6 ақпан - күнтізбе

Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 6 ақпан

270
Бұл – Григориан күнтізбесінде 37-ші күн. Жыл соңына дейін 328 күн бар

6 ақпанда не болғанын білесіз бе?

Бұл күннің несімен есте қалғанын Sputnik дерекқорынан оқыңыз.

6 ақпанда әлемде қандай қызықты оқиға болды:

Бүгін бүкіл әлемнің бармендері өздерінің кәсіби мерекесін атап өтеді. Бұл күні көптеген елдің барларында үздік бармен атағы үшін әртүрлі сайыстар өткізіледі. Дәм татуға мүмкіндік беретін жарыстар жұртшылық арасында ерекше танымал. Бармендер "ішетін" викториналарға қатысып, коктейлдердің құрамын қаншалықты жақсы білетінін паш етеді. Бұл бейресми шаралардың барлығында қонақтар сауық-сайран құрып, караокеде ән айтады.   

Ямайкада бүгін Боб Марли күні – музыканттың туған күні аталып өтеді. Соңғы кездері әртістің туған күнін Ямайкадан басқа елдер де тойлай бастады. 2005 жылы Боб Марлидің 60 жылдық, ал 2010 жылы 65 жылдық мерейтойын оның бүкіл әлемдегі тыңдармандары атап өтті.

 Боб Марли (Robert Nesta "Bob" Marley, 1945 жылдың 6 ақпаны - 1981 жылдың 11 мамыры) - ямайкалық музыкант, гитарашы, вокалист және композитор. Боб Марли Ямайкадағы ауылда кедей отбасында дүниеге келген, Майамиде 36 жасында қатерлі ісіктен қайтыс болды. Дүниеден озғанына отыз жылдан астам уақыт өткеніне қарамастан, ол бүгінде регги стиліндегі ең танымал орындаушы деп танылып отыр. Оның халықаралық жетістіктерінің арқасында регги Ямайкадан басқа елдерде де танымал болды.

Жыл сайын 6 ақпанда Саам халқының күні аталып өтеді. Бұл мереке саамдардың мәдениеті мен дәстүріне арналған және Норвегия, Швеция, Финляндия және Ресей Федерациясы сияқты елдерде тойланады. Норвегияда 40 мың, Швецияда 18 мың, Финляндияда 4 мың, Ресейде, Кола түбегінде 2 мың саам халқы тұрады.

Саам халқының күнін мерекелеу күні кездейсоқ таңдалмаған, 1917 жылдың 6 ақпанында Тронхеймде саамдардың алғашқы кездесуі өтті, онда солтүстік елдердің саамдарын біріктіру және олардың шекара арқылы ынтымақтастығы мәселесі талқыланды. Кейінгі жылдары түрлі елдердің саамдары арасындағы өзара іс-қимыл нығайтылды. 1956 жылы солтүстік елдердегі саамдардың мүдделерін қорғайты Саамдар одағы құрылды.

6 ақпанда әлемде болған тарихи оқиғалар:    

1778 жылы Парижде Одақтастық туралы шартқа және жаңа республиканың ресми мойындалуын білдіретін Франция мен АҚШ арасындағы достық және сауда туралы шартқа қол қойылды;

1788 жылы Массачусетс АҚШ конституциясын ратификациялап, алтыншы штат атанды;

1813 жылы Венециядағы "Ла Фениче" театрында Джоаккино Россинидің "Танкред" операсының премьерасы өтті;

1900 жылы ресейлік ғалым Александр Попов әлемде алғаш рет теңіздегі апатты радио сигнал арқылы жеткізді.

6 ақпанда Қазақстанда болған тарихи оқиғалар:

 1920 жылы Түркістан майданы революциялық әскери кеңесінің бұйрығына сәйкес жеке қазақ әскери бригадасы ұйымдастырылды;

1992 жылы Қазақстан Республикасы президентінің Күзет қызметі құрылды;

2003 жылы Лондонда тәуелсіз Қазақстанның кинематографиясына арналған фестиваль ашылды;

2011 жылы Қазақстан құрамасы қысқы Азия ойындарында жеңіп алынған алтын медаль саны бойынша рекорд орнатты.   

6 ақпанда дүниеге келген танымал тұлғалар:    

1911 жылы АҚШ-тың 40-шы президенті Рональд Рейган (1981-1989) дүниеге келді. Калифорнияның 33-ші губернаторы (1967-1975). Сондай-ақ актер және радиожүргізуші ретінде танымал;

1945 жылы ямайкалық музыкант, гитарашы, вокалист және композитор Боб Марли дүниеге келді. Марли регги стиліндегі ең танымал орындаушы саналады;

1950 жылы америкалық әнші, әндердің авторы және актриса, танымал джаз пианисі Нет "Кинг" Коулдың қызы Натали Коул дүниеге келді;

1961 жылы кеңестік және ресейлік телевидение қайраткері, медиаменеджер, продюсер және сценарийші Константин Эрнст дүниеге келді. "Первый канал" ААҚ бас директоры.

6 ақпанда Қазақстанда кім дүниеге келді:  

1952 жылы Қазақстан кәсіподақтары федерациясының төрағасы Әбілғазы Құсайынов дүниеге келді;

1955 жылы кинорежиссер, продюсер, киносценарист, актер, КСРО кинематографистер одағының мүшесі Абай Қарпықов дүниеге келді;

1960 жылы ҚР парламенті мәжілісінің депутаты Бақытбек Смағұл дүниеге келді;

1961 жылы жазушы, "Тарлан – Үміт" сыйлығының иегері Жүсіпбек Қорғасбек дүниеге келді.

Ай күнтізбесі      

Ай Балықтар белгісінде орналасады. Кемшіліктеріңізді жоюға таптырмас уақыт, әсіресе бойыңызда қызғаныш пен ашкөздік болса, уақытты текке өткізіп алмаңыз. Өз әрекеттеріңіз туралы жақсылап ойланып, дұрыс қорытынды жасаңыз. Айналаңыздарға жан сарайыңызды ашып, шынайы достар табыңыз.

270
Кілт сөздер:
мереке, қызықты деректер, атақты адамдар, тарихи оқиғалар, танымал есімдер
Тақырып:
Бүгін қандай мереке: әр күнге арналған күнтізбе (361)
Тақырып бойынша
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 31 қаңтар
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 5 ақпан
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 30 қаңтар
Сайлау, дауыс беру, иллюстративті сурет

Мәжіліс сайлауы: кім дауыс бере алады

112
Мәжіліс сайлауында дауыс беруге құқылы сайлаушылар, дауыс беру уақыты мен тәртібі туралы Sputnik Қазақстан дерекқорынан оқыңыз

Қазақстанның 18 жасқа толған кез келген азаматы, тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiнге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жерiне немесе кез келген өзге жағдаяттарға қарамастан, сайлауда дауыс беруге құқылы.

Сайлауға сот iс-әрекетке қабілетсiз деп таныған, сондай-ақ сот үкiмiмен бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтар қатыспайды.

Мәжiлiс депутаттарын сайлаған кезде сайлаушылар тiзiмi жасалады. Азаматтар жасырын дауыс береді және сайлаушылардың еркiн бiлдiруiне қандай да болсын бақылау жасауға тыйым салынады.

Сайлаушылар тізімінде сайлаушының тегi, аты, әкесiнiң аты, туған жылы (он сегіз жастағылар үшiн – қосымша күнi мен айы), жеке сәйкестендіру нөмірі және тұрғылықты мекенжайы көрсетiледi.

Әрбір сайлаушы сайлау жарияланған немесе тағайындалған кезден бастап тиісті әкімдікте сайлаушы ретінде тіркелуге құқылы.

Сайлау күні басқа қалада жүргендер қалай дауыс береді

Егер азамат басқа өңірде жүріп, дауыс беретін күні сайлаушы ретінде тіркелген қаласына бара алмайтынын білсе, онда өзі жүрген қаланың әкімдігіне жүгінуге құқылы. Жазбаша өтiнiшті сайлаудан кемінде отыз күн бұрын беру керек.

Азамат өтiнiш жасаған соң, әкімдік оны тiркелген жері бойынша сайлаушылар тiзiмiнен шығарып, сол қаладағы дауыс беретiн учаскенiң сайлаушылар тiзiмiне енгiзеді.

Дауыс беру уақыты

Дауыс беру сайлау күнi жергiлiктi уақытпен сағат 07.00-ден 20.00-ге дейiн өткiзiледi.

Алайда учаскелiк сайлау комиссиялары басқа уақытты белгiлей алады. Бұл орайда дауыс берудi сағат 06.00-ден ерте бастап, сағат 22.00-ден кеш аяқтауға болмайды.

Учаскелiк сайлау комиссиясы азаматтарды дауыс беретiн уақыт пен орын туралы сайлау өткiзiлетiн күнге дейiн он күннен кешiктiрмей, БАҚ арқылы, сондай-ақ, өзге де әдiстермен хабардар етуі тиiс.

Дауыс беру тәртібі

Учаскелiк сайлау комиссиялары дауыс берудің басталуына бiр сағат қалғанда дауыс беруге арналған учаскелердi аша бастайды.

Аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы дауыс беру басталардан 30 минут бұрын комиссия мүшелерiнiң қатысуымен сайлау жәшiктерiнде сайлау бюллетеньдерiнiң бар-жоғын, жәшiктердiң бүтiндiгiн тексередi, дауыс беруге арналған жәшiктерге пломба салады немесе мөр басады.  Комиссияның сайлау бюллетеньдерiн беруге жауапты мүшелерiн белгiлейдi.

Әрбiр сайлаушы өзi дауыс бередi.

Тағы оқыңыз: Мәжіліс сайлауы қашан өтеді

Сайлауда дауыс құқығын басқа бiреуге беруге және сол сияқты басқа адам үшiн дауыс беруге жол берiлмейдi.

Бюллетеньдер сайлаушылар тiзiмі негiзiнде жеке басын куәландыратын құжатты көрсеткен соң берiледi.

Сайлаушылар тiзiмге бюллетеньдердi алғаны туралы қол қояды.

Комиссияның бюллетеньдi берген мүшесi оларға өзiнiң қолын қояды, сондай-ақ бюллетеньдi алған сайлаушының тiзiмдегi тегiнiң тұсына қол қояды.

Сайлау комиссиясы төрағасы мен хатшысының бюллетень бepуге құқығы жоқ.

Дауыс берушiлер сайлау бюллетенiн жасырын дауыс беруге арналған кабиналарда толтырады. Оны толтыру кезiнде кабинаға басқа адамның кіруіне тыйым салынады. Бюллетеньдi өз бетiнше толтыруға мүмкiндiгi жоқ сайлаушы өзi сенетiн адамның көмегiн пайдалануға құқылы.

Бюллетеньге қарындашпен белгi қоюға, сондай-ақ оған қандай да болсын түзету енгiзуге жол берiлмейдi.

Толтырылған бюллетеньдердi сайлаушы дауыс беруге арналған жәшiкке салады.

112
Кілт сөздер:
сайлау, Мәжіліс
Мәжіліс залы

Мәжіліс сайлауы қашан өтеді

372
(Жаңартылды 18:32 27.09.2020)
Қазіргі шақырылымдағы мәжілістің өкілеттігі 2021 жылдың 24 наурызында аяқталады. Қазақстан президенті парламент сайлауының өтетін күнін 2020 жылдың 24 қазанынан кешіктірмей белгілеуі тиіс

Парламент – Қазақстанның заң шығару билігiн жүзеге асыратын республиканың ең жоғары өкiлдi органы.

Парламент тұрақты негізде жұмыс істейтін екі палатадан: сенаттан және мәжілістен тұрады.

Мәжіліс конституциялық заңда белгіленген тәртіппен сайланатын 107 депутаттан тұрады. Өкілеттік мерзімі - бес жыл.

Сайлауды кім және қалай тағайындайды

Мәжілістің соңғы сайлауы 2016 жылдың 20 наурызында өтіп, бірінші сессия 2016 жылдың 25 наурызында ашылған еді. Тиісінше, қазіргі шақырылымдағы мәжілістің өкілеттігі 2021 жылдың 24 наурызында аяқталады.

Конституцияға сәйкес, мәжілістің кезекті сайлауы парламенттің жұмыс істеп тұрған шақырылымы өкілеттігінің мерзімі аяқталардан кемінде екі ай бұрын өткізіледі.

Осылайша, төменгі палата депутаттарының сайлауы 2021 жылдың қаңтарынан кешіктірілмей өткізілуі тиіс.

"Қазақстандағы сайлау туралы" Конституциялық заңға сәйкес, мәжілістің кезекті сайлауын президент депутаттар өкiлеттігінің бiтуiне кемiнде бес ай  қалғанда тағайындайды.

Мәжілістің 98 депутатын сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Мәжілістің 9 депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды.

Үміткерге қойылатын талаптар

Қазақстан азаматтығы бар және ел аумағында соңғы он жылда тұрақты тұрып жатқан, жасы жиырма беске толған адам мәжіліс депутаты бола алады.

Сот іс-әрекетке қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ сот үкімі бойынша бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтардың сайлануға құқығы жоқ.

Мыналар:

  • сотталғандығы белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алып тасталмаған адам;
  • сот сыбайлас жемқорлық қылмысын жасағаны үшін кінәлі деп таныған адам парламенттің депутаттығына, оның ішінде партиялық тізімдер бойынша, кандидат бола алмайды.

Мәжiлiс депутаттығына кандидаттар ұсыну

Партиялық тізімдер бойынша сайланатын мәжіліс депутаттығына кандидаттарды тіркелген саяси партиялар, ал Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайтын кандидаттарды Ассамблея кеңесі ұсынады.

Мәжіліс депутаттығына сайлау үшін адамдарды партиялық тізімге енгізу саяси партияның жоғары органы мүшелерінің жалпы санының көпшілік даусымен жүргізіледі. Саяси партиялардың партиялық тізімдерге осы саяси партияның мүшелері болып табылмайтын адамдарды кіргізуге құқығы жоқ.

Егер сайлауды белгілеу кезінде өзгеше көзделмесе, партиялық тізімдер бойынша сайланатын үміткерлерді ұсыну сайлаудан 2 ай бұрын басталып, оған 40 күн қалғанда жергілікті уақытпен сағат 18.00-де аяқталады.

ҚХА сайлайтын кандидаттарды ұсыну сайлаудан 1 ай бұрын басталып, оған 20 күн қалғанда жергілікті уақытпен сағат 18.00-де аяқталады.

Кандидатураны алып тастау

Партиялық тізімге енгізілген адам Орталық сайлау комиссиясына жазбаша өтініш бере отырып, өз кандидатурасын партиялық тізімнен кері қайтарып ала алады. Бұл жағдайда ОСК партиялық тізімге енгізілген адамды шығару туралы шешім қабылдайды.

Қазақстан халқы Ассамблеясының кеңесі, ол ұсынған кандидат Орталық сайлау комиссиясына жазбаша өтініш жасай отырып, кандидатураны кері қайтарып ала алады. Бұл жағдайда ОСК кандидатты тіркеудің күшін жою туралы шешім қабылдайды.

372
Кілт сөздер:
сайлау, мәжіліс депутаты, Мәжіліс
БҰҰ-ның Қауіпсіздік кеңесіндегі кезекті отырыстың бірі

БҰҰ-ның Қауіпсіздік кеңесі Таулы Қарабаққа қатысты мәлімдеме жасады

6
Қауіпсіздік кеңесі Әзербайжан мен Арменияны келіссөздерге оралуға шақырды. Алайда, Ильхам Алиев Арменияның Қарабақ келіссөзіндегі талаптарын қолайсыз деп атады

НҰР-СҰЛТАН, 30 қыркүйек – Sputnik. БҰҰ Қауіпсіздік кеңесі Таулы Қарабақтағы қақтығыс аймағында ауқымды соғыс қимылдары туралы хабарламаларға алаңдаушылық білдіреді, делінген Қауіпсіздік кеңесінің талқылау қорытындысының тұжырымдамасында.

"Олар (Қауіпсіздік кеңесінің мүшелері – Sputnik) күш қолдануды қатаң түрде айыптап, адам өліміне өкінетіндіктерін білдірді", – деді БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің төрағасы Абду Абарри.

БҰҰ Қауіпсіздік кеңесі Армения мен Әзербайжанды атысты дереу тоқтатуға және алдын-ала шартсыз мәнді келіссөздерді бастауға шақырды. Сондай-ақ, ЕҚЫҰ Минск тобы тең төрағаларының орталық рөліне толық қолдау білдірді.

Әзербайжан президенті "қолайсыз" шарттар туралы айтты

Баку Ереванның Қарабақ бойынша келіссөзде қолайсыз талаптарды алға тартып отырғанын мәлімдеді.

"Армения қолайсыз талаптар қою арқылы келіссөз процесін әдейі бұзады", – деді Әлиев "Россия 1" арнасының эфирінде.

Таулы Қарабақтағы қақтығыстың шиеленісуі

Әзербайжан қорғаныс министрлігі 27 қыркүйекте Армения қарулы күштері шектесу сызығындағы елді мекендерге оқ атқанын хабарлады. Оның салдары азаматтық және әскери шығындарға ұшыратқан. Ал Армения қорғаныс министрлігінің мәлімдемесіне сәйкес, Әзербайжан тарапынан Қарабаққа әуе және ракеталық шабуылдар жасалған.

Оқи отырыңыз: Таулы Қарабақтағы қақтығыс: Әзербайжан мен Армения келісімге келе ала ма?

6
Кілт сөздер:
БҰҰ, Әзербайжан, Армения
Тақырып бойынша
Армения ер адамдардың елден кетуіне тыйым салып, Әзербайжанда интернет шектелді
Ұлттық қауіпсіздік комитеті граната алып жүрген Әзербайжан азаматтарын ұстады
Әзербайжан Қазақстанға нота жіберді
Апатқа ұшыраған "Армения" кемесі: адам өлімі "Титаниктен" алты есе асып түседі
Әзербайжан Армения әскерінде қаза тапқандар мен жараланғандар 550-ден асқанын мәлімдеді