Мәулен Әшімбаев

Тоқаевтың сенімді өкілі болған Әшімбаев туралы қызықты деректер

17951
(Жаңартылды 21:49 04.05.2020)
Өткен жылғы президент сайлауында Мәулен Әшімбаев  кандидат Қасым-Жомарт Тоқаевтың сенімді өкілі болды

НҰР-СҰЛТАН, 4 мамыр – Sputnik, Арман Асқар. 2 мамырдан бастап қоғамдық талқылау негізгі екі сұрақтың төңірегінде болды. Біріншісі – "Дариға Назарбаева сенат төрағалығынан неге кетті?", екіншісі – "Оның орнына кім келеді?". Бүгін екінші сұрақтың жауабы белгілі болды. Бұрын мәжілісте депутат болған Мәулен Әшімбаев президент әкімшілігінен бірден сенат төрағалығына келді. Sputnik Қазақстан тілшісі жаңа спикер туралы қызықты деректерді ұсынады.

Шындыққа сүйіспеншілік пен ақиқатқа іңкәрлік

Алдымен Мәулен Әшімбаевтың белгілі тележурналист, жазушы және қоғам қайраткері Сағатхан Әшімбаевтың ұлы екенін атап өткен жөн. Әкесі әдеби сын жанрының шебері болды. "Жас Алаш" газетінде редактордың орынбасары қызметін атқарды. Теледидарда "Жүректен қозғайық" атты бірнеше жылға созылған бағдарламаны жүргізді. Одан кейін "Парыз бен қарыз" атты авторлық бағдарламасын ашты. Шетелде тұратын қандастарымызды аралап, "Қауышу" хабарын түсіріп шықты. Ал шығамаларының басым бөлігі - әдеби сын мақалалар. Соның ішінде "Талантқа тағзым", "Парасатқа құштарлық", "Шындыққа сүйіспеншілік", "Ақиқатқа іңкәрлік", "Азаматтыққа адалдық" және тағы басқа кітаптары бар.

Мәулен Әшімбаевтың анасы да журналист болған. Шәрбану Бейсенова повесть, әңгіме жазды.  Төл туындыларымен қатар аудармамен де айналысты. Ханс Кристиан Андерсеннің ертегілерін, Жоржи Ахмадудың  "Құм жағалаудың капитандары" атты романын қазақ тіліне тәржімалап шыққан.

Сарапшылық қызметі

Мәулен Әшімбаевтың өзі мықты сарапшы, саясаттанушы, саяси экономияны жақсы меңгерген. Ал саяси ғылымдар бойынша қорғаған кандидаттық диссертациясының тақырыбы – "Жаһандық демократизация үдерісі жағдайында Қазақстандағы саяси транзит". АҚШ-тың Тафтс университінде оқып, халықаралық қатынастар магистрі дәрежесін алып шықты.

Әшімбаев еңбек жолын баспасөз және бұқаралық ақпарат министрлігінде бастаған болатын. Екі-ақ жылдың ішінде өзі мықты сарапшы ретінде көрсете білді. Содан президент жанындағы стратегиялық зерттеулер және талдау орталығына шақырылды. Сол жерде төрт жылдың ішінде бас сарапшы қызметінен орталық меңгерушісінің бірінші орынбасарына дейін көтерілді. Артынан бірден Қауіпсіздік кеңесінің талдау орталығының меңгерушісі болып тағайындалды. Осы жұмыспен қатар Қазақстан президенті жанындағы стратегиялық зерттеулер институтының директоры қызметін атқарды.

"Ешкім қорқытып отырған жоқ": Дариға Назарбаева несімен есте қалды

Мәулен Әшімбаевтың әріптестері оның стратегиялық зерттеулер институтының дамуына қосқан үлесін әлі күнге дейін еске алады. Ол өзі де институтта сарапшылық қабілетін шыңдай түсті. Ұлттық қауіпсіздік, саяси транзит, терроризм, мұнай ресурстары және тағы басқа мәселелерді қаузап, сараптамалық еңбектен шығарды. Содан болар, оны бірден Қауіпсіздік кеңесі хатшысының орынбасары (2005-2006), артынан президент әкімшілігі басшысының орынбасары (2006-2011) қызметіне шақырды.

Депутаттарға дербестік беруге бола ма?

Мәулен Әшімбаевқа төрағаның қызметі де таңсық емес. Ол парламент мәжілісінің екі бірдей шақырылымында халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің төрағасы болды.

Депутат ретінде бірқатар маңызды заңды әзірлеуге қатысты. Соның ішінде "Ақпаратқа қол жеткізу туралы" заң да бар. Осы құжатта қазақстандықтардың ақпаратты алу құқықтары мен мемлекеттік органдардың сол ақпаратты беруге қатысты жауапкершілігі бекітілген. Бұдан бөлек, Әшімбаев экстремизм мен терроризмге қарсы заңнаманы әзірлеуге атсалысты.

Сол кезде Әшімбаев өз бетінше заң жобаларын ұсыну үшін депутаттарға дербестік беруге қатысты пікір білдірген.

"Депутаттар қызметінің кемшілігі – бізде заң жобаларын дайындау үшін үкімет және министрліктермен салыстырғанда аналитикалық, интеллектуалдық ресурстар өте аз", — деді Әшімбаев.

Мәжілістің экс-депутаты Әшімбаев исламтанумен кәсіби тұрғыда айналысатын мамандарды дайындау мәселесін де көтерді.

"Бізге дінтанушылармен қатар теологтар қажет. Исламтанумен кәсіби тұрғыда айналысатын адамдар керек. Меніңше, біз халықаралық деңгейде, ислам әлемінде мойындалған 25-30 теолог дайындап шығаруымыз қажет. Мысырда, Сауд Арабиясында, басқа да араб елдерінде танылған теологтар болғаны дұрыс. Бірақ олар мемлекеттің құндылықтарын құрмейттейтін, өз елінің патриоттары болуы тиіс", — деді ол дінтанушылар съезінде.

Президенттің сенімді өкілі дебатқа қатысты

Осыдан екі жыл бұрын Мәулен Әшімбаев "Нұр Отан" партиясы төрағасының бірінші орынбасары қызметіне тағайындалды. Оның келуімен орталық аппараттың кіреберісіне күрделі жөндеу жасалды, цифрлық стендтер қойылды. Хатшылыққа еңбек және халықты әлеуметтік қорғау экс-министрі Тамара Дүйсенова келді. Партияның қатарына танымал жастар тартылды.

Өткен жылы партияның XVII съезі ұйымдастырылды. Сол жерде Нұрсұлтан Назарбаев көпбалалы отбасыларға 21 000 теңгеден беру бастамасын жариялаған болатын. Сондай-ақ, саяси ұйымның жаңа логотипі қабылданды. "Нұр Отан" латын қарпімен "Nur Otan" болып жазылатын болды.

Ал өткен жылғы президенттік сайлауда Мәулен Әшімбаев сол кездегі кандидат Қасым-Жомарт Тоқаевтың сенімді өкілі болып, сайлауалды штабты басқарды. Кандидаттың атынан дебатқа да қатысты.

Осылайша, Мәулен Сағатханұлы бір айналып, тағы президент әкімшілігіне барды. Ал бүгіннен бастап бірден сенат төрағалығына сайланды.

17951
Кілт сөздер:
қызықты деректер, Мәулен Әшімбаев
Тақырып бойынша
"Бәрін Тасқынмен салыстырдым": Роза Рымбаева туралы қызықты деректер
Түркі әлемінің көсемі Мұстафа Шоқай туралы не білеміз?
Жүсіпбек Аймауытовтың балалары неліктен қорқынышпен өмір сүрді?
Мүсіреповпен құда болған: әйгілі жазушы Сәбит Мұқанов туралы қызықты деректер
Қазақтың алғашқы дәрігерлерінің бірі Халел Досмұхамедұлы туралы не білеміз?
Бүгін Нұрғиса Тілендиевтің туған күні: әйгілі композитор туралы қызықты деректер
Ербол Оспанов

Елбасының бұрынғы бас ұшқышы "Барыс" орденімен марапатталды

69
(Жаңартылды 19:52 13.08.2020)
"Барыс" ордені Қазақстанның мемлекеттілігі мен егемендігін нығайту, бейбітшілікті қамтамасыз ету, қоғамды топтастыру және халық бірлігі ісінде сіңірген ерекше еңбегі үшін беріледі

АЛМАТЫ, 13 тамыз – Sputnik. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың алғашқы бас ұшқышы Ербол Оспанов II дәрежелі "Барыс" орденімен марапатталды.

"Қазақстан Республикасы президентінің жарлығымен "Эйр Астана" АҚ Боинг 757/767 командирі Оспанов Ербол Абылайұлы ІІ дәрежелі  "Барыс" орденімен марапатталды", - деп хабарлады азаматтық авиация комитеті.

Мемлекеттік марапатты индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі Бейбіт Атамқұлов табыс етті.

Бұған дейін Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың алғашқы бас ұшқышы болған Ербол Оспанов Sputnik Қазақстан тілшісіне Елбасының қандай жолаушы екенін және Қасым-Жомарт Тоқаевтың қалай борт-радист болғанын айтып берді.

Ербол Оспанов азаматтық авиация саласында 46 жыл жұмыс істеді. 2020 жылы зейнетке шықты. 

Ол 1955 жылы 9 маусымда Өскемен қаласында дүниеге келген. 
Еңбек жолын 1974 жылы Өскемен біріккен авиаотрядының Ан-2 ұшағының екінші пилоты қызметінен бастады.

Пилот Ербол Оспанов
© Sputnik / Тимур Батыршин
Ербол Оспанов азаматтық авиация саласында 46 жыл жұмыс істеді

Ту-154, Боинг-747, Боинг-767 әуе кемелерінде Қазақстан Республикасы Президенті экипажының шеф-пилоты, Қазақстан Республикасы президенті Іс басқармасының "Бүркіт" мемлекеттік авиакомпаниясының" ұшу қызметі жөніндегі директордың орынбасары, Боинг-757, 767 командирі, "Orient EagleAirways" АҚ шеф-пилоты, ұшу қауіпсіздігі жөніндегі инспекция бастығы лауазымдарын атқарды.

2005-2018 жылдары "Эйр Астана" АҚ вице-президенті, 2018 жылдан бастап әуе кемесінің командирі болды.

9 маусымда Оспанов 65 жасқа толды. Ол өзінің кәсіби мансабында 21 мың сағат ұшып, демалысқа шықты, бұл шамамен 2,5 жылға тең. Ол өзінің кейінгі рейсін Боинг-767 ұшағымен Лондон-Алматы бағыты бойынша жасады.

"Барыс" ордені кімге беріледі

"Барыс" ордені 1999 жылы енгізілді. Ол үш дәрежеден тұрады. Қазақстанның мемлекеттілігі мен егемендігін нығайту, бейбітшілікті қамтамасыз ету, қоғамды топтастыру және халық бірлігі ісінде сіңірген ерекше еңбегі үшін беріледі.

Сондай-ақ мемлекеттік, өндірістік, ғылыми, әлеуметтік-мәдени және қоғамдық қызметтегі ерекше еңбегі үшін беріледі.

69
Астана көрінісі

Қазақстанда карантин қалай жеңілдетіледі - комиссия отырысы өтті

1899
(Жаңартылды 19:41 13.08.2020)
Мемлекеттік комиссия 17 тамыздан бастап карантин шараларын кезең-кезеңмен алып тастау жоспарын бекітті

АЛМАТЫ, 13 тамыз – Sputnik. Мемлекеттік комиссия карантинді жеңілдетуге байланысты жұмысын қайта бастайтын қызмет түрлерінің тізімін бекітті, деп хабарлады премьер-министрдің сайты.

Жұмысына қайта кіріседі

  • сауда ойын-сауық орталығы, сауда үйлері (бутиктер), сауда желілері, жабық базарлар (аумағының 30%-нен аспауы тиіс, 1 келушіге 4 ш. м); 
  • сұлулық салондары, шаштараз, СПА орталықтары, косметологиялық қызмет көрсететін нысандар (алдын ала жазылу бойынша 1 келушіге 4 ш.м.); 
  • бассейні жоқ фитнес орталықтары (толымдылығы 50%-тен аспауы тиіс, 1 келушіге 5 ш.м.), бассейні жоқ моншалар мен сауналар (толымдылығы 50%-дан аспауы тиіс, 1 келушіге 4 ш.м.); 
  • балаларға арналған түзету кабинеттері, балалар және ересектерге білім беру орталықтары (топта 5 адамнан артық болмайды, жазылу бойынша қабылдайды); 
  • мектепке дейінгі балалар мекемелерінің кезекші топтары (15 адамнан артық болмауы керек);
  • ашық ауадағы аттракциондар (арақашықтықты сақтау, маска тағу және адамдар ағынын реттеу арқылы жұмыс істейді;
  • Сондай-ақ, 17 тамыздан бастап ашық ауада жеке және топтық жаттығулар жасауға (5 адамнан артық емес) және ұлттық құрама, клуб командалары үшін спорттық жаттығулар жасауға (30 адамнан артық емес) рұқсат етіледі.

17 тамыздан бастап қоғамдық көліктер соңғы аялдамада дезинфекция жасап, орын толуына қарай жүре бастайды. 

Тыйым салынады

  • ойын-сауық, спорттық, отбасылық, естелік, салтанатты және басқа да бұқаралық іс-шараларды өткізуге, сонымен қатар үйде өткізуге;
  • барлардың, түнгі және ойын клубтарының, караоке, фудкорттардың, кинотеатрлардың және балалар мен ересектерге арналған басқа да ойын-сауық орындарының жұмысына;
  • мәдениет нысандарының, музейлердің қызметіне, конференциялар, көрмелер, форумдар өткізуге;
  • бассейндер, қалалық және қоғамдық жағажайлар, ашық аквапарктердің жұмысына; діни нысандардың жұмысына;
  • қала маңындағы жолаушылар пойыздарының/электричкалардың қозғалысына, жұмыс пойыздарын, қалааралық автобустарды/микроавтобустарды қоспағанда, ортақ вагондарды құруға тыйым салынады.

Айта кетейік, эпидемиологиялық жағдайды одан әрі тұрақтандыру мақсатында демалыс күндері шектеу шаралары сақталады.

Қазақстанда карантин шаралары күшіне енгізілген кезеңде эпидемиологиялық ахуал тұрақтандырылып, медициналық ұйымдардың жүктемесі айтарлықтай төмендегені айтылып отыр. Вирусты жұқтырудың тәуліктік өсімі 4%-тен 0,5%-ке дейін төмендеді. Сауығып шыққан адамдар саны 76%-ке жетті.

1899
Кілт сөздер:
карантин, Қазақстан
Тақырып бойынша
ДДҰ карантин режиміне қатысты мәлімдеме жасады
Министр карантин қандай жағдайда ұзартылатынын айтты
Нұр-Сұлтанда қатаң карантин ұзартыла ма – әкім жауап берді
Қазақстанда карантин кезінде қандай мәселе ушыға түскені айтылды
Нұр-Сұлтанда мейрамханалар карантин кезінде жұмыс істеген
АҚШ-тың F-16 әскери ұшағы Ирактың Балада әскери базасында, архивтегі сурет

Иракта болған соғыстың әлемге қандай әсері тиді

0
Автор "Соғысты бастау. Буш әкімшілігі Американы Иракқа қалай итермеледі" кітабын жаза бастағанға дейін Буштың отбасымен достық қарым-қатынаста болған

АҚШ-тың қазіргі ұлттық апатына Ирактағы сәтсіз (немесе арандатқан) оқиғалар себеп болған: дәл қазір бұл айқын сериялар сияқты. Жақында Америкада жарық көрген кітапта 2003 жылдың наурызында Иракқа басқыншылық әрекетті бастау туралы шешімді кім және қалай қабылдағанын егжей-тегжейлі талданған.

Бұл кітап осынысымен ғана жақсы емес. Сонымен қатар бұл жерде сол кездегі басқарушы топ – Джордж Буш пен оның өзге де серіктестерінің бірегейсіздігі ғана емес деген тақырыпта арандату пікірталасын тудырды. "Ал бірегейсіздік қайдан пайда болады?" дегенге нақты себептер де бар.

Әңгіме ауаны Роберт Дрейпердің "Соғысты бастау. Буш әкімшілігі Американы Иракқа қалай итермеледі" (To Start a War, by Robert Draper) деп аталатын жұмысы туралы өрбімек. Автор осы кітапты жаза бастағанға дейін Буштың отбасымен достық қарым-қатынаста болған. Ол бұл кітапты жаза бастағанда, экс-президент онымен сөйлесуден бірден бас тартқан. Ал сол кездегі оның серіктестері бас тартпаған. Дрейпер шенеуніктерден алынып, сол уақыттарда жарияланған жүздеген сұхбаттарды жинақтады. Өйткені, бұл материалдар әрдайым оқуға жарамағанмен, өте пайдалы еді.

Ендеше, бұл мәселенің астарына америкалық азамат ретінде емес, адами көзқараспен үңілу керек. Ирактағы соғыс Америка мен әлемге не әкелді?

90-жылдардағы жағдай осы әлемді басқаратын жалғыз ғана держава бар деген елес кезді. Себебі, сол кездегі держава әлсіз қарсыласпен соғыста айқын жеңіске жете алатындығын әлемге көрсетті (өткен ғасырдың 60-70 жылдарындағы үндіқытайдағыдай емес). Бірақ мұндай жеңіс жеңімпазды жойып жібереді.

Мұндай жағдайда жақын одақтастар (Германия мен Франция), сондай-ақ мейірімді серіктестердің (Ресей) өзіндік көзқарасы болуы тиіс және қажет жағдайда Американы елемесе, ол орынды еді.

Америка өзінің барлық қаржылық және басқа да күштерімен бір елді (яғни Иракты) басып алу арқылы оны бақытқа кенелтіп, гүлдендіре алмады. Бұл әлемдегі ондаған мемлекетті дұрыс ой мен іс-әрекетке әкелуде АҚШ-тың (батыстың да) саяси және құндылықтар жүйесі экспортқа жарамсыз дегенді білдіреді. Яғни, бұл жерде Америкасыз өтіп қана қоймай, қажет болса айналып өту деген сөз.

Егер Ирак авантюрасы болмағанда – қазіргі қаржылық қиындықты айтпағанда, америкалық қоғамның, бүкіл басқару жүйесінің бүгінгідей бүлінуі мен идеологиялық күйреуі болмас па еді? Қалай болғанда да, Ирак мұнда айтарлықтай өзіндік үлесін қосты.

Дрейпердің кітабы бізге ең алдымен америкалық барлаудың деградациясына қатысты кездейсоқ сюжетті көрсетеді. 90-шы жылдардың соңында ЦРУ-дің бірнеше бөлікке бөлінуіне байланысты Билл Клинтон әкімшілігімен арада  проблемалар туындағаны белгілі болды. Бірақ содан кейін 2001 жылдың 11 қыркүйегінде террористік шабуыл болып және сол кездегі ведомство басшысы Джордж Тенет ықпалды жандандыруға үміттенді.

Айтпақшы, ЦРУ-дің 90-жылдардағы сәтсіздіктерінің өзіндік және әртүрлі себептері болды. Бірақ содан кейін күлкілі жағдай орын алды. Атап айтқанда, Таяу Шығыста (бүкіл Ирак тарихының нәтижелері бойынша белгілі болған) ақылды әрі қабілетті мамандардың жетіспеушілігі туындады. Содан кейін Тенеттен болмағанды болдыру талап етілді. Яғни, Ирак жетекшісі Саддам Хусейн 11 қыркүйектегі террорлық шабуылды ұйымдастырған "Аль-Каидамен"* құпия одақтас болғанын және АҚШ-қа қарсы жаппай қырып-жою қаруын дайындап жатқандығын дәлелдеуі керек.

Ал мұндай жағдайда нашар барлау қызметі өзін қалай ұстайды? Жалған деректер жасап, оған сенуді сұрайды. Айтпақшы, "Америкалық сайлауға Ресей араласты" деген ашық айыптауға негізделген жалған деректерді 2003 жылдармен салыстырып қарағанда жағдай әлі де өзгерген жоқ. Жалпылама түрде алғанда ақылды барлау қызметі мемлекет үшін көп ақша үнемдеп, ал ақымақ үлкен проблемалар туғызады.

Бірақ бір ведомствоның сәтсіздікке ұшырауы – мұның өзі ерекшелік. Егер Джордж Буш жеке өзі мен негізгі лауазымдарға тағайындаған адамдар ЦРУ-дан мұндай жалған ақпаратты талап етпегенде, Ирак апаты болмайтын еді. Осылайша, Теннет өзінің кеңсесін Саддамды АҚШ-қа қауіп төндіруші идеясын "халыққа сататын" агенттікке айналдырды. Бірақ оны сол дәуірдің барлық басты кейіпкерлері – қорғаныс министрінің орынбасары Пол Вулфовиц пен оның бастығы Дональд Рамсфелд, вице-президент Дик Чейни және ең алдымен президенттің өзі мәжбүрледі.

Мұны неліктен жасады? Өйткені, олар Американың кедергісіз басшылығы ретінде бүкіл әлемдегі жаһанданудың идеологтары болды. Олар сол бұрынғы лауазымдарында, 90-жылдардың соңында Конгрестің "Иракты азат ету актісін" қабылдауға қол жеткізді. Өздері комиссия құрып, іс жүзінде Ирактан келетін "қауіпті" ЦРУ байқамады деп айыптады (сонымен бірге Иран мен Солтүстік Корея да бар). Ал лаңкес террористер Нью-Йоркке соққы жасаған кезде ел басқарылмайтындай күйге душар болды.

Ал енді Бушқа келер болсақ, кітапта Саддам жай құбыжық еместігі және оны билікте қалдыру мүмкін емес екендігі айтылған.

Дрейпердің сөзіне қарағанда, әкімшілікте Иракта соғыс бастау туралы бір де бір пікірталас болмаған. Әңгіме, тек қана қашан және қалай болатыны туралы өрбіген.

Демек, идеялар алдын-ала іске асқан кезеңде, фактілер де оған сәйкес келуі керек. Олай болмаған жағдайда мемлекеттегі билеуші ​​таптың надандығы мен тозуы орын алады. Президенттер мен премьер-министрлерді немесе патшаларды қандай-да бір жолмен өзгерту мүмкін-ау, ал жалпы ұлтты ауыстыру қиын.

* – Қазақстан мен Ресейде тыйым салынған террористік ұйым.

0
Кілт сөздер:
соғыс, Джордж Буш, АҚШ