аурумен күрескеннен гөрі алдын алған жөн

Ал лор-хирург Гүлмира Сағатова бұл қорқорға тәуелді адамның пікірі екенін, аурумен күрескеннен гөрі оның алдын алған жөн екенін айтады.

"Қорқор тартатын адамның оның зиянды екенін мойындамауы мүмкін. Себебі, оны жалғыз өзі шекпейді ғой. Маған қорқорға тәуелді пациенттер келеді. Мысалы, қабылдауымда жас жігіт болды. Қателеспесем, ол маған бір ай бойы күн сайын келді. Оның ауыз қуысы шырышты қабатында күйік (ожог слизистой рта) болатын. Бірақ оның күйігі жазылмай қойды", - дейді медицина ғылымдарының кандидаты.

Дәрігер жігітпен сөйлесіп, оның қорқорды жиі тартатынын білген.

"Бұл күйік неге жазылмайды?" деп таңғалдым. Бір күні "қорқор тартасың ба?" деп сұрақты төтесінен қойдым. Ол мойындаған жоқ. Кейін 200 қорқор сатып алғанын, оны қаладағы мейрамханаларға қойғанын айтты. Яғни адамдарға жасап беріп, оны өзі тұтандырып береді. Салдарынан ауыз қуысында күйік пайда болған. Оны емдеп жаздым. Кейін маған келмейтін болды", - дейді Гүлмира Сағатова.

100 темекіні тартқанмен тең

Лор-хирург қорқор темекісінің (табак) құрамында кептірілген жапырақтар, хош иістендіргіштер, глицерин, консерванттар, бояғыштар (краситель) болатынын жеткізді. Қорқорды алғаш рет тартқан адамға оның түтіні ұнап қалады.

"Себебі, қорқордың түтіні хош иісті болып келеді. Оның неше түрлі иісі болады ғой. Бірақ құрамында улы элементтер бар. Бір қорқорды тарту 30-40 минутты алуы мүмкін. Оның түтіні 100 темекінің түтінімен бірдей. Яғни қарапайым тілмен айтқанда, қорқор тарту 100 темекі тартумен тең. Сондай-ақ алғаш рет тартқан адамда тәуелділік пайда болуы мүмкін", - дейді ол.

Қатерлі ісікке, жұқпалы ауруларға шалдықтырады

Дәрігерлер 40 минут бойы қорқор шеккен адам улы түтінді, бір қорап шылым тартқан адамнан көбірек жұтатынын айтады. Оны тарту кезінде көбірек күш жұмсауға тура келетіндіктен түтін өкпенің терең тұстарына кіріп кетеді. Гүлмира Сағатова бұл адам денсаулығына тигізетін қауіпті жоғарылатады деген пікірде.

"Қорқор ұзақ тарту өкпе және ұйқы безі қатерлі ісігіне шалдықтыруы ықтимал. Бұл оның құрамында бензолдың болуымен байланысты. Ол қатерлі ісікті тудыру қаупін жоғарылатады. Қорқорды алғаш рет тартқан адамның ауыз қуысы шырышты қабаты (ожог слизистой рта) күюі мүмкін", - дейді лор-хирург.

Дәрігерлер қорқордың құрамында у шылым түтінінен бірнеше есе жоғары екенін айтады. Сондықтан Гүлмира Сағатова қорқорды шеккен соң, оны жақсылап жуу қажеттігін жеткізді. Оның пікірінше, бұл талап барлық жерде орындалмауы мүмкін. Салдарынан жұқпалы ауруларды жұқтыру қаупі жоғарылайды.

"Қорқордың мундштук деп аталатын сору түтігін бірнеше адам пайдалануы ықтимал. Сондай-ақ қорқорды бүгін бір адам шексе, ертең басқа адам шегеді. Менің ойымша, қорқорды сататын орын оны дұрыс жумайды. Салдарынан адамға сілекей арқылы таралатын гепатит, герпес, туберкулез сияқты жұқпалы аурулардың таралу қаупі артады", - дейді дәрігер.

Сөз соңында Гүлмира Сағатова қорқор көңіл көтерудің бір түрі болғанымен, оның салдары болатынын естен шығармау қажеттігін атап өтті. Оның айтуынша, бұл жағымсыз әдетке атүсті қарау орны толмас өкінішке әкелуі мүмкін.

731
Кілт сөздер:
туберкулез, гепатит, темекі, дәрігер
Тақырып бойынша
ВИЧ жұғуы мүмкін: астаналық дәрігер қазақстандық әйелдерді сақтандырды
Ауыр дертпен күресіп жүрген астаналық жігіт: бақсы-балгерлерге бармаңдар
Дәрігерлер ең қауіпті қан тобын атады
Ғалым сарысудың адам денсаулығына қандай пайдасы бар екенін айтты
"Миға ірің шабады": дәрігер ешкім елемейтін сырқаттың аса қауіпті екенін айтты
Нұр-Сұлтан қаласында 59 бала ауруханаға түсті
Алматыдағы Шәмші Қалдаяқов ескерткіші

"Ұлттың баға жетпес байлығы": Тоқаев желіде жазба жариялады

2705
(Жаңартылды 14:34 15.08.2020)
Он бесінші тамызда Қазақстанның халық әртісі, ұлы композитор Шәмші Қалдаяқовтың туғанына тоқсан жыл толды

НҰР-СҰЛТАН, 15 тамыз – Sputnik. Шәмші Қалдаяқовтың шығармашылығы - ұлттың баға жетпес байлығы, дейді президент Қасым-Жомарт Тоқаев.

"Бүгін еліміздің Әнұраны "Менің Қазақстаным" әнінің авторы, ұлт руханиятына талай сырлы саз бен әсем әуен сыйлаған композитор Шәмші Қалдаяқовтың туғанына 90 жыл толды. Шәмші шығармашылығы – ұлттың баға жетпес байлығы. Оның туындыларын кеңінен насихаттау – бүгінгі ұрпақтың парызы", - деп жазды Тоқаев әлеуметтік желідегі парақшасында.

Шәмші Қалдаяқовтың өмірбаяны

Шәмші Қалдаяқов 1930 жылдың 15 тамызында Оңтүстік Қазақстан облысы Отырар ауданы Шәуілдір ауылында дүниеге келген. Ол бірден өнер жолына түскен жоқ. Әуелі Қапланбектегі ветеринарлық техникумды бітірсе, кейін Сахалиндегі әскери училищені, елге келген соң Ташкент қаласындағы Хамза Ниязи атындағы музыка училищесін, содан соң Құрманғазы атындағы консерваториясының композиторлар дайындайтын факультетінде оқыған.

Шәмші Қалдаяқовтың көптеген әні Роза Бағланова, Ришад Абдуллин, Бибігүл Төлегенова, Рашид Мұсабаев, Зейнеп Қойшыбаева сынды әншілердің репертуарынан берік орын алды. Халық арасында "Менің Қазақстаным" туындысы айрықша мәшһүр болды. Қазақтың музыка өнерінде Шәмшінің орны ерекше 300-ге жуық әні бар. 

Артына музыкалық мол мұра қалдырған Шәмші Қалдаяқов 1992 жылы 62-ге қараған шағында Алматы қаласында қайтыс болды.

1991 жылы Шәмші Қалдаяқов жайлы "Жылдарым менің, жырларым менің" атты ғұмырнамалық деректі фильм түсірілді. Осы жылы композитор Қазақстанның халық әртісі атағын алды.

2705
Кілт сөздер:
Шәмші Қалдаяқов, Қасым-Жомарт Тоқаев
дәмхана

Бекшин Алматыда карантин қалай жеңілдетілетінін айтты

412
(Жаңартылды 14:42 15.08.2020)
Он жетінші тамыздан бастап республика бойынша карантин жеңілдетіледі, дегенмен демалыс күндері қатаң шаралар сақталады

АЛМАТЫ, 15 тамыз –Sputnik. Алматы қаласының бас мемлекеттік санитар дәрігері Жандарбек Бекшин карантин қалай жеңілдетілетінін айтты, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

"Коронавирус екі айдың ішінде бітпейді. Сондықтан кәсіпорындар мен ұйымдар, қызмет көрсететін ұйымдардың жұмысын тоқтатпай, олардың жұмысын реттеп, коронавирусқа қарсы ісшараларды енгізу керек. Алматы – еліміздегі ерекше, ең ірі қала. Еліміздің түкпір-түкпірінен шағын бизнеспен айналысатын адамдар келеді, сауда жүріп жатыр. Ең ірі базарлар Алматыда орналасқан. Осыны ескеріп, індетке қарсы бірнеше іс-шара жоспарланды",- деді қаланың бас санитар дәрігері.

Айтуынша, күзде аурудың өршуіне дайындық жасалып жатыр.

"Күзде суық кезеңде көрсеткіш өсуі мүмкін. Бұл тек Қазақстанда ғана емес, айналамыздағы басқа елдерде де солай. Сондықтан осы жағдайға дайындық жасап жатырмыз. Ең алдымен кенет өршу болмау үшін эпидемиологиялық шараларды енгізіп жатырмыз. Себебі ондай жағдайда салмақ медицин ақызметкерлеріне түседі", - деді ол.

Бұрынғыша ойын-сауық, спорт, отбасылық, еске алу салтанаты және басқа да бұқаралық шараларды өткізуге, сонымен қатар жиындарды үйде өткізуге тыйым салынады. 

"Барлардың, түнгі және ойын клубтарының, караоке, фудкорттардың, кинотеатрлардың және балалар мен ересектерге арналған басқа да ойын-сауық орындарының жұмысына, мәдениет нысандарының, музейлердің қызметіне, конференциялар, көрмелер, форумдар өткізуге тыйым салынады", - деді Жандарбек Бекшин.

Жұмыс күндері қаладағы қоғамдық тамақтану орындары таңғы сағат 9.00-ден 22.00-ге дейін жұмыс істейді. Ал демалыс және мейрам күндері сағат 10.00-23.00 арасында ашық болады.

"Көптеген қоғамдық тамақтану орындары көпқабатты үйлердің бірінші қабатында орналасқан. Жеке орналасқан тамақтану орындарының халыққа ешқандай зияны тимесе, жұмыс уақытын бір сағатқа көтеруге мүмкіндік бар. Осыны қарастырып, бір шешімге келеміз", - деді Жандарбек Бекшин.

Қаланың бас санитары кәсіпорындардың жұмысы тоқтамауы қажет екенін, соған сәйкес санитарлық нормалар қабылданғанын айтты.

"Қоғамдық тамақтану нысандарының күндіз келушілерді қабылдау ережесі бар. Олар толымдылығы 50%-ке дейін қабылдай алады. Үстелдердің арасында екі метр арақашықтық болуы керек, ал енді орындықтар арасы 60 сантиметрден кем болмауы керек. Тамақтану орындарының қызметкерлері бетперде мен қолғап киіп жүруі керек. Сондай-ақ, қоғамдық экрандар қойылады", - деді Алматының бас санитар дәрігері.

Алматы қаласы кәсіпкерлік және инвестициялар басқармасының басшысы Еркебұлан Оразалин сауда және ойын-сауық орталықтары, аумағы 2000 шаршы метрден асатын сауда орталықтары, таза ауада орналасқан аттракциондар аудиттен өтетінін хабарлады.

"Басқарма аудандармен бірге аудитті жылдам түрде өткізуге дайын. Қазір республиканың бас санитар дәрігерінің қаулысын күтіп отырмыз. Демалыс күндеріне қарамай жұмыс жүргізіледі. Жандарбек Бекшиннің қаулысына қосымша ереже енгізіліп жатыр. Ең алдымен, жұмыскерлерді тестілеу. Кәсіпкерлер қызметкерлерін тестілеуден өткізу үшін infokazakhstan.kz сайтына тіркеліп, қаладағы 12 лабораторияда тестілеуден өткізуге өтініш бере алады",- деді Оразалин.

Айтуынша, қаланың бас санитар дәрігерінің қаулысында кәсіпкерлік нысандарға, кәсіпкерлік компанияларға видеобақылау орнату пилоттық жобасы қабылданып жатыр.

"Жұмыскерлер мен келушілер бойынша медициналық бетпердені қалай таққаны, арақашықтықты қалай сақтап жатқанын бақылау үшін видеобақылау орнату қабылданып жатыр", - деді басқарма басшысы.

Айта кетейік, мемлекеттік комиссия карантинді жеңілдетуге байланысты жұмысын қайта бастайтын қызмет түрлерінің тізімін бекітті:

  • сауда ойын-сауық орталығы, сауда үйлері, сауда желілері, жабық базарлар (бір келушіге төрт шаршы метр). 
  • сұлулық салондары, шаштараз, СПА орталықтары, косметологиялық қызмет көрсететін нысандар (алдын ала жазылу бойынша 1 келушіге 4 ш.м.); 
  • бассейні жоқ фитнес орталықтары (толымдылығы 50%-тен аспауы тиіс, 1 келушіге 5 ш.м.), бассейні жоқ моншалар мен сауналар (толымдылығы 50%-дан аспауы тиіс, 1 келушіге 4ш.м.); 
  • балаларға арналған түзету кабинеттері, балалар және ересектерге білім беру орталықтары (топта 5 адамнан артық болмайды, жазылу бойынша қабылдайды); 
  • мектепке дейінгі балалар мекемелерінің кезекші топтары (5 адамнан артық болмауы керек);
  • ашық ауадағы аттракциондарар ақашықтықты сақтау, маска тағу және адамдар ағынын реттеу арқылы жұмыс істейді.
412
Кілт сөздер:
карантин
Иллюстративті фото

Қытаймен шекарада түсірілген видео жарияланды

0
"Нұр жолы" кеден бекетінде 30 шақырымға дейінгі кептеліс пайда болғаннан кейін арнайы тексеріс жүргізіліп, заңсыз ақша алғандар ұсталды

НҰР-СҰЛТАН, 15 тамыз – Sputnik. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі "Нұр жолы" кеден бекетінің 8 лауазымды қызметкері ұсталған сәттің видеосын жариялады, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан.

Ресми мәліметке сәйкес, ұлттық қауіпсіздік комитеті мен бас көлік прокуратурасы бірлесіп өткізген операция барысында "Нұр жолы" кеден бекетінде жұмыс істеген 8 лауазымды тұлға ұсталды. 30 шақырымға дейінгі кептеліс пайда болғаннан кейін арнайы тексеріс жүргізуге шешім қабылданған. Сол кезде Қытай Халық Республикасына көлік өткізгені үшін заңсыз ақша алынғаны анықталды.   

"Кеден бекетінің 6 лауазымды тұлғасы ұсталып, Талдықорған қалалық полиция басқармасының уақытша ұстау изоляторына қамалды. Ал 2 қызметкер өз кінәсін толық мойындауына байланысты ұсталған жоқ", - дейді тергеушілер.

Айта кетейік, бұған дейін бас көлік прокуратурасы "Нұр жолы" кеден бекетінде сыбайлас жемқорлыққа қатысы бар деген күдікпен мемлекеттік кірістер, сондай-ақ ветеринарлық және фитосанитарлық бақылау органдары қызметкерлерінің ұсталғанын хабарлаған болатын.

Істі тергеу барысын бас көлік прокуратурасы бақылауға алды. Тергеу мүддесі үшін басқа ақпарат жария етілмейді, делінген ведомство хабарламасында.

"Адам басына 3 мыңнан алған": Шекарада орналасқан үйлердің тұрғындары ұсталды

0
Кілт сөздер:
видео, шекара, Қытай
Тақырып бойынша
Қазақстан мемлекеттік шекараны дронмен күзетуі мүмкін
Қазақстан транзиттік жүк көліктерін қадағалап отыратын болды
Шетелде емделетіндер шекарада қандай құжат көрсетеді
Қытаймен шекарадағы әскери техниканың не үшін шығарылғаны белгілі болды – видео