Ұлттық биотехнология орталығының ғалымдары

Тоқаев ғылым саласын дамытуға қатысты нақты тапсырмалар берді

173
(Жаңартылды 13:12 01.09.2020)
Тоқаевтың айтуынша, ұлттық деңгейдегі мәселелерді шешіп, ғылымның әлеуетін арттыру жағынан ғылымды дамытатын арнаулы бағдарлама қажет

АЛМАТЫ, 1 қыркүйек – Sputnik. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ғылым саласын дамыту үшін жыл сайын әлемнің жетекші ғылыми орталықтарынан 500 ғалымды тағылымдамадан өткізуді тапсырды.

Сонымен қатар, премьер-министрге жоғары оқу орындарының дипломын бизнеске айналдыру мәселесін шешу керек екенін айтты.

"Өткен жылы дипломды басып шығаратын жоғары оқу орындарын жабу туралы тапсырма бердім. Білім беру саласын бизнеске айналдырған кейбір ықпалды тұлғалардың қарсылығы кесірінен жұмыс қиын жүріп жатыр. Алайда, бұл мәселені шешу керек. Премьер-министр аталған мәселені ерекше бақылауға алуы қажет", – деді мемлекет басшысы.

Сондай-ақ, ғылым саласын дамыту үшін тың көзқарас пен жаңа тәсілдер керек екенін атап өтті. Ал ол үшін халықаралық тәжірибеге арқа сүйеу қажет.

"Үкіметке жыл сайын әлемнің жетекші ғылыми орталықтарында 500 ғалымның тағылымдамадан өтуін қамтамасыз етуді, сондай-ақ, "Жас ғалым" жобасы аясында зерттеу жүргізу үшін мың грант бөлуді тапсырамын", – деді Тоқаев.

Қолданыстағы норма талаптары сақталмай отыр

Айтуынша, ғылымды қаржыландырудың және қолдаудың маңызды көзі – ірі кәсіпорындардың, әсіресе, шикізат саласындағы компаниялардың қаражаты.  Алайда, олар тапқан табыстың 1%-ін ғылым мен технологияны дамытуға беру туралы қолданыстағы норма талаптары сақталмай отыр.

"Көп жағдайда бұл қаражат компаниялардың ішінде бөлініске түсіп кетеді. Үкіметке осы қаражатты жинақтау ісін орталықтандыруды және оны бюджет арқылы жалпы ұлттық ғылыми басымдыққа сай бөлінуін қамтамасыз етуді тапсырамын. Ірі бизнес өкілдері өңірлік университеттердің ғылыми қызметін қамқорлыққа алса, нұр үстіне нұр болар еді", – деді мемлекет басшысы.

Оқи отырыңыз: "Көшеде латынша жазуға әлі ерте": ғалым қазіргі әліпбидің кемшіліктерін атады

Айтуынша,  елімізді ғылыми жағынан дамытатын арнаулы бағдарлама қажет. Оның басты міндеті – ұлттық деңгейдегі нақты мәселелерді шешуге, ғылымның әлеуетін арттыру болады.

173
Кілт сөздер:
Қасым-Жомарт Тоқаев, Жолдау 2020, ғылым
Тақырып:
Президент жолдауы - 2020 (51)
Тақырып бойынша
"Олай айтуға болмайды": ғалым Абайға қатысты тосын мәлімдеме жасады
Ғалым коронавирустан айыққан адам қандай қиындыққа тап болатынын айтып берді
Ресейлік ғалым коронавирусқа қарсы вакцина қалай әзірленгенін айтып берді
Елбасы Ұлттық ғылым академиясында Досмұхамбетовтың егінін мақтады
Ғалым қарашада COVID-тен күніне 80-100 адам өледі деп болжады – министрлік не дейді
Жеңіс күні

Алматы облысында 95 жастағы қария өзінің соғысқа қатысқанын дәлелдей алмай жүр

36
(Жаңартылды 14:54 22.09.2020)
Жергілікті қорғаныс істері жөніндегі бөлім мамандары Тоқманбетов туралы толық ақпарат алу үшін Ресейдің қорғаныс министрлігінің орталық мұрағатына сұрау салған

НҰР-СҰЛТАН, 22 қыркүйек – Sputnik. Алматы облысында 95 жастағы қария әлі күнге соғыс ардагері мәртебесін ала алмай жүр. Фашистерге қарсы соғыс кезінде "резервте болдым" деген Әбдібай Тоқманбетов, артынша жапон соғысына аттанып, елге тек 1948 жылы оралған. Бірақ оған тек тыл ардегері деген мәртебе берілген, деп хабарлайды КТК арнасы.

Ресейдің Гатчин қаласындағы мұрағаттан оның жапон соғысына қатысқанын растайтын құжаты да табылған екен. Алайда, іс содан әріге жылжымай тұр.

Шөбереге ертегідей естілген ата әңгімесі Әбдібай ақсақалдың көңілінде әлі сайрап жатыр. От ортасынан оралғанына жетпіс жылдан асқанмен, жанкешті күндер көрінісі жанарындағы жаспен әлі күнге сырғиды.

"Жапонияға бардым. Сол Жапонияда 7-8 жыл соғысып, аман-есен оралдым ауылға. 42-жылдан 48-ші жылға дейін", – дейді ардагер Әбдібай Тоқманбетов.

Ақсақалдың айтуынша, ол Екінші дүниежүзілік соғыста резервте болып, артынша жапон майданына аттанады. Бірақ елге оралғанда Тоқманбетовке тек тыл ардагері деген мәртебе берілген. Қарияның өзі оны дауламай жүре берген. Тек артындағы ұрпағы, атаның еңбегі еленуі керек деген пікірде. Сөйтіп сұрау салып жүріп, бертінде Ресейдің Гатчин қаласындағы мұрағаттан Әбдібай ақсақалдың соғысқанын растайтын құжат та алдырыпты.

"1943 жылы Владивостокта болады. Содан 1948-жылы әскери қызметін бітіріп бері қайтады. Сонда менің бір түсінбейтін нәрсем, бұл кісі қазір "тыл еңбеккері" дейді. Бұл кісі екі жақта жүре ме", – дейді ақсақалдың ұлы Ерік Тоқманбетов.

Ал Тоқманбетовтің туысы Рыскелді Жақаубаев та осындай пікірді ұстанады.

Масақ ауылындағы ақсақал үйінде "Соғыс ардагері" деген балалары орнатқан тақтайша тұр. 9 мамырда көңілін кірбің басатыны олардың да жанына батады.

Мәселенің мәнісіне қатысты сұрақ қойылғанда Еңбекшіқазақ ауданындағы қорғаныс істері жөніндегі бөліміндегілер сұхбат беруден бас тартқан.

Бар айтқаны Ресейдің Гатчин қаласындағы мұрағат Тоқманбетов туралы толық ақпарат алу үшін Ресейдің қорғаныс министрлігінің орталық мұрағатына сұрау салған. Бұл жақ соның жауабын күтіп отыр. Қорғаныс істері жөніндегі бөлім мамандары жауаты осылайша ауызша қысқа қайырған.

Оқи отырыңыз: Ұлы отан соғысы жылдары Қазақстанның қай өңірі бомбаланды

Демек, Ресейдің орталық мұрағатынан ресми жауап күтуден басқа амал жоқ. Әбдібай ақсақал бұл жауапты селқос, салқын қабылдады. Соғыстың бейнетін көріп, отынан өткенмен, 95 жасына дейін бір тілім жапырақ қағаздың кесірінен тиісті мәртебесін ала алмай келеді. Оның ұрпағы жергілікті мекемеден қайыр болмаса, онда арашаны Қорғаныс министрлігінен сұрамақ.

36
Кілт сөздер:
Ұлы Отан соғысы ардагері, ардагер
Тақырып бойынша
Ардагер: Бигелдинов пен Қошқарбаев секілді батырларды жастардың білмеуі қынжылтады
"Келін тамақ істемей қойды": қарттар үйіндегі ардагер ананың әңгімесі
700-ден астам ардагер Нұр-Сұлтан мен Мәскеудегі Жеңіс парадына қатысады
Алматылық ардагер "Қалқан және раушан" сыйлығын алды
Тараздық ардагер соғыста өзі құтқарған баланы іздеп жүр
Интенсивті терапия палатасындағы дәрігер

Белгілері ұқсас: дәрігер коронавирус пен тұмауды қалай ажыратуға болатынын айтты

492
Елордалық дәрігер салқын тиіп, аурудың алғашқы белгілері пайда болғанда, бірден учаскелік дәрігерге хабарлауға кеңес берді

НҰР-СҰЛТАН, 22 қыркүйек – Sputnik. Күз мезгілінде ел ішінде тұмау дерті өршитіні белгілі. Оған биыл коронавирус індеті қосылып отыр. Нұр-Сұлтан қаласы әкімдігінің Көпбейінді медициналық орталығының дәрігер-инфекционисі Эльмира Әбішева COVID-19 бен тұмаудың айырмашылығы жайлы және олардан қалай сақтануға болатынын айтты.

Коронавирустың тұмаудан айырмашылығы

Әбішеваның айтуынша, науқас коронавирусқа қарағанда тұмаудан тез жазылады. Айналдырған үш-бес күннің ішінде сауығып шығуы мүмкін. Ал COVID-19 инфекциясы кезінде адам күн өткен сайын әлсірей береді.

"Тұмауға шалдыққан адамның дене қызуы 38-39 градусқа дейін барады. Өзін әлсіз сезініп, мұрны бітеледі. Ал коронавирус кезінде температура қатты көтерілмейді – 37 градус шамасында. Әлсіздік басымырақ болады. Егер дене қызуы үш күн бойы түспей, әлсіздік ұзаққа созылып, дәм және иіс сезу қабілеті жоғалса, бұған қоса ентікпе және жөтел пайда болса, бұл коронавирустың белгілері", - деп түсіндірді инфекционист.

Дәрігер адам коронавирус пен тұмауды қатар жұқтыруы мүмкін бе, жоқ па, ол әзірге белгісіз екенін айтты. Тұмау маусымы енді басталғандықтан, мұндай деректер тіркелмеген.

Вакцина COVID-19 жұқтыру қаупін азайта ма?

Әбішеваның айтуынша, тұмауға қарсы вакцина салдырған адамдар вирус жұқтырмауы мүмкін. Тіпті, жұқтырған күннің өзінде, ауру жеңілірек өтеді, одан әрі асқынып, пневмонияға айналу қаупі төмен. Сол себепті инфекционист қазақстандықтарға тұмауға қарсы екпе салдыруға кеңес берді.

Сондай-ақ, дәрігер COVID-19 жұқтырып, дертінен құлан-таза айықпаған пациенттерге тұмау маусымы кезінде абай болуға кеңес берді.

Тағы оқыңыз: Қазақстанда қай кезде ең қатаң карантин жарияланатыны белгілі болды

"Коронавирустан кейін организм әлсіреп қалады. Сондықтан инфекциядан емделмей жатып, тұмауға шалдықса, адамның ағзасы көтере алмауы мүмкін. Инфекциядан толығымен құтылу үшін сауықтыру шаралары өте маңызды. Атап айтқанда, тыныс алу гимнастикасы, дұрыс тамақтану, салауатты өмір салты, демалыс. Мұның бәрін ұстанса, тұмау жұқтыру қаупі де азаяды", - деді ол.

Тұмау, әлде COVID-19? Алғашқы белгілер пайда болса, не істеу керек?

Елордалық дәрігер салқын тиіп, аурудың алғашқы белгілері пайда болғанда, бірден учаскелік дәрігерге хабарлауға кеңес берді.

"Тұмау мен коронавирустың симптомдары ұқсас болғандықтан, ауруды ажырату қиын. Егер адам өзін әлсіз сезініп, дене қызуы көтерілсе, бірінші кезекте, учаскелік дәрігерге хабарлау керек. Олар ауру белгілері негізінде қандай анализ тапсырып, қандай дәрі ішу керектігін түсіндіреді. Бірақ, менің айтарым: көп су ішіңіздер. Қонаққа бармаңыздар, барынша оқшауланыңыздар", - деді инфекционист.

Ол дәрігердің нұсқауынсыз өз бетінше дәрі ішпеуге шақырды. Айтуынша, науқастардың дені үйде емделемін деп ауруын асқындырып алады.

Әбішева тұмау кезінде антибиотиктер көмектеспейтінін, вирусқа қарсы препараттарды қолдану қажет екенін атап өтті.  

Дәрігер қазақстандықтардан жеке бас тазалығын сақтап, маска киіп, ара қашықтықты сақтауды сұрады.

492
Кілт сөздер:
тұмау, коронавирус
Тақырып:
Коронавирус эпидемиясы
Тақырып бойынша
Коронавирустың екінші толқыны: денсаулық министрлігі неге алаңдап отыр
Министр Цой: коронавирустың екінші толқынына дайындалып жатырмыз
Қазақстанда коронавирустың екінші толқыны шамамен қашан басталатыны айтылды
"Коронавирус бақылаудан шығып барады": БҰҰ бас хатшысы мәлімдеме жасады
Иллюстративті фото

Шымкенттің екі тұрғыны баласына бүйрегін берді

0
Екі әйелдің де ұлы ұзақ уақыт бойы бүйрек жеткіліксіздігінен зардап шеккен, екі жағдайда да операция сәтті аяқталды

АЛМАТЫ, 22 қыркүйек – Sputnik. Шымкент қаласында №1 клиникалық ауруханада бүйрек трансплантациясы бойынша екі операция сәтті аяқталды, деп хабарлады Otyrar.kz өңірлік сайты.

Екі жағдайда да анасы баласына бүйрегін берген. Дәрігерлер 55 жастағы әйелдің бүйрегін алып, екі жыл "бүйрек жеткіліксіздігі" диагнозымен есепте тұрған және гемодиализден өткен 33 жастағы ұлына салып берді.

Екінші жағдайда Шымкенттің тағы бір тұрғыны ұзақ жыл бойы төсекте жатқан ұлына бүйрегін ауыстырып салуға келісті. Дәрігерлер трансплантацияны 10 қыркүйекте өткізді. Операция екі сағатқа созылды және сәтті аяқталды.

Оқи отырыңыз: Оралда бейтаныс қызға бүйрегін берген жігіт үйленді 

Шымкент қалалық клиникалық ауруханасында 2013 жылдан бері бүйрек алмастыру бойынша 160 операция жасалған, сондай-ақ, 21 адамның бауырын алмастырып салған. Алайда қазір гемодиализ орталығында бүйрек трансплантациясын қажет ететін 400-ге жуық науқас бар.

Қазақстанда бір жыл ішінде ағзасын алмастыруды қажет ететін 221 адам қайтыс болды. Осы аралықта Нұр-Сұлтан мен Павлодар қаласының екі тұрғыны қайтыс болған соң донор болуға келіскен.

0
Кілт сөздер:
бүйрек доноры, Шымкент
Тақырып бойынша
Адам ағзаларын алған: Тұрғымбаев белгілі дәрігердің ісі туралы айтты
Ақтөбеде бүйрегін ауыстырған науқасқа көмектескен шенеунік қызметінен айырылуы мүмкін
Бүйрегін бейтаныс қызға сыйлаған жігіт ерекше құрметке бөленді
Дәрігер науқастың бүйрегін қатерлі ісікпен шатастырып алып тастады
Дәрігер жұртты донор болуға қатысты ұстанымын тірі кезінде білдіріп кетуге үндеді