Парламент

Ғалым: парламентте ілініп тұрған латынша "Мәңгілік ел" сөзінде 5 қате бар - фото

3386
(Жаңартылды 15:12 11.04.2019)
Тіл білімі институтының директоры мекеме атауларын латын әліпбиімен жазуға әлі ерте екенін айтты

НҰР-СҰЛТАН, 11 сәуір – Sputnik. Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының директоры, профессор Ерден Қажыбек парламент үйінің мекенжай тақтайшасындағы "Мәңгілік ел" сөзінің латын қарпінде қате жазылғанын айтты, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

"Парламенттің жанында "Мәңгілік ел" деген сөз жазылған. Латын қарпінде жазылған сөзде 5 қате бар. Бірінші "а" әрпін дұрыс жазбаған. "І" әрпі нүктесіз тұр. Жалпы, 5 қате екі сөзде. Оны ертең жөндеу керек", - деді Ерден Қажыбек мәжілісте өткен "Рухани жаңғыру: қазіргі қазақ терминологиясы" атты ғылыми-практикалық конференцияда. 

Парламентте Мәңгілік ел сөзі латын әліпбиінде қате жазылған
© Sputnik / Дәурен Ерболат
Парламентте "Мәңгілік ел" сөзі латын әліпбиінде қате жазылған

Ғалымның айтуынша, қазіргі таңда ғалымдар латын графикасына негізделген қазақ тілі әліпбиінің емле ережелерін талқылап жатыр екен. Сондықтан жазуларды латыншаға ауыстыруға асықпаған жөн. 

"Ереже бекітілгенше асықпау керек. Үлкен орфографиялық сөздік шығып, ғалымдар бір пәтуаға келгені абзал. Олар халыққа бәрін жақсылап түсіндіргенше асықпауы шарт. Алдымен латын графикасына негізделген қазақ тілі әліпбиінің ережесі бекітілуі керек", - деді ол.

Сондай-ақ, ғалымға "қарапайым тұрғындар латын графикасына негізделген қазақ тілі әліпбиінде жазып үйрене беруі керек пе?" деген сұрақ қойылды. 

"Емле ережелері бекітілмей, бірден жазу асығыстық болар еді. Сондықтан латын қарпінде жазу әлі ерте. Менің ойымша, тұрғындар бізге, яғни ғалымдарға, келіп, өз пікірін білдіріп, бізбен жұмыс істеуге мүмкіндік бар", - деді профессор.

3386
Кілт сөздер:
Парламент, қазақ тілі, латын әліпбиі
Тақырып бойынша
Латын әліпбиіндегі қазақша пернетақта қандай болады?
Ресей министрі Қазақстанның латын әліпбиіне көшуіне қатысты пікір білдірді
Сағынтаев ұйғыр тілін латын әліпбиіне көшіру туралы ұсынысқа жауап берді
"Табиғи әрі дұрыс процесс" Ресей елшісі қазақ тілі туралы ойын айтты
"6 секунд ішінде": Астанада латын қарпіне көшуге арналған ІТ-жобалар таныстырылды
Ақорда ғимараты

Тоқаев Абай мұрасын зерттеушілерді марапаттады

106
(Жаңартылды 18:04 10.08.2020)
Жуырда президент жарлығымен 10 тамыз қазақтың бас ақыны Абайдың туған күніне орай Абай күні болып бекітілген болатын

АЛМАТЫ, 10 тамыз – Sputnik. Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттер арасындағы достық қарым-қатынасты нығайтуға қосқан елеулі үлесі мен Абай мұрасын насихаттауда сіңірген еңбегі үшін бірқатар шетелдік зерттеуші мен аудармашыны II дәрежелі "Достық" орденімен марапаттады, деп хабарлайды Ақорда.

Осылайша, президент жарлығымен Флуминенсе федералдық университеті шет тілдері орталығының оқытушысы Америко Эдельсио (Бразилия), Уақыптар министрлігінің департамент директоры Ганем Халед Ас-Саид (Мысыр), Түркия жазушысы Кибар Зафер марапатталды. 

II дәрежелі "Достық" ордені берілгендер қатарында әдеби редактор Кошут Леонард (Германия), Кембридж университеті баспа департаментінің басқарушы директоры Манн Джейн (Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия біріккен корольдігі), Қытай жазушысы Мәжит Ақбар, Орыс әдебиеті академиясының вице-президенті Георгий Пряхин бар.

Марапатталғандар қатарына Мадридтегі "Комплутенсе"университетінің профессоры Пуиг Мария Санчес, Армения Республикасы мемлекеттік басқару академиясының оқытушысы Хачатрян Шушан, Қытай аудармашылар қауымдастығының аға аудармашысы Хуанчжан Ха және Иран Ислам Республикасының жазушысы Шатқам Қажымұхамет та енген.

Құжат қол қойылған күннен бастап қолданысқа енеді.

Айта кетейік, жуырда президент жарлығымен 10 тамыз қазақтың бас ақыны Абайдың туған күніне орай Абай күні болып бекітілді.

106
Кілт сөздер:
зерттеу, Абай, Қасым-Жомарт Тоқаев
Тақырып бойынша
Қазақстанда қанша Абай Құнанбайұлы бар – статистика белгілі болды
"Абай айт­қан жал­қаулық жиі кездесетіні қынжылтады": Тоқаев мақала жариялады
Татарстан президенті Абай өлеңін қазақ тілінде оқыды
10 тамыз – Абай күні: мерекелік шараларға шолу
Қазақстандық балалар салған суреттен Мәскеуде Абай портреті құрастырылады
Абай Құнанбаев

Абайдың 175 жылдығы: ұлы ақын жайлы фильмдерді қайдан тамашалауға болады

278
"Қазақфильм" қазақ ойшылы мен әкесі Құнанбай туралы фильмдерді YouTube–каналда тамашалау мүмкіндігін ұсынды

НҰР-СҰЛТАН, 20 мамыр — Sputnik. "Қазақфильм" киностудиясы Абай туралы фильмдерді YouTube–каналға жүктеді, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан.

Шәкен Айманов атындағы киностудия ағартушының 175 жылдығына орай көрермен назарына үш фильм ұсынып отыр. Сондай-ақ, "Абайдың әкесі Құнанбай туралы фильмдер" тақырыбындағы картиналар да қолжетімді.

  • "Абай. Өмірі мен творчествосы" деректі фильмі, режиссері - Тимурлан Арганчеев, 1983 жыл 
  • "Абай әндері" көркем фильмі, режиссерлер - Ефим Арон мен Григорий Рошаль, 1945 жыл (Мұхтар Әуезов романы желісі бойынша түсірілді)
  • 25 жыл бұрын түсірілген "Абай" кинолентасы, режиссері - Ардақ Әмірқұлов. Абайдың жастық шағы туралы картина түрлі кинофестивальдерде үздік деп танылды.
  • "Құнанбай" биографиялық фильмі, режиссері - Досхан Жолжақсынов. 2016 жылы түсірілген картина Абайдың әкесі - Құнанбай Өскенбайұлының тағдыры туралы баяндайды.

Төрт жыл бұрын картина авторлары әдебиет және өнер саласындағы мемлекеттік премияға ие болды.

Еске сала кетсек, биыл елде Абайдың 175 жылдығы аталып өтеді. Жыл бойы түрлі конференциялар, дәрістер, акциялар мен әдеби эстафеталар ұйымдастырылады.

278
Кілт сөздер:
фильм, Қазақфильм, ақын, Абайдың 175 жылдығы
Тақырып:
Абайдың 175 жылдығы
Тақырып бойынша
Абайдың экрандағы бағы жана ма – режиссерлердің пікірі
Абайдың мерейтойына қанша ақша жұмсалатыны жарияланды
Абайдың қара сөздері норвег тіліне аударылуы мүмкін
Абайдың отаны Семей туралы қызықты деректер
Абайдың әнін шырқаған 20 жастағы алматылық бойжеткен "Қазақ аруы" атанды
Харьков маңында Ан-26 ұшағы апатқа ұшырады

Украинада әскери ұшақ құлап, 25 адам көз жұмды

0
Жиырма бес адам әуе апатынан қаза тапты, бортта болған тағы екі әскери қызметкер ауыр жарақат алды, оларды күйік шалған

НҰР-СҰЛТАН, 26 қыркүйек – Sputnik. Украинаның солтүстік-шығысындағы Харьков облысында Ан-26 әскери ұшағының апатқа ұшырауынан кем дегенде 25 адам көз жұмды, деп хабарлады РИА Новости.

Бортта 28 адам – әскери ұшқыштар мен курсанттар болған.

Украинаның төтенше жағдайлар жөніндегі мемлекеттік қызметінің хабарлауынша, оқиға кеше жергілікті уақыт бойынша сағат 20:50 шамасында Чугуев қаласының маңында, әскери әуежайдан екі шақырым жерде болған.

Крушение самолета Ан-26 под Харьковом
© Sputnik / Сергей Одинцов
Харьков маңында Ан-26 ұшағы апатқа ұшырады

"Ұшақ жерге құлап түскеннен кейін өртеніп кетті. Алдын ала мәлімет бойынша Ан-26 бортында 28 адам – әскери ұшқыштар мен И.Кожедуб атындағы Харьков әуе күштері ұлттық университетінің курсанттары болған. Ұшақ апатынан 25 адам қаза болды. Екеуін күйік шалды", - деді елдің төтенше жағдайлар мемлекеттік қызметі.

Орал маңында қолдан жасалған ұшақ құлады – ұшқыш қаза тапты

Ан-26 апатының мән-жайы мен себебін тексеру үшін мемлекеттік комиссия құрылды.

"Сенбі күні Украина мемлекетінің басшысы Владимир Зеленский Харьков облысына келеді", - деп хабарлады президент кеңсесі.

Алдын ала мәлімет бойынша, апаттан аз уақыт бұрын ұшақтың бір қозғалтқышы істен шыққан.

0
Кілт сөздер:
әскери қызметкер, ұшақ апаты, Украина
Тақырып бойынша
"Ұшақты атқылаған": үш жыл бұрынғы әуе апатына қатысты жаңа дерек шықты
Алматы - Қостанай рейсінің жолаушысы ұшақ бортында көз жұмды
Шымкент-Нұр-Сұлтан ұшағының жолаушылары жанжал шығарды - видео
"Қытай ұшағы радиоактивті зат шашып жүр": ақпаратқа түсініктеме берілді
Ұшақ Алматыны бір сағат айналып ұшты: Air Astana не болғанын түсіндірді