Маска киген италиялықтар

Әр тұрғынға 400 мың теңге: әлем елдері карантиннен қалай шығып жатыр

2424
Чехия шекараны ашып, шетелдіктерге құшағын жайса, Жапония, керісінше, төтенше жағдай мерзімін мамыр айының соңына дейін ұзартты

НҰР-СҰЛТАН, 12 мамыр – Sputnik, Нұргүл Абай. Биылғы көктем көптің есінде үйде уақыт "өлтірумен" есте қалары анық. Коронавирустың таралуын тежеу үшін әлем елдері бірінен соң бірі төтенше жағдай жариялап, карантин енгізді. Нәтиже жоқ емес, бар. Десе де, таңнан күн батқанға дейін төрт қабырғаға қамалған халық карантиннен жалыққаны да жасырын емес. Осы аралықта әлемдік экономика да тұралап қалды. Енді, міне, ұзақ уақыт оқшауланған елдер біртіндеп қалыпты өмірге орала бастады.

Ресейде демалыс аяқталды

Қазақстанның солтүстіктегі көршісі – Ресейде 12 мамырдан жұмыс басталды. Демалыс кезеңі алты аптаға созылған еді. Бүгіннен бастап көрші ел экономиканың базалық салаларының, соның ішінде энергетика, ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп жұмысын мүмкіндігінше қайта жандандырмақ.

Бірақ, шектеу шаралары әлі де сақталады, бұқаралық шараларға сол күйі тыйым салынып отыр.

Бұдан бөлек, ел билігі 65 жастан асқан және созылмалы ауруы бар адамдарға үйден себепсіз шықпауды бұйырды.

Тағы оқыңыз: Төтенше жағдай аяқталды: қазақстандықтарға той-томалақ өткізуге бола ма

Әр өңір вирустың таралуына қарай шектеулерді сақтау, жеңілдету немесе күшейту туралы шешімді өзі қабылдайды.

Мәселен, Мәскеу мэрі коронавируспен байланысты шектеулерді 31 мамырға дейін созды.

Сауда, қоғамдық тамақтану, қызмет көрсету орындары, білім, мәдениет, спорт нысандары мен басқа да өндірістік емес салалардың жұмысы айдың соңына дейін шектеліп отыр. Мейрамханалар мен театрлар да жабық болады.

12 мамырдан тек өнеркәсіп пен құрылыс кәсіпорындары жұмысын жандандырды.

Мамырдың екінші жартысында саябақтардың бір бөлігі ашылып, далада жүгіруге рұқсат етілуі мүмкін.

Мәскеу облысы, Мәскеу қаласы мен Ресейдің кейбір өңір тұрғындары қоғамдық орындарда маска тағып, қолғап киюге міндеттелді. Қоғамдық орындарда бетпердесіз жүргендерге 4 мың рубль (22 800 теңге), ал көлікте маска кимегені үшін 5 мың рубль (28 500 теңге) айыппұл салынады.

Қызыл, сары, жасыл

Көршілес Өзбекстан карантиннен шығудың өзіндік жолын ойлап тапты. 8 мамырдан бастап елдің барлық өңірі үш аймаққа – "қызыл" (коронавирус таралу қаупі өте жоғары), "сары" (қаупі орташа) және "жасыл" (қауіпсіз) бөлінеді.

"Сары" және "жасыл" аймақта орналасқан компаниялар мен мекемелер жұмысын қайта бастады. Сонымен қатар, бұл аймақтарда шаштараз бен сұлулық салондары, сауда орындары ашылды, такси қызметіне рұқсат берілді.

Сондай-ақ, елде он және одан көп нөмірі бар қонақ үйлердің жұмысы жанданды. Алайда олар бірқатар қатаң талапты сақтауы тиіс. Хостелдер сол күйі жабық.

Комендант сағатының орнына карантин енгізілді

11 мамырда Қырғызстан астанасы Бішкекте, Ош және Джалад-Абадта комендант сағаты алынып тасталды. Алайда оның орнына карантин енгізіліп отыр.

Адамдардың көшеде жүріп-тұруына шектеу қойылған. Қала тұрғындарына далаға себепсіз шығуға рұқсат жоқ. Дүкенге немесе дәріханаға баратындар өзімен бірге төлқұжаты мен маршрут қағазын алып жүруі тиіс.

Тағы оқыңыз: Қазақстанда 7 қалаға әуе рейстері ашылды 

Санитарлық-карантиндік бекеттер эпидемиологиялық ахуал жақсарғанға дейін жұмыс істейді. Бір облыстан екінші облысқа кіру шектелген.

Дегенмен биліктің шешімімен төтенше жағдай аймағындағы кейбір кәсіпорындар 1 мамырдан жұмысын бастады.

Карантинді алғашқылардың бірі болып жеңілдеткен Австрия

Австрия Еуропада алғашқылардың бірі болып карантин шараларын жеңілдетті.

14 сәуірде шағын дүкендер ашыла бастады, екі аптадан кейін ірі сауда орындары, кәсіпорындар, шаштараз, сұлулық салондары іске қосылды. Музей, театр, мейрамханалар мен діни орындар мамырдың ортасында ашылады деп жоспарлануда.

Бұдан бөлек, тұрғындарға қарттар үйіндегі туыстарымен көрісуге рұқсат етілді.

Мектеп бітіретін түлектер қашықтан емес, білім ошағына келіп оқи бастады.

Адамдар дүкендер мен қоғамдық көлікте маска тағып, кемінде бір метр ара қашықтықты сақтауы тиіс.

Егер жағдай тұрақты болса, ел билігі маусым айының соңында бұқаралық шараларға рұқсат беруді жоспарлап отыр. Ал әзірше 10 адамға дейін ғана жиналуға рұқсат.

Мектеп пен балабақша ашылды

Норвегияда бүлдіршіндер балабақшаға, ал оқушылар мектепке оралып жатыр.

Сонымен қатар, автомектептер, лотереялар, шаштараз және басқа да орындар ашылды. Тұрғындар қала сыртындағы үйлеріне бара алады.

© Photo : Pixabay
Норвегия

7 мамырдан кемінде бір метр қашықтықты сақтаған жағдайда, 20 адамға дейін топ болып жиналуға рұқсат етілді. Егер жауапты ұйымдастырушы болса, бұқаралық шараға 50 адамның қатысуына рұқсат етіледі. Ал спорттық шараларға 20 адам қатыса алады.

1 маусымнан барлар, көңіл көтеру саябақтары ашылуы мүмкін.

15 маусымнан бастап 200 адамға дейін жиналатын шараларға рұқсат етіледі, спортзалдар мен фитнес орталықтар, қоғамдық бассейндердің жұмысы қайта жанданады деп күтілуде.

Шекара ашық

Көктем басталғалы бүкіл әлем шекарасын қымтап, қауіптің бетін алғаны аян. Коронавирустың таралуы бәсеңдесе де, көбі індеттің екінші толқынынан қорқып, халықаралық рейстерді жандандырмай отыр. 

Еуроодақ елдерінің арасында Чехия – карантиннен кейін шекарасын ашқан алғашқы мемлекет. Азаматтарға ел ішінде еркін жүруге және ел аумағынан шығуға рұқсат етілген. Шетелдіктер үшін де есік ашық, олардан тек коронавирустың табылмағаны туралы анықтама талап етіледі немесе 14 күнге карантинге алынады.

11 мамырдан бастап кинотеатрлар мен театрлар іске қосылды, қоғамдық және мәдени шаралар, үйлену тойларын өткізуге рұқсат берілді. Тек қонақтар саны жүз адамнан асып кетпеуі керек.  

Жоғары сынып оқушылары мектепке барды. Тұрғындарға далаға емін-еркін шығуға, он адамға дейін топтасып жүруге рұқсат етілді.

Тағы оқыңыз: Автобусқа бетпердесіз кіруге болмайды – бас санитар дәрігер

18 мамырдан CSA Czech Airlines компаниясы халықаралық рейстерді ашады. Алайда әзірге рейстер тек бірнеше бағытқа - Амстердам, Майндағы Франкфурт, Париж және Стокгольмге жоспарланған.  24 мамырдан Киев, ал 25-нен Бухарест пен Одесса қосылады.

Коронавирустан қатты зардап шеккен елде не болып жатыр

Әлем жұртшылығын дүрліктірген індет Еуропа елдерінің ішінде Италияға ауыр соққы болып тиді. Бұл мемлекетте қауіпті вирусты жұқтырғандар саны, соңғы деректерге сүйенсек, 220 мыңға жеткен. 30 мыңнан астам адам қайтыс болды.

Вирустан сақтанған италиялықтар 10 наурыздан карантинде отырды. 4 мамырдан бастап шектеу шаралары біртіндеп жеңілдей бастады.

Кішігірім дүкендер сәуір айының ортасында ашылған, 4 мамырдан зауыттар, құрылыс алаңдары мен компаниялар жұмысын жандандырды. Сауда орындарының барлығы осы айдың соңында ғана іске қосылады, ал шаштараз бен мейрамханалар клиенттерге 1 маусымнан бастап қана қызмет көрсетеді деп жоспарланған. Мектептерде оқу тек күзде ғана басталады.

Десе де, ел тұрғындары серуенге және спортпен шұғылдану үшін сыртқа емін-еркін шыға алады. Салауатты өмір салтын ұстанатындарға мынадай талап қойылған: жалғыз және күніне бір сағат қана жүгіру керек.

Ағайын-туыстың үйіне қонаққа баруға тыйым жоқ, тек бетперде киюді ұмытпасаңыз болды.

Мейрамханалар мен барлардан тамаққа тапсырыс беріп, үйге әкетуге болады, ал шаштараз бен сұлулық салондары маусым айының соңына дейін жабық қалмақ.

Қоғамдық көлікпен жүру кезінде де бірқатар шектеу бар. Мәселен, көлікте тұрып тұруға болмайды, тек отыру керек. Қала билігі тұрғындардан мүмкіндігінше велосипед немесе мотороллермен жүруді өтінді.

© REUTERS / Fabrizio Bensch
Берлинде дүкенде тұрған бетпердесі бар қалыңдық көйлегі

Еуропаның тағы бір мемлекеті Германия да қалыпты өмірге оралып жатыр. Елде барлар, спортзалдар мен дәмханалардың есігі айқара ашылған. Мемлекеттің әр өңірі шектеу шараларын жеңілдетіп-жеңілдетпеу мәселесін өздері шешеді.

Тұрғындардың дені туыстарымен ғана емес, достарымен, әріптестерімен, таныстарымен кездесуге мүмкіндік алды. Оқушылардың біразы мектепке оралды.

Халық тығыз қоныстанған Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде мейрамханалар мен дәмханалар ғимараттың ішінде де, сыртында да қонақтарға қызмет көрсете алады. Тек клиенттер арасында әлеуметтік ара қашықтықтың сақталуын бақылауы тиіс.

Қоғамдық орындар мен көліктерде маска тағып жүру талабы кем дегенде жаздың басына дейін сақталады.

Төтенше жағдай мерзімін ұзартты

8 сәуірде Жапонияда Токио мен оған іргелес Канагава, Сайтама және Тиба префектураларында, сонымен қатар, Хонсю аралының оңтүстік-батысындағы Осака мен Хёго, Кюсю аралындағы Фукуока префектураларында төтенше жағдай режимі енгізілген болатын.

16 сәуірде төтенше жағдайдың күші елдің бүкіл аумағына тарады. Ал 4 мамырда Жапония премьер-министрі режим мерзімін 31 мамырға дейін ұзартты.

Люди делают селфи под олимпийскими кольцами в Токио, Япония
© REUTERS / STOYAN NENOV
Токиода мамыр айының соңына дейін төтенше жағдай режимі күшінде болады

Ал бұған дейін ел билігі мамыр айында індетке байланысты әр тұрғынға 100 мың иен (930 доллар немесе 400 мың теңгеге жуық) төлеуге уәде еткен еді.

Айта кетсек, Қазақстанда төтенше жағдай режимі 11 мамыр күні алынып тасталды. Бірақ, өңірлерде әлі де карантин шаралары сақталған. Ел халқы бұрынғы қалыпты өміріне толығымен қашан оралатыны әзірге белгісіз.

2424
Кілт сөздер:
Қырғызстан, Италия, Жапония, Ресей, карантин, төтенше жағдай
Тақырып:
Төтенше жағдай және карантин (402)
Ауызашар дастарқаны

Қаза оразаны өтеу: 1700 теңгені кімдер береді

9
Діни басқарма өкілінің айтуынша, Рамазан айынан қалған қарыз күндерді арасын үзбей де, бөліп те ұстауға болады

НҰР-СҰЛТАН, 31 мамыр – Sputnik. Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы шариғат және пәтуа бөлімінің маманы Медет Құрмашұлы қаза оразаны өтей алмаған жағдайда не істеу керектігін айтты, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

Айтуынша, қаза оразасы барлар өзі тұратын елді мекеннің намаз кестесін басшылыққа алуы тиіс. Әдеттегідей таң намазы басталғанға дейін ас-суын ішіп, шам намазы кірген уақытта ауыз ашады.

Рамазан айынан қалған қарыз күндерді арасын үзбей де, бөліп те ұстауға рұқсат етілген.

"Қаза оразаны мүмкіндігінше тездетіп ұстап біткен абзал. Алла Тағала Құранда ауырып қалып немесе сапарға шығып, белгілі бір себептермен ораза ұстай алмайтын болса, оны кейінгі күндерге қалдырсын дейді. Егер денсаулығына байланысты қаза оразасын ешқашан өтей алмайтын болса, онда ол адам підия төлейді. Підия дегеніміз – бір адамның таңғы және кешкі тойып ішетін тамағы. Биыл оның ақшалай мөлшері шамамен 1700 теңге", - деп түсіндірді Медет Құрмашұлы.

Яғни, қаза оразаны ұстауға шамасы келмегендер мұқтаж жандарды тамақтандырады немесе ақшалай береді.

Басқарма өкілі қарыз күндерді келесі Рамазан айына дейін ұстап біткен абзал дейді. Ал егер келесі ораза келіп қалып, адам қарызын әлі өтеп бітпесе, онда келесі оразаны ұстай береді. Қаза күндерін Рамазан айы аяқталған соң бір-ақ өтейді.

Сонымен қатар, Медет Құрмашұлы Рамазан айының артынан келетін Шәууәл айына да тоқталды. Бұл ай, әдетте, отыз күнге созылады.

Тағы оқыңыз: Қадір түнінде бір топ жігіт Әзірет Сұлтан мешітінің алдына жиналды

"Шәууәл айында адамдар алты күн ораза ұстайды. Бұл нәпіл ораза деп аталады. Алты күндік оразаның сауабы өте мол. Нәпіл ораза ешкімге міндет емес, ұстау-ұстамау әркімнің өз еркінде. Яғни, нәпіл оразаны ұстамағандар күнәһар болмайды", - деді бөлім маманы.

Ол алты күндік оразадан бұрын қаза оразаны бірінші ұстап өтеуге кеңес берді.  

"Қаза ораза мен нәпіл оразаға ниет етудің арасында айырмашылық бар. Қаза оразаға түннен бастап ниет қылу керек. Ал нәпіл оразаға бесін намазына бір сағат уақыт қалғанға дейін ниет етсе болады. Қаза оразаны өтеген кезде, түнде ауыз бекітуді ұмытып, таңертең тұрып ниет қылу дұрыс емес. Түннен бастап ниет ету міндет", - деді басқарма өкілі.

Айта кетсек, биыл коронавирус індетіне байланысты Рамазан айы елдегі төтенше жағдай режимімен тұспа-тұс келді. Республикада барлық мешіт жабылып, жамағатпен оқылатын намаздарға тыйым салынды. Қазақстандықтарға қасиетті Қадір түнін де үйде қарсы алуға тура келді. Вирустың таралуына жол бермеу үшін мешіттерде Ораза айт намазы оқылған жоқ. 

9
Кілт сөздер:
қарыз, Ораза
Алакөл көлі

Екінші маусымнан бастап Алакөлге пойыздар қатынайды

32
"Қазақстан темір жолы" компаниясы курорт бағытына сұраныс өскен жағдайда қосымша вагондар бөлуге дайын

НҰР-СҰЛТАН, 31 мамыр – Sputnik. "Қазақстан темір жолы" ұлттық компаниясы Алакөл көліне дейін баратын пойыздарға билет сатыла бастағанын хабарлады.

2 маусымнан бастап Алакөлге күнара қатынайтын пойыздармен жетуге болады:

  • №22/21 "Қызылорда – Семей" және №6941/6942 "Ақтоғай – Достық" пойыздары құрамындағы "Алматы – Достық" пойыздарының вагондары;
  • №121/122 "Нұр–Сұлтан – Семей" және №6941/6942 "Ақтоғай – Достық" пойыздары құрамындағы "Нұр-Сұлтан – Достық" пойыздарының вагондары;

12 маусымнан бастап аптасына екі рет №54/53 "Нұр-Сұлтан – Достық" пойызы жүреді.

Тағы оқыңыз: Қазақстанда блокбекеттер алынып, қалааралық автобустар жолға шығады

Бұдан бөлек, осы бағытқа жоғары сұранысты және эпидемиологялық ахуалды ескеріп, Қазақстанда қосымша пойыздар іске қосылуы мүмкін:

  • №13/14 "Алматы – Достық", аптасына 3 рет;
  • №258/257 "Нұр-Сұлтан – Достық", аптасына 2 рет;
  • №453/454 "Алматы – Достық", аптасына 3 рет;
  • №457/6941//6942/458 "Семей - Шар – Достық", күнара;
  • №459/6941//6942/460 "Өскемен - Шар – Достық", күнара.

"Қазақстан темір жолы" компаниясы егер Алакөл бағытына сұраныс өссе, қосымша вагондар бөлуге дайын екенін мәлімдеді.

Айта кетсек, Қазақстанда жолаушылар пойыздары кезең-кезеңмен қатынай бастайды.

Бірінші кезең 1 маусымда, ал екінші кезең 10 маусымда басталады.

32