Қазақ дастарханы

"Тойды жаназа үшін жасамайық": зиялы қауым өкілдері халыққа өтініш жасады

1730
(Жаңартылды 17:33 15.07.2020)
Олардың пікірінше, тойды заңмен бірнеше жылға тыюмен мәселе шешілмейді, тек әрбір адам қазіргі жағдайда оны өткізу қаншылықты қауіпті екенін түсінуі тиіс

НҰР-СҰЛТАН, 15  шілде – Sputnik. Бүгінде коронавирус жұқтырған және одан қайтыс болған адамдардың саны азаятын емес. Індеттің өршіп кетуіне байланысты республика бойынша қосымша шектеу шараларын енгізуге тура келді. Алайда халық арасында санитарлық нормаларға немқұрайлы қарайтындар баршылық. Әсіресе, жастар тарапынан үлкен адамдардың денсаулығына деген жауапкершілік байқалмайды. Тіпті, жасырын той өткізіп, өзіне де, өзгеге де қауіп төндіретіндер аз емес. Sputnik Қазақстан тілшісіне сұқбат берген зиялы қауым өкілдері халықтың денсаулығына, ұлттың болашағына атүсті қарайтындарға ақыл-кеңесін айтты. Қазіргі жағдайда тойға тыйым салу мәселесіне қатысты өз ойын да жеткізді.

Адамдар амандасудан қорқып жатыр

Қоғам қайраткері, профессор Намазалы Омашев барынша оқшауланып, санитарлық нормаларды сақтап жүр. Далаға да көп шықпайды. Ал теледидардан адамдардың карантин талаптарын сақтамай жүргенін, тіпті, той тойлағанын көргенде қатты күйінеді.

"Мынандай алапат тажалмен арпалысып жатқанда той тойлауға бола ма? Ол қара бастың жағдайын ғана күйттеп, өзгелер "бұл болмаса, күл болсын" деген қара ниеттілікке жатады. Қазіргі жағдайда жанымыздан ұлттың небір ұстындарын әкетіп жатқан кезде адамдар есік-терезесін бекітіп, аулада қалай той тойлайды? Қайтіп тойлайды оны? Не бетімен тойлайды?",– дейді Омашев.

Оның айтуынша, бұл – мылтықсыз майдан. Адам вирустың қай жағынан келіп қалғанын көрмейді. Сондықтан тойдың иесі талайдың ажалына себепкер болуы мүмкін. Бүгінде барынша тастүйін болу керек. Той тойлайтындай, жақсы әңгіме айтылатындай, көңіл көтеретіндей жағдайға жеткенше бәрін доғара тұру қажет.

"Осындай уақытта қандай отшашу болады? Қандай той-томалақ болады? Ол қандай вакуум ішіндегі той? Қазір ел-жұрт бір-бірімен амандасудан қорқып жатыр. Айналайын-ау, адамдар амандасудан қорқып жатқанда не деген той ол? Не деген дақпырт? Не деген ысырапшылдық? Сондықтан бұл туралы әңгіме қозғаудың өзі ұят", – деді ғалым.

Оқи отырыңыз: Қазір той тойлап жүретін уақыт емес – президент

Осы орайда қоғам қайраткері құқық қорғаушылардың жасырын тойларды анықтау шараларын да еске алды.

"Иә, бүгінде ішкі істер органдары тексеру шараларын жүргізеді. Сөйтіп, ұятсыз және парықсыз надандарды ғана қуалап жүріп анықтайды. Ал басында миы бар, бүгінгі жағдайды дұрыс түсінген адамдар өздері тыйылуы керек. Дүниежүзінде осындай тыйылу арқылы бұл ажалды жеңіп жатыр. Біз де жеңеміз. Біздің қазақтың қаны таза, санасы сергек. Сондықтан мұндай жағдайда тыйылады деп ойлаймын", – деп атап көрсетті Омашев.

Тойды бес жылға тыя алмаймыз

Қоғам қайраткері Мырзатай Жолдасбеков те оқшауланып, үйден көп шықпайды. Оның айтуынша, қазаққа тойды тоқтату қиын. Бірақ әр нәрсенің жөні бар. Қазіргі пандемия кезінде той тойлап отырған қисынсыз.

"Сондықтан эпидемия біткенше тойды тоқтата тұру қажет. Алла аты жаман ауруды тезірек әкетсін. Эпидемия кезінде той тойлаудың ешқандай қисыны жоқ деп ойлаймын", – деді Жолдасбеков.

Ғалым той тойлауды 2-5 жылға тыюға қатысты өз ойын да жеткізді. Бұған дейін ондай ұсынысты қоғам белсенділері жасаған.

"Жылын айқындау өте қиын. Құдай сақтасын! Қазаққа тойды бес жылға дейін тоқтат деп айту қисынсыз болады деп есептеймін. Адам өмір бойы тойға ұмтылады, той болса екен, жақсылық болса екен деп тілейді. Әркімнің өсіп келе жатқан баласы бар. Бойжеткен қызы бар. Бірақ той жасау үшін алдымен мына пәледен құтылуымыз керек", – деп атап көрсетті Жолдасбеков.

Жазушы Тұрсын Жұртбай да халықты қазіргі шектеу шараларға шыдауға үндеді. Себебі, бұл қазақтың басынан өтіп тұрған бірінші індет емес.

"Барлық жағдайда осындай тыйым салынған. Тіпті, "Абай жолында" Абайдың өзі Семейде әркімді үйден шығармай, полиция сияқты жүреді ғой. Сондықтан бұған көну керек", – дейді Жұртбай.

Ғалым терезеден тәртіп сақтамай жүрген жастарды жиі көретінін айтады. Олар бетперде тақпайды, бір-бірімен амандасып жүре береді.

"Сондай бір алаңсыздық пайда болды. Егер осындай мінез қала берсе, онда арты қиын болады. Аулада ата-аналар балаларын емін-еркін ойнатып жүр. Мен осыны түсінбеймін. Басқа адамдардың денсаулығына олай немқұрайлы қарауға болмайды ғой", – дейді Жұртбай.

Оның ойынша, тойды заңмен бірнеше жылға тыюмен мәселе шешілмейді. Бүгінде әрбір адам қазіргі жағдайды той өткізу қаншылықты қауіпті екенін түсінуі керек.

"Тойды кім үшін жасайсың? Қуанышың үшін жасайсың ба? Жоқ, жаназа үшін жасайсың ба? Сол тойға шақырған адамың шақыруыңды қуанышпен қабылдай ма? Қазір шақырған адамның тең жартысы бармайды. Сонда құда-құдағилар не ойлайды? Осыны ойлау қажет", – дейді Жұртбай.

Оқи отырыңыз: Енді той өткізгендер де, тойға барғандар да айыппұл төлейді

Айта кетейік, осы уақытқа дейін Қазақстанда коронавирус жұқтырған 63 514 науқас тіркелген. 38 008 адам жазылып шықты. 396 науқас қайтыс болды. Бұдан бөлек, маусым айында пневмониямен ауруханаға түскен науқастардың саны күрт өсті. 628 науқас көз жұмды.

Жалпы, маусымда пневмонияға шалдыққан 32 724 науқас тіркелген. Ал шілденің алғашқы аптасында, яғни 1-8 аралығында 56 809 пациент тіркеліп отыр. Денсаулық сақтау министрі Алексей Цойдың айтуынша, бір аптаның ішінде тіркелген 39 702 науқастың пневмониясы нақтыланбаған және коронавирус инфекциясына көбірек ұқсайды.

1730
Кілт сөздер:
індет, карантин, той
Тақырып:
Төтенше жағдай және карантин (602)
Тақырып бойынша
Түркістанда төтенше жағдай кезінде үйдің ауласында той өткізгендер анықталды - видео
Қатаң карантин: қазақстандықтар алдағы екі аптада да той өткізе алмайды
Бас санитар дәрігер той-томалақ өткізуге бола ма деген сұраққа жауап берді
Алматыда той өткізгендер ел-жұртқа масқара болды – видео
Вице-премьер тығылып той өткізетіндер туралы айтты 
Архивтегі фото

Отставкаға өтініш берген шенеуніктердің аты-жөні жарияланды

3343
(Жаңартылды 21:19 14.08.2020)
Солтүстік Қазақстан облысының әкімі отставкаға жіберу туралы екі өтінішті қарап жатыр. Шешім президент әкімшілігімен келісіле отырып қабылданады

НҰР-СҰЛТАН, 14 тамыз – Sputnik. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі отставкаға өтініш берген шенеуніктердің аты-жөнін жариялады. Олардың қол астындағы қызметкерлерінің сыбайлас жемқорлық жасағаны дәлелденген, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

Ресми мәліметке сәйкес, Солтүстік Қазақстан облысының әкімі отставкаға жіберу туралы екі өтінішті қарап жатыр.

"Біріншісін 28 шілде күні оның орынбасары Федяев жазды. Себебі 25 шілде күні сыбайлас жемқорлық қылмысын жасаған мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау және лицензиялау басқармасының басшысы Қалабаевқа қатысты сот үкімі заңды күшіне енді", - делінген ресми хабарламада.

Бұдан бөлек, 3 тамызда Ақжар ауданының әкімі Мадияров та өтініш берді. Оның орынбасары Досымбеков өз кінәсін мойындап, келтірген залалдың көлемін өтеді. Оған қатысты тергеу шаралары тоқтатылған болатын.

Оқи отырыңыз: Облыс әкімі орынбасарының заңсыз әрекеті видеоға түсіп қалды 

"Мемлекеттік қызмет туралы" заңның 60-бабы, 2-тармағына сәйкес отставканы қабылдау немесе одан бас тарту туралы шешім бір ай мерзімде президент әкімшілігімен келісіле отырып қабылдануы тиіс", - дейді агенттік мамандары.

Отставкаға тағы кім өтініш жазады

Қазіргі кезде сыбайлас жемқорлық бойынша бірқатар іс сотта қаралып жатыр. Айыптау үкімдері заңды күшіне енген жағдайда отставкаға кету туралы өтінішті төмендегі лауазымды тұлғалар беруі тиіс:

  1. Атырау облысы Құрманғазы ауданының әкімі Нұртаев. Оның орынбасары Тәжібаевқа қатысты үкім 3 шілдеде шықты, прокуратураның наразылығы бойынша отырыс 25 тамызға тағайындалды.
  2. Түркістан облысы Келес ауданының әкімі Есбаев. Апелляцияға өтініш берілмесе, Жамбыл ауылдық округінің әкімі Құрманалиевке қатысты үкім 15 тамызда күшіне енеді.
  3. Алматы облысы Текелі қаласының әкімі Өнербаев. 22 тамыз күні Текелі қаласы әкімі аппаратының басшысы Норқұловқа қатысты сот үкімі заңды күшіне енеді.
3343
Кілт сөздер:
шенеуніктер, отставка
Тақырып бойынша
Министрлер мен әкімдер отставкаға кетеді: Бектенов жаңа заңды түсіндірді
Қазақстанда бірнеше әкім отставкаға кетуге өтініш берді
Алтай Көлгінов өзінің отставкасы туралы сұраққа жауап берді
Қостанай әкімі отставкаға кетуі мүмкін 
Архивтегі фото

"СК-Фармацияның" бұрынғы басшысы ұсталды

1500
(Жаңартылды 18:55 14.08.2020)
Ол медициналық бұйымдарды сатып алу кезінде өкілеттігін теріс пайдаланған, хабарлады сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет

НҰР-СҰЛТАН, 14 тамыз – Sputnik. "СК-Фармация" ЖШС-ның бұрынғы басшысы ұсталды. Бұл туралы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі мәлімдеді, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің мәліметінше, ол төтенше жағдай жарияланған кезеңде медициналық бұйымдарды сатып алу кезінде өкілеттігін теріс пайдаланған.

"СК-Фармация" ЖШС-ның бұрынғы басқарма төрағасы ұсталып, Нұр-Сұлтан қалалық полиция департаментінің уақытша ұстау изоляторына қамалды", - делінген ресми хабарламада.

14 тамызда соттың санкциясымен күдікті қамауға алынды.

"Соңғы шешімді сот шығарады. Тергеу мүддесі үшін өзге ақпарат жария етілмейді", - дейді агенттік қызметкерлері.

Оқи отырыңыз: Медициналық сақтандыру қорының бұрынғы басшылығы тергеуге алынды 

Айта кетейік, мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметтің кеңейтілген отырысында әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры мен "СК-Фармация" ЖШС жұмысын сынға алып, басшылығын жұмыстан босатуды тапсырған болатын. Қажет болса тергеу шараларын да жүргізуге нұсқау берді. Ертесінде әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының басқарма төрағасы Айбатыр Жұмағұлов пен "СК-Фармация" ЖШС басшысы Берік Шәріп қызметінен алынды.

12 шілдеде "СК-Фармация" ЖШС басқарма төрағасы қызметіне Ерхат Есқалиев тағайындалды.

 

1500
Тақырып бойынша
"СК-Фармацияның" басшысы қанша жалақы алатынын айтты
Мамин министрлер мен әкімдерге тапсырма берді
"СК-Фармация" басшылығы қазақстандықтардан кешірім сұрады
"СК-Фармация" басшысы атышулы фотосын не себепті алып тастағанын түсіндірді
Министрлік тегін дәрі алу үшін не істеу керек екенін айтты
Шәмші Қалдаяқовқа музей ашылды

Түркістан облысында Шәмші Қалдаяқовқа музей ашылды

0
Шәмші музейі жас композиторлар мен әншілер тәу ететін зиярат орнына айналуы тиіс, деп атап өтті Өмірзақ Шөкеев

АЛМАТЫ, 14 тамыз – Sputnik. Түркістан облысында Шәмші Қалдаяқовқа арналған Қазақстандағы алғашқы музей ашылды. Бұл шара композитордың 90 жылдық мерейтойы қарсаңында Қалдаяқов туып-өскен Отырар ауданында өтті, деп хабарлады облыс әкімдігінің баспасөз қызметі.

Музейдің ашылу салтанатына өңір басшысы Өмірзақ Шөкеев қатысты. Ол Шәмшіге арналған музей демеушілер есебінен ашылғанын айтып өтті. 

"Бүгін айтулы мереке. Түркістан облысына келгелі Шәмшінің кіндік қаны тамған жерде оған арналған музейдің жоқ екенін білдім. Тіпті біздің бүкіл республикада "қазақ вальсінің короліне" арналған бір де бір музей жоқ. Аз уақыт ішінде кеткен кемшіліктің орнын толтыру үшін тапсырма беріп, демеушілер есебінен Шәмші музейін ашуды қолға алдық", - деді Өмірзақ Шөкеев.

Оның пікірінше, Шәмші музейі Жидебайдағы Абай музейі секілді жас композиторлар мен әншілер тәу ететін зиярат орнына айналуы тиіс.

Музей ішінде композитордың қолданған бұйымдары, саз шығаруға сеп болған мандолина секілді құнды жәдігерлер бар. Қазақстанның Ұлттық музейі Шәмші музейінің ашылуына орай композитордың бас киімін тарту етті.

Айта кетейік, Түркістан облысының орталығындағы жаңа музыка мектебіне Шәмші Қалдаяқов есімі берілді. Сонымен қатар музыка мектебінің алдында композитордың ескерткіші бой көтереді. Түркістан қаласындағы көшелердің біріне сазгердің есімі берілді.

0
Кілт сөздер:
музей, Шәмші Қалдаяқов
Тақырып бойынша
Нұрғали Нүсіпжанов болашақ жарымен бес жыл бұрын не туралы сөйлесті – видео
Қазақтың танымал тұлғаларының есімі қандай мағынаны білдіреді?
Мұхтар Шаханов бүгін 78 жасқа толды: жазушы туралы қызықты деректер