Мәскеу Олимпиадасында қызмет өткерген солтүстікқазақстандық милиционерлер

Мәскеу босап қалды: қазақстандық милиционерлердің Олимпиада кезіндегі қызықтары

1047
Мәскеуде 1980 жылы өткен Олимпиадаға барып қайтқан солтүстікқазақстандық Николай Пилипич айтулы шара туралы естелігін бөлісті

НҰР-СҰЛТАН, 23 шілде – Sputnik. Петропавл тұрғыны Николай Пилипичке 1980 жылы Мәскеуге бару бақыты бұйырды. Кеңестік милиционер жазғы Олимпиада ойындарында қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етті. Sputnik Қазақстанға берген сұхбатында ол қазақстандық сақшылардың қызметі туралы айтып, алған әсерімен бөлісті.

Солтүстік Мәскеуге көмекке аттанды

Олимпиада ойындарының астанасына Қазақстаннан тек екі облыстың милиционерлері жіберілді.

"Солтүстік Қазақстан облысынан 25 милиционер, аудармашы Алексей Кролихин және ГАИ-дің тағы бес қызметкері бардық. Барлығы 31 адам. Бұдан басқа, Павлодардан 30 адамнан құралған отряд аттанды. Ал жалпы Кеңес Одағынан Олимпиада астанасына барлығы 10 мыңнан астам адам жиналды", -  деп еске алады Николай Пилипич.

Николай Пилипич
© Sputnik / Елена Бережная
Николай Пилипич

Солтүстік Қазақстан облысының тобын Алексей Филиппович Косинов басқарған. Ал Қазақ КСР милиционерлері құрама отрядінің командирі марқұм Михаил Иванович Баранов болды.

"Мәскеуге іріктеу қатаң жүргізілді. Кандидаттың еңбек өтілі мен жұмыс тәжірибесі болуы шарт еді. Мен ол уақытта милицияда алтыншы жыл жұмыс істеп жүрген едім. Бұдан бөлек, адамдармен тіл табысу, жауапкершілік, сенімділік талап етілді. Үміткердің денсаулығына да қарады", - деді Пилипич.

Солтүстік Қазақстаннан Мәскеуге іріктелген ұжым бір-бірімен тату-тәтті, дос болған.

Мәскеу босап қалды

Солтүстік Қазақстанның милиционерлері Мәскеу қаласына 19 маусымда ұшып шықты. Ал Олимпиаданың басталуына бір ай қалғанда қызметке кірісті.

Николай Яковлевичтің айтуынша,  Мәскеу Олимпиада ойындарына тыңғылықты дайындалған. Шетелдік қонақтардың алдында ұятқа қалмас үшін қаланы бәрінен "тазартқан".

Тағы оқыңыз: Мәскеуде өткен ХХІІ Олимпиада ойындары қалай ашылды – таңғажайып суреттер

Қаңғыбастар, маскүнемдер, нашақорлар, ұрылар мен жеңіл жүрісті әйелдерді қаладан 101 шақырым жерге апарып тастапты. Олардың қалаға қайтып оралуы мүмкін емес еді, Олимпиада ойындары кезінде Мәскеуге кіру шектелді.

"Қаладан 101 шақырым жер тұтас бір елді мекенге айналды. Десе де, бәрі соншалықты жаман емес еді. Қаладан қуылғандардың бір бөлігін құрылыс отрядына қабылдаған, олар тіпті ақша тауып үлгерді", - дейді милиционер.

Бұдан бөлек, Олимпиада қарсаңында заңсыз қаруды тәркілеу, қарақшылар мен ұрыларды ұстау бойынша ірі операциялар жүргізілді. Олардың дені темір торға қамалды.

Мәскеу сол жазда әжептәуір босап қалған: балалар лагерьге, студенттер алқаптар мен экспедицияларға, жұмысшылар құрылыс отрядтарына аттанды. Туристік бағдарлар жабылып, симпозиумдар мен түрлі конференциялар кейінге қалдырылды. Іссапар болмаса, басқа қаладан астанаға кіру мүмкін емес еді, бұл үшін арнайы рұқсат қағазын сұрайтын.

Ысқырықтан басқа ештеңе болмады

"Біз сегіз сағат сайын ауысып жұмыс істедік: сегіз сағат – біз, сегіз сағат – павлодарлықтар. Екі адамнан кезекшілік атқардық, біздің маршрут Сокольники саябағы болды (бұл тоғаны, ашық алаңдары, эстрадасы мен дәмханасы бар үлкен саябақ). Әркімнің күзететін өз аллеясы болды. Олимпиада 19 шілде мен 3 тамыз аралығында өтті, ал біздің Мәскеудегі қызметіміз оған дейін басталып кеткен болатын. Әлемдік шара басталғанда, біздің бағдар өзгерген жоқ, сол саябақты күзетуге қалдық", -  дейді Николай Пилипич.

Айтуынша, кезекшілік әдетте тыныш өтетін. Мәскеуде болған уақытта солтүстікқазақстандық сақшылар тек бір ұрының үстінен түскен.

Николай Пилипич с коллегами в олимпийской Москве
© Sputnik / Елена Бережная
Николай Пилипич Мәскеу Олимпиадасындағы әріптестерімен бірге

"Дәмхананың маңында көлік тұрды, әлгі ұры жапонның магнитофонын суырып алып, зыта жөнелді. Ол заманда мұндай магнитофондар сирек кездесетін. Жүргізуші шу шығарды. Жақын жерде патруль жүрген. Ысқырықпен бір-бірімізге белгі беріп, сегіз адам әлгіні қолға түсірдік", - деп күлді Николай Яковлевич.

Айтуынша, милиционерлер Олимпиада кезінде тек ысқырықпен "қаруланды". Табельдік қару, ала таяқтың ешқайсысы болмаған.

Сонымен қатар, ол милиционерлердің барлығы парадтық киіммен жүргенін айтты. Форманы арнайы берген – белінде резеңкесі бар ақ жейде, фуражка ақ тыспен қапталған.

"Жейде кірлеп үлгермейді, оны бар болғаны екі күн киетінбіз. Содан соң жууға және үтіктеуге береміз. Әркімнің жейдесі бөлек, өз белгісі болатын", - деді Петропавл тұрғыны.

Іссапарда жүрген милиционерлер Чертаново ауданындағы мектепте тұрды. Сыныптарға екі қабатты керуеттер мен қажетті жиһаз қойылған.

Олимпиададан алған әсер

"Олимпиада спортшыларын көрген кезде алған әсерім әлі есімде! Бір күні жанымнан терісі шоколад түсті екі жігіт өтті, бойлары екі метрден асады. Сөйтсем, Кубаның баскетболшылары екен. Бәріміз оларға өзге ғаламшарлықтарды көргендей таңырқап қарадық, олар болса, асықпай, аяңдап кетіп барады", - деп әңгімеледі Пилипич.

Солтүстікқазақстандық милицонерлерді Олимпиада алауының эстафетасы да тәнті еткен.

"Кезекшіліккке бара жатқан едік. Кенеттен бүкіл көлікті тоқтатты. Олимпиада алауын әкеле жатыр екен. Колоннаның алдында ГАИ көліктері, автоматшылар мінген автобустар, тележабдық пен камералары бар үлкен машиналар кетіп барады, кейіннен атлеттер де көрінді. Бұл таңғажайып көрініс болатын! Сондай әсерлі!", - деп еске алды ол.

Алауды мыңдаған адам қарсы алған, тұрғындар терезеден, балконға шығып тамашалады. Жолдар мен тротуарларда ине шаншар жер болмады.

"Дәл осындай жағдай 28 шілдеде, Владимир Высоцкийдің жерлеу рәсімінде болды. Адам қарасы қалың еді. Біз сол күні де кезекшілікке бара жатқан едік, тоқтауға тура келді, катафалкті өткіздік. Адамдар гүл шоқтарын лақтырды, жолдар гүлге толды. Мұңды картина...", - дейді милиционер.

Тағы оқыңыз: Олимпиада-80: қазақстандық балуан Анатолий Быков қалай күміс жеңіп алды

Мәскеудің жаймашуақ ауа райы да тәртіп сақшыларының есінде қалған.

"Бүкілодақтық гидрометеорология ақпараты ғылыми-зерттеу институты соңғы 100 жылда Мәскеу ауа райын бақылау нәтижелерін зерделеген.  Осыдан кейін Мәскеуде шілденің екінші жартысы мен тамыздың басында ең жылы әрі ашық ауа райы болады деген тоқтамға келген. Олимпиада ойындарын дәл осы уақытта өткізу туралы шешім қабылданды. Шынымен де Олимпиада кезінде бір тамшы жаңбыр жауған жоқ, аптап ыстық та болмады. Жылы әрі қолайлы ауа райы болды", - деді Николай Яковлевич.

Арзан билеттер

Николай Пилипич өзі де спортқа жақын адам: оқпен атудан республика намысын қорғаған, ҚазКСР құрамасына кірді.

Билеты с соревнований Олимпиады-80 Николай Пилипич хранит до сих пор
© Sputnik / Елена Бережная
Николай Пилипич Мәскеу Олимпиадасының билеттерін әлі күнге дейін сақтап жүр

"Қызметтен босаған күндері Олимпиада жарыстарын қалт жібермейтін едім.  Бокс, күрес, футбол, су плосы, ауыр атлетика секілді спорт түрлерінен өткен сайыстарға бардым. Шетелдіктердің көбі бойкотқа байланысты Олимпиадаға келген жоқ, көп билет қалды. Оларды жеңілдікпен, жарты бағасына, тіпті одан арзанға сататын. Сондықтан дүбірлі доданы өз көзімен көру бақыты көбіне бұйырды", - деп еске алды Петропавл тұрғыны.

Мәскеуде бәрі тыныш!

Николай Пилипич Олимпиада кезінде қала тұрғындары заңға қатаң бағынғанын атап өтті.

"Қызмет атқару кезінде көшеден бірде бір мас адамды көрмедім. Жас шетелдікті көргенім бар, бірақ бізге шетелдіктерді тоқтатуға және ұстауға болмайтын. Ал жергілікті тұрғындар арасында ішімдікке тойғандар мүлде кездескен жоқ",- деп атап өтті Николай Яковлевич.

Әйтсе де, Ойындар аяқталысымен, жағдай өзгерген. Солтүстікқазақстандық милиционерлер Олимпиададан кейін тағы бірнеше күн Мәскеуде жұмыс істеді.

Жәдігерлер

Солтүстік Қазақстан облысы полиция департаментінің музейінде қырық жыл бұрын өткен Олимпиадада қоғамдық тәртіпті қамтамасыз еткен солтүстікқазақстандық полицейлердің алғыс хаттары сақталған.

Тағы оқыңыз: Олимпиада-80: қазақстандық қалай VIP-қонақтардың аудармашысы болғанын айтып берді

"Міне, учаскелік полицей Михаил Григорьевич Шершневке арналған стенд. Ол "КСРО ІІМ Еңбек сіңірген учаскелік инспекторы" белгісімен марапатталды. Шершнев, сондай-ақ, солтүстікқазақстандық отряд құрамында Мәскеу Олимпиадасында қызмет атқарды. Оның жанында Николай Яковлевич Пилипичке арналған стенд тұр. Ол да Олимпиада ойындарында болып қайтты. Мұнда олардың Мәскеудегі жазғы Олимпиада кезінде қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз етуде үздік қызмет атқарғаны үшін алған алғыс хаттары мен грамоталары, құжаттары сақталған",- деді Sputnik Қазақстанға музей меңгерушісі, отставкадағы милиция подполковнигі Любовь Осинская.

Музейдегі жәдігерлердің дені 1980 жылғы Олимпиадада Қазақ КСР милиционерлері құрама отрядының командирі болған Михаил Барановқа арналған. Бұл жерден оның Олимпиада куәлігін, ойын билеттерін, Қазақ КСР ішкі істер министрі қол қойған алғыс хатын көруге болады.

1047
Кілт сөздер:
олимпиада, Ресей
Тақырып бойынша
Қырық жыл бұрын Жақсылық Үшкемпіров Олимпиада алтынын қалай жеңіп алды
Sputnik 1980 жылы өткен Олимпиада туралы арнайы жобаны іске қосты
"Он мың қазақ отырғандай көрінді": Үшкемпіров ең тартысты жекпе-жегі туралы айтты
Олимпиада-1980: медаль иеленген қазақстандықтар
Архивтегі фото

Қазақстан ескекшілері "Үлкен Мәскеу регатасына" қатысады

26
Ресей ескек есу федерациясы Қазақстан спортшыларының қандай талаптарды орындауы тиіс екенін хабарлады

НҰР-СҰЛТАН, 5 тамыз – Sputnik. Қазақстан спортшылары "Үлкен Мәскеу регатасы-2020" сайысына қатысатынын растады. Ресей ескек есу федерациясының президенті Алексей Свирин Sputnik Қазақстанға ұлттық құраманың ескекшілері өз елінде коронавирусқа тест тапсыратынын айтты.

Жарыс 7-9 тамыз аралығында Крылатское есу каналында өтеді. Үлкен Мәскеу регатасына ресейліктерден бөлек, Қазақстан, Молдова және Беларусь спортшылары қатысады.

"Біз барлық талапты жібердік, жарысқа қатысатындар оны орындауы тиіс. Олар өз елінде тест тапсырады", - деп мәлімдеді Свирин.

Ол шетелдік құрамалардың мүшелері тест тапсырғаннан кейін көп ұзамай Мәскеуге жететініне сенім білдірді.

"Бұл туралы ешқандай сұрақ туындамайды. Барлық құрама Есу каналында, бір жерде тұрады", - деп атап өтті Свирин.  

Сайыстар кезінде ұйымдастырушылар спортшылар мен делегация мүшелерінің денсаулығына күнделікті мониторинг жүргізіп, дене қызуын өлшеп тұрады. Егер күдік болса, шара қолданады.

26
Боксшы қолғабы

Қазақстандық боксшы қарсыласын жойқын соққымен нокаутқа түсірді - видео

2051
(Жаңартылды 11:30 05.08.2020)
2017 жылдан бері кәсіби бокста өнер көрсетіп жүрген спортшы осы уақытқа дейін 14 жекпе-жек өткізіп, барлығында жеңіске жетті

НҰР-СҰЛТАН, 5 тамыз – Sputnik. Беларусь астанасы Минск қаласында өткен бокс кешінде қазақстандық боксшы Жан Кособуцкий қарсыласын нокаутпен жеңді, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

Аса ауыр салмақтағы жекпе-жекте Кособуцкий поляк боксшысы Камила Соколовскимен жұдырықтасты. Он раундқа созылған кездесуде қазақстандық спортшының басымдығы анық байқалды. Бесінші раундта қазақстандық Соколовскиді нокдаунға жіберді. Ал оныншы раундта тағы сұлап түсті. Бірақ бұл жолы аяққа тұра алмады.  

Осылайша, 31 жастағы Жан Кособуцкий кезекті жекпе-жегін нокаутпен аяқтады. 2017 жылдан бері кәсіби бокста өнер көрсетіп жүрген спортшы осы уақытқа дейін 14 жекпе-жек өткізіп, барлығында жеңіске жетті. Соның ішінде 13 жекпе-жекті нокаутпен аяқтады. Бұған дейін Кособуцкий ганалық Абрахам Табулды уақытынан бұрын жеңген болатын. 

 

2051
Кілт сөздер:
видео, нокаут, қазақстандық боксшы
Тақырып бойынша
"Суық хабар жетті": үш қазақстандық балуан жол апатынан қаза болды
Жеңілмеген қазақстандық боксшы журналистің бетіне су шашып жіберді – видео
Видео жарияланды – өзбек боксшы қазақстандықты нокдаунға жіберді
Бірде-бір рет жеңілмеген қазақстандық боксшы желіде видео жариялады
Атырау облысында болашағынан үміт күттірген үш боксшы қаза болды  
Ермек Тұрсынов

"Бұлардың істеп жүргені - мазақ": Ермек Тұрсынов ашық сұхбат берді

0
(Жаңартылды 23:20 07.08.2020)
Кинорежиссер бір жылдан бері қандай ұсынысы әлі де жүзеге асырылмағанын, кімнің фильмдері көңілінен шықпайтынын айтты

АЛМАТЫ, 7 тамыз – Sputnik. Қазақстандық кинорежиссер, сценарист, Қазақстан кинематографистер одағының төрағасы, ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің мүшесі Ермек Тұрсынов ұлттық кеңестегі ұсынысынан кейін мәдениет министрімен қандай қарым-қатынаста екенін, сондай-ақ, қазіргі кино жайлы ойын Sputnik Қазақстан тілшісіне айтып берді.

Ұлттық кеңестегі ұсыныс

"Ұлттық қоғамдық кеңес құрылған кезде көбіне саясатқа байланысты мәселелер көтерілген болатын. Біраз нәтижелі жұмыс жүргізілді. Әсіресе, митингіге байланысты сұрақтардың жауабы шешілді. Бірнеше салмақты, маңызды шешім қабылданды деп айтуға болады. Ал мен мәдениетке байланысты мәселені көтердім", - дейді Тұрсынов.

Ермек Тұрсынов
© Photo : Ермек Тұрсыновтың жеке архивінен алынды
"Министрмен келіспей қалдық"

Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің 2019 жылы өткен отырысында Ермек Тұрсынов мәдениет және спорт министрлігін бөлуді ұсынды. Тұрсыновтың айтуынша, содан кейін мәдениет министрі Ақтоты Райымқұлова режиссерға қоңырау шалған.

"Ол кісіге менің ұсынысым ұнаған жоқ. Мәдениет пен спортты бөлуді ұнатпады. Сөзге келіп қалдық деп айтуға келмес, бірақ пікіріміз екі түрлі болды. Келіспей қалдық. Ал көпшілік менің айтқанымды өте жақсы қабылдады. Қазірге дейін сол отырыста айтқан сөзімді желіде жариялап отырады", - дейді режиссер.

Ермек Тұрсынов сол отырыстан бері бір жылға жуық уақыт өтсе де, ұсынысының еш нәтиже бермегенін айтып өтті. Алайда республика аумағын аралаған кезінде адамдар ілтипат танытып, режиссер пікірімен толық келісетінін жеткізетін көрінеді.

"Ұлттық кеңес мүшелері мәдениет пен спортты бөлу туралы ұсынысымды өте жақсы қабылдады. Мен қазір де солай ойлаймын. Бәрі мәдениеттен басталады", - дейді Тұрсынов. Ең өкініштісі – сол ұсыныс тек сөз болып қалды, деп толықтырды ол.

"Кино үйі" төңірегіндегі дау

Қазақстан кинематографистер одағының төрағасы одақ жұмыс істейтінін, алайда "Кино үйі" төңірегіндегі даудың екі жылдан бері шешімі табылмай жатқанын айтты.

"Кино үйі" мәселесі бір орыннан жылжымай тұр. Екі жылдан бері соттасып жатырмыз. Қара шаңырағымызды өзімізге қайтара алмай жүрміз. Сот жалғасып жатыр, қашан бітетіні тіпті белгісіз. Оны ешкім айта алмайды. Бармаған жерім жоқ. Қазір одақ мүшелері отырып жұмыс істейтін орын жоқ. Кейде "Қазақконцерт" ғимаратында, кейде мейрамханада кездесіп, жиналыс өткіземіз. Кейде "Қазақфильмнің" бірінші қабатындағы аядай бөлмеде жиналамыз", - дейді Тұрсынов.

Айтуынша, бұл мәселе кеше туындаған жоқ. Бір кездері одаққа басшылық еткен кісі "Кино үйінің" жартысын сатып жіберген. Одан кейін де басшылыққа келгендер қалған жарты бөлігін жалға беріп қойған. Содан бері сот процесі жүріп жатыр.

"Қазақфильм" басшылығы туралы

Ермек Тұрсыновтан бір салада жүрген әріптесі Ақан Сатаевтың "Қазақфильмге" басшы болып тағайындалғанына қатысты пікірін де сұрадық. Алайда режиссер бұл шешімнің артында жаман оқиға тұрғанын, алайда дәл қазір ашып айта алмайтынын жеткізді.

"Мұны дәл қазір ашып айта алмаймын. Себебі бұл мәселе қазір талқыланып жатыр. Қай жаққа шығаратынын айта алмаймын. Бірнеше аптада бұл мәселе шешіледі. Сатаевтың алдында "Қазақфильмді" Арман Әсенов басқарды. Оны бұл қызметте тоғыз ай қызмет істегеннен кейін орнынан алып тастау, меніңше, қате. Не болатынын көреміз", - дейді Тұрсынов.

Айтуынша, "Қазақфильмді" экономикадан хабары бар маман басқаруы керек.

"Қазақта "қисық аяққа қызыл кебіс не керек?" деген сөз бар. Режиссер – өнердің адамы, ал бұл қызметке есептің адамы, экономиканы білетін адам керек", - деді Ермек Тұрсынов.

"Істеп жүргені - мазақ"

"Тақиялы Періште", кешегі "Қыз Жібек" фильмдері ақша үшін жасалған жоқ. Бұл киноның авторлары ең алдымен елдің көңілін, елдің санасын ойлады. Ақша жағына келер болсақ, ол кейінгі заманның "модасына" айналып кеткен ұғым. Иә, ақшаға да мән беру керек, бірақ ақшадан басқа ешқандай мақсат болмаса, ол шедевр болмайды", - дейді Тұрсынов.

Премьера фильма Томирис
© Sputnik / Владислав Воднев
"Томирис" фильмінің премьерасы

"Ал арзанқол фильмнің миллиондап табыс табуы – көрерменнің надандығын көрсетеді, - деп жалғастырды Тұрсынов. - Қоянбаевтың түсіргенін кино деп айтуға болмайды, осыны адамдарға айтып түсіндіру керек. Баян Алакөзова да кітап жазды, бірақ ол әдебиет емес. Нұртас Адамбаев, Нұрлан Қоянбаев, Қайрат Нұртас пен Төреғалидің түсіріп жатқаны кино емес. Кино деп "Тақиялы періште", "Атамекен", "Қыз Жібекті" атауға болады. Ал бұлардың істеп жүргені – мазақ".

Сонымен қатар Тұрсынов "Томиристі" кино деп санамайтынын, бірақ оған әртістік құрамның еш кінәсі жоқ екенін айтты.

"Томирис" – кино емес. Бұған басқа алып-қосарым жоқ. Әртістердің еш жазығы жоқ, қойылған тапсырманы орындауға тырысты. Негізгі жауап беретін – режиссер", - деп түйіндеді сөзін Тұрсынов.

Режиссер Ермек Тұрсынов
© Photo : Ермек Тұрсыновтың жеке архивінен алынды
Ермек Тұрсынов режиссерлік мансабын "Келін" фильмінен бастаған. 2012 жылы режиссердің "Шал" фильмі шықты

Ермек Тұрсынов 1961 жылы Алматы облысында дүниеге келген. Режиссерлік мансабын "Келін" фильмінен бастаған. 2012 жылы режиссердің "Шал" фильмі шықты. Сонымен қатар Тұрсынов бірқатар фильмге сценарий жазған.

0
Кілт сөздер:
Ермек Тұрсынов, режиссер
Тақырып бойынша
"Томиристің" қазақшасы қайда?": Ақан Сатаев халықтан кешірім сұрады
"Қыз Жібекті" үш жыл түсірдік": актер әрі режиссер Асанәлі Әшімов жайлы не білеміз
Тұрсынов Димаштың жетістігіне ортақтасатын шенеуніктерді сынап тастады
Режиссер Ақан Сатаев басшылық қызметке тағайындалды
Белгілі режиссер Ақан Сатаев тұңғышын ұзатты – фото