Ірімшік

Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 15 қыркүйек

141
Бұл – Григориан күнтізбесіндегі 258-ші күн. Жыл соңына дейін 107 күн қалды

15 қыркүйекте не болғанын білесіз бе?

Бұл күннің несімен ерекше екенін біліңіз

15 қыркүйекте әлемде қандай қызықты оқиғалар болды

Италияның ең бір әдемі жері – Брада (Пьемонт) Ірімшік күні (фестивалі) тойланады. Бұл күн сүт тағамдарын, әсіресе ірімшікті жақсы көретіндер үшін нағыз жұмақ болып саналады. Ал мерекенің басты кейіпкерлері әлемге әйгілі ірі өндірушілер емес, ұсақ фермерлік қожалықтар. Фестивальге келген әр адам швейцариялық грюер, итальян моцарелласын, чеддер және тағы басқа ірімшік түрлерін татып көре алады, сонымен бірге йогурт, балмұздақ сияқты жеңсік ас жетіп артылады. Бұл мерекеге ірімшік өндірушілер Еуропаның түпкір-түпкірінен жиналады екен. Қаланың орталығына шатырлар тігіліп, шеберлік сағаттары, дегустация шаралары өтеді. Бұл күні өте көп мөлшерде ірімшік желінеді, ал ішілген итальян шарабының мөлшері одан да асып түседі.

15 қыркүйек әлемде Арықтап жүрген адамдардың күні болып бекітілген. Бұл артық салмақ мәселесіне назар аударып, адам ағзасына зиянын тигізетін диеталардың салдары туралы айтатын күн. Көптеген телеарналарда семіздіктің зияны және одан арылу жолдары туралы арнайы бағдарламалар күні.

Бүгін қатарынан бес ел Тәуелсіздік күнін атап өтеді – Гватемала, Гондурас, Коста-Рика, Никарагуа және Сальвадор.

Бұдан бөлек, Әзербайжанда Білім күні, Үндістанда Инженерлер күні тойланады екен.

15 қыркүйекте әлемде болған тарихи оқиғалар

1917 – "Форбс" журналының бірінші нөмірі жарық көрді;

1956 – ТУ-104 ұшақтарымен тұрақты жолаушылар рейсі атқарыла бастады;

1959 – "Ленин" атомдық мұзжарғышы алғаш сапарға аттанды;

1971 – Green peace ұйымы құрылды.

15 қыркүйекте Қазақстанда болған тарихи оқиғалар

1989 – КСРО сыртқы экономикалық байланыстар министрлігінде алғаш рет тіркелген, Қазақстан аумағында шығарылған өнімдерді кең көлемде экспорттау және кел келген елден шектеусіз тауар импорттау бойынша бүкілодақтық сыртқы сауда бірлестіктерінің бүкіл құқықтарына ие болған "Қазақстан Коммерция" өңірлік сыртқы экономикалық қауымдастығы құрылды.

1995 – Қазақстан Республикасы президентінің жарлығы бойынша Ақмола еліміздің астанасы болды.

15 қыркүйекте дүниеге келген танымал тұлғалар

— 1881 жылы итальян-француз ұлтынан шыққан автомобиль құрастырушы Этторе Бугатти дүниеге келді;

— 1890 жылы ағылшын жазушысы Агата Кристи өмірге келді;

— 1907 жылы америкалық актриса Фэй Рэй өмірге келді ("Кинг-Конг" фильміне түскен) 

— 1925 жылы кеңестік театр және кино актері Кирилл Лавров (фильмдері — "Живые и мертвые", "Укрощение огня", "Мой ласковый и нежный зверь").

15 қыркүйекте Қазақстанда кім дүниеге келді

— 1934 жылы Дүниежүзілік инженерлер мен ғалымдар конгресінің тематикалық блок басшысы, ҚР Ұлттық инженерия академиясының академигі Альберт Болотов туған;

— 1947 жылы Сүлейменов атындағы шығыстану институтының директоры, шығыстанушы, әдебиеттанушы, жазушы және сыншы Әбсаттар қажы Дербісәлі туған.

Ай күнтізбесі

Ай Мерген белгісінде орналасады. Ғылыми немесе қоғамдық қызмет тиімді ілгерілейді, әртүрлі байланыстарды еркін орнатуға болады. Романтикалық әңгіме-дүкен құруға да сәтті күн.

141
Кілт сөздер:
туған күн, мереке, қызықты деректер, танымал тұлғалар, тарихи оқиғалар, ірімшік, қыркүйек
Тақырып:
Бүгін қандай мереке: әр күнге арналған күнтізбе (361)
Тақырып бойынша
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 14 қыркүйек
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 13 қыркүйек
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 12 қыркүйек
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 10 қыркүйек
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 9 қыркүйек
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 8 қыркүйек
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 7 қыркүйек
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 6 қыркүйек
Сайлау, дауыс беру, иллюстративті сурет

Мәжіліс сайлауы: кім дауыс бере алады

117
Мәжіліс сайлауында дауыс беруге құқылы сайлаушылар, дауыс беру уақыты мен тәртібі туралы Sputnik Қазақстан дерекқорынан оқыңыз

Қазақстанның 18 жасқа толған кез келген азаматы, тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiнге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жерiне немесе кез келген өзге жағдаяттарға қарамастан, сайлауда дауыс беруге құқылы.

Сайлауға сот iс-әрекетке қабілетсiз деп таныған, сондай-ақ сот үкiмiмен бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтар қатыспайды.

Мәжiлiс депутаттарын сайлаған кезде сайлаушылар тiзiмi жасалады. Азаматтар жасырын дауыс береді және сайлаушылардың еркiн бiлдiруiне қандай да болсын бақылау жасауға тыйым салынады.

Сайлаушылар тізімінде сайлаушының тегi, аты, әкесiнiң аты, туған жылы (он сегіз жастағылар үшiн – қосымша күнi мен айы), жеке сәйкестендіру нөмірі және тұрғылықты мекенжайы көрсетiледi.

Әрбір сайлаушы сайлау жарияланған немесе тағайындалған кезден бастап тиісті әкімдікте сайлаушы ретінде тіркелуге құқылы.

Сайлау күні басқа қалада жүргендер қалай дауыс береді

Егер азамат басқа өңірде жүріп, дауыс беретін күні сайлаушы ретінде тіркелген қаласына бара алмайтынын білсе, онда өзі жүрген қаланың әкімдігіне жүгінуге құқылы. Жазбаша өтiнiшті сайлаудан кемінде отыз күн бұрын беру керек.

Азамат өтiнiш жасаған соң, әкімдік оны тiркелген жері бойынша сайлаушылар тiзiмiнен шығарып, сол қаладағы дауыс беретiн учаскенiң сайлаушылар тiзiмiне енгiзеді.

Дауыс беру уақыты

Дауыс беру сайлау күнi жергiлiктi уақытпен сағат 07.00-ден 20.00-ге дейiн өткiзiледi.

Алайда учаскелiк сайлау комиссиялары басқа уақытты белгiлей алады. Бұл орайда дауыс берудi сағат 06.00-ден ерте бастап, сағат 22.00-ден кеш аяқтауға болмайды.

Учаскелiк сайлау комиссиясы азаматтарды дауыс беретiн уақыт пен орын туралы сайлау өткiзiлетiн күнге дейiн он күннен кешiктiрмей, БАҚ арқылы, сондай-ақ, өзге де әдiстермен хабардар етуі тиiс.

Дауыс беру тәртібі

Учаскелiк сайлау комиссиялары дауыс берудің басталуына бiр сағат қалғанда дауыс беруге арналған учаскелердi аша бастайды.

Аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы дауыс беру басталардан 30 минут бұрын комиссия мүшелерiнiң қатысуымен сайлау жәшiктерiнде сайлау бюллетеньдерiнiң бар-жоғын, жәшiктердiң бүтiндiгiн тексередi, дауыс беруге арналған жәшiктерге пломба салады немесе мөр басады.  Комиссияның сайлау бюллетеньдерiн беруге жауапты мүшелерiн белгiлейдi.

Әрбiр сайлаушы өзi дауыс бередi.

Тағы оқыңыз: Мәжіліс сайлауы қашан өтеді

Сайлауда дауыс құқығын басқа бiреуге беруге және сол сияқты басқа адам үшiн дауыс беруге жол берiлмейдi.

Бюллетеньдер сайлаушылар тiзiмі негiзiнде жеке басын куәландыратын құжатты көрсеткен соң берiледi.

Сайлаушылар тiзiмге бюллетеньдердi алғаны туралы қол қояды.

Комиссияның бюллетеньдi берген мүшесi оларға өзiнiң қолын қояды, сондай-ақ бюллетеньдi алған сайлаушының тiзiмдегi тегiнiң тұсына қол қояды.

Сайлау комиссиясы төрағасы мен хатшысының бюллетень бepуге құқығы жоқ.

Дауыс берушiлер сайлау бюллетенiн жасырын дауыс беруге арналған кабиналарда толтырады. Оны толтыру кезiнде кабинаға басқа адамның кіруіне тыйым салынады. Бюллетеньдi өз бетiнше толтыруға мүмкiндiгi жоқ сайлаушы өзi сенетiн адамның көмегiн пайдалануға құқылы.

Бюллетеньге қарындашпен белгi қоюға, сондай-ақ оған қандай да болсын түзету енгiзуге жол берiлмейдi.

Толтырылған бюллетеньдердi сайлаушы дауыс беруге арналған жәшiкке салады.

117
Кілт сөздер:
сайлау, Мәжіліс
Мәжіліс залы

Мәжіліс сайлауы қашан өтеді

396
(Жаңартылды 18:32 27.09.2020)
Қазіргі шақырылымдағы мәжілістің өкілеттігі 2021 жылдың 24 наурызында аяқталады. Қазақстан президенті парламент сайлауының өтетін күнін 2020 жылдың 24 қазанынан кешіктірмей белгілеуі тиіс

Парламент – Қазақстанның заң шығару билігiн жүзеге асыратын республиканың ең жоғары өкiлдi органы.

Парламент тұрақты негізде жұмыс істейтін екі палатадан: сенаттан және мәжілістен тұрады.

Мәжіліс конституциялық заңда белгіленген тәртіппен сайланатын 107 депутаттан тұрады. Өкілеттік мерзімі - бес жыл.

Сайлауды кім және қалай тағайындайды

Мәжілістің соңғы сайлауы 2016 жылдың 20 наурызында өтіп, бірінші сессия 2016 жылдың 25 наурызында ашылған еді. Тиісінше, қазіргі шақырылымдағы мәжілістің өкілеттігі 2021 жылдың 24 наурызында аяқталады.

Конституцияға сәйкес, мәжілістің кезекті сайлауы парламенттің жұмыс істеп тұрған шақырылымы өкілеттігінің мерзімі аяқталардан кемінде екі ай бұрын өткізіледі.

Осылайша, төменгі палата депутаттарының сайлауы 2021 жылдың қаңтарынан кешіктірілмей өткізілуі тиіс.

"Қазақстандағы сайлау туралы" Конституциялық заңға сәйкес, мәжілістің кезекті сайлауын президент депутаттар өкiлеттігінің бiтуiне кемiнде бес ай  қалғанда тағайындайды.

Мәжілістің 98 депутатын сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Мәжілістің 9 депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды.

Үміткерге қойылатын талаптар

Қазақстан азаматтығы бар және ел аумағында соңғы он жылда тұрақты тұрып жатқан, жасы жиырма беске толған адам мәжіліс депутаты бола алады.

Сот іс-әрекетке қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ сот үкімі бойынша бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтардың сайлануға құқығы жоқ.

Мыналар:

  • сотталғандығы белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алып тасталмаған адам;
  • сот сыбайлас жемқорлық қылмысын жасағаны үшін кінәлі деп таныған адам парламенттің депутаттығына, оның ішінде партиялық тізімдер бойынша, кандидат бола алмайды.

Мәжiлiс депутаттығына кандидаттар ұсыну

Партиялық тізімдер бойынша сайланатын мәжіліс депутаттығына кандидаттарды тіркелген саяси партиялар, ал Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайтын кандидаттарды Ассамблея кеңесі ұсынады.

Мәжіліс депутаттығына сайлау үшін адамдарды партиялық тізімге енгізу саяси партияның жоғары органы мүшелерінің жалпы санының көпшілік даусымен жүргізіледі. Саяси партиялардың партиялық тізімдерге осы саяси партияның мүшелері болып табылмайтын адамдарды кіргізуге құқығы жоқ.

Егер сайлауды белгілеу кезінде өзгеше көзделмесе, партиялық тізімдер бойынша сайланатын үміткерлерді ұсыну сайлаудан 2 ай бұрын басталып, оған 40 күн қалғанда жергілікті уақытпен сағат 18.00-де аяқталады.

ҚХА сайлайтын кандидаттарды ұсыну сайлаудан 1 ай бұрын басталып, оған 20 күн қалғанда жергілікті уақытпен сағат 18.00-де аяқталады.

Кандидатураны алып тастау

Партиялық тізімге енгізілген адам Орталық сайлау комиссиясына жазбаша өтініш бере отырып, өз кандидатурасын партиялық тізімнен кері қайтарып ала алады. Бұл жағдайда ОСК партиялық тізімге енгізілген адамды шығару туралы шешім қабылдайды.

Қазақстан халқы Ассамблеясының кеңесі, ол ұсынған кандидат Орталық сайлау комиссиясына жазбаша өтініш жасай отырып, кандидатураны кері қайтарып ала алады. Бұл жағдайда ОСК кандидатты тіркеудің күшін жою туралы шешім қабылдайды.

396
Кілт сөздер:
сайлау, мәжіліс депутаты, Мәжіліс
Сынама, коронавирус

Өткен тәулікте қай өңірде коронавирус жұқтырғандар көп анықталды

10
(Жаңартылды 09:10 01.10.2020)
Дертке шалдыққандар Шығыс Қазақстанда көп анықталды. Алайда соңғы күндермен салыстырғанда аз екені айтылып отыр

НҰР-СҰЛТАН, 1 қазан - Sputnik. Қазақстанда өткен тәулікте 71 адамда коронавирус індеті ПТР арқылы расталды.

Дертке шалдыққандар Шығыс Қазақстанда көп анықталды. Алайда соңғы күндермен салыстырғанда аз екені айтылды.

Аймақтар бойынша:

  • Нұр-Сұлтан қаласы - 10
  • Алматы қаласы - 4
  • Ақтөбе облысы - 3
  • Алматы облысы - 3
  • Атырау облысы - 7
  • Шығыс Қазақстан облысы - 16
  • Батыс Қазақстан облысы - 3
  • Қарағанды облысы - 6
  • Қостанай облысы - 2
  • Павлодар облысы - 7
  • Солтүстік Қазақстан облысы - 6
  • Түркістан облысы - 4.

Жалпы ел бойынша ауырғандар саны 107 979.

10
Тақырып:
Коронавирус эпидемиясы
Тақырып бойынша
Коронавирусты қайта жұқтырып жатыр: ДДҰ түсініктеме берді
Коронавирусты емдейтін алғашқы дәрі жасалды
Ғалымдар коронавирусты емдейтін жаңа қондырғы ойлап тапты
Нұр-Сұлтанда мектепке барып жүрген оқушыдан коронавирус табылды
Қыркүйектің басынан бері 104 оқушы коронавирус жұқтырды – Цой