20 шілде - күнтізбе

Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 20 шілде

99
Бұл – Григориан күнтізбесі бойынша 201-ші күн, жыл соңына дейін 164 күн бар

20 шілдеде не болғаны білесіз бе?

Бұл күннің несімен есте қалғанын Sputnik дерекқорынан оқыңыз.

20 шілдеде қандай қызықты оқиға болды

1966 жылдан бастап бүкіл әлемде жыл сайын 20 шілдеде Халықаралық шахмат күні аталып өтеді. Бұл мереке 1924 жылы құрылған Әлемдік шахмат федерациясы шешімімен бекітілген. 

Ойынның атауы парсы тілінен аударғанда "билеуші өлді" деген мағынаны білдіреді. Бұл танымал ойынның отаны – Үндістан. Шахматқа негіз болған чатуранга ойыны бесінші ғасырда пайда болған.

Кезінде құмар ойындарға жатқызып аластатылған шахмат ойынының бұл күнде адам миының қалыпты жұмыс істеуіне пайдасы көп екенін ғалымдар дәлелдеген.

Бұдан бөлек бүгін Халықаралық торт күні аталып өтеді. Бұл тәтті мереке адамдар, халықтар, тіпті тұтас елдер арасындағы достыққа арналған. Барлық мереке, туған күн, мерейтой, үйлену той және басқа да қуанышты күндерді тортсыз елестету қиын. Бұл мейрам "I cake you" ұранымен, яғни "мен саған тортпен барамын" деген ұранмен өтеді. Шынымен де, торт – адамдар қатынасының достық белгісі.  

Торт күні Миландағы "Махаббат патшалығы" деп аталатын ұйымның бастамасымен алғаш рет 2009 жылы аталып өткен екен. Ұйым құрамында өнер адамдары, аспаздар және тағы да басқа щығармашыл адамдар болғаннан кейін мереке өте жоғары деңгейде өткен. Кейін 2011 жылы 20 шілдеде мейрам халықаралық деңгейде тойланып, әлем елдеріне тарала бастаған.

Мерекенің мақсаты – әлемге бейбітшілік пен достық идеясын мәдениет арқылы тарату. Бұл игі бастаманы көптеген ТМД елдері, Израиль және АҚШ қолдады. Сол күні әлем халықтары бірлесе отырып, бейбітшілік тортын әзірледі.

20 шілдеде әлемде болған тарихи оқиғалар

1534 жылы Кембриджде әлемдегі алғашқы баспа ашылды;

1877 жылы мультипликация тарихы басталды;

1917 жылы BMW сауда маркасы тіркелді;

1924 жылы Парижде Халықаралық шахмат федерациясының негізі қаланды.

20 шілдеде Қазақстанда болған тарихи оқиғалар

1995 жылы Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев "Қазақстан Республикасындағы кеден ісі туралы" заң күші бар жарлыққа қол қойды;

2005 жылы Астанада Еуропарламент депутаты Струан Стивенсонның Семей ядролық сынақ полигонының қайғы-қасіретін бейнелейтін "Мәңгілік қасірет" атты фотокөрмесі өтті;

2014 жылы Бейжіңде алғаш рет домбыра курсы ашылды;

2016 жылы Қазақстанда data.egov.kz ашық деректер порталы жұмыс істей бастады.

20 шілдеде дүниеге келген танымал тұлғалар

1924 жылы кеңес және ресейлік кинорежиссер, сценарист, педагог, КСРО халық әртісі Татьяна Лиознова дүниеге келді;

1931 жылы 1-класты сынаушы-ұшқыш, КСРО еңбек сіңірген спорт шебері, полковник-инженер, профессор, Ресей жазушылар одағының мүшесі Марина Попович дүниеге келді;

1963 жылы кеңес және ресейлік мәнерлеп сырғанаушы, 1994 жылғы Олимпиаданың күміс жүлдегері, әлем және Еуропа чемпионы, Ресейдің еңбек сіңірген жаттықтырушысы Александр Жулин дүниеге келді;

1982 жылы ресейлік журналист, тележүргізуші және актер Бори́с Корче́вников дүниеге келді.

20 шілдеде Қазақстанда кім туды

1929 жылы композитор, профессор, Қазақстанның халық әртісі, Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген өнер қайраткері Анатолий Бычков дүниеге келді;

1951 жылы парламенті мәжілісінің депутаты, Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі Ахмет Мурадов дүниеге келді;

1972 жылы қазақстандық театр және кино актері, тележүргізуші Сергей Погосян дүниеге келді.

Ай күнтізбесі

Ай Балық белгісінде орналасады. Бүгін проблемаларыңызды ұмытып, өзіңізді шығармашылыққа арнаңыз. Бұл өміріңіздегі қарбаластан біраз бой жазып, демалып алуға мүмкіндік береді.

99
Кілт сөздер:
күнтізбе, атаулы күндер
Тақырып:
Бүгін қандай мереке: әр күнге арналған күнтізбе (361)
Сайлау, дауыс беру, иллюстративті сурет

Мәжіліс сайлауы: кім дауыс бере алады

73
Мәжіліс сайлауында дауыс беруге құқылы сайлаушылар, дауыс беру уақыты мен тәртібі туралы Sputnik Қазақстан дерекқорынан оқыңыз

Қазақстанның 18 жасқа толған кез келген азаматы, тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiнге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жерiне немесе кез келген өзге жағдаяттарға қарамастан, сайлауда дауыс беруге құқылы.

Сайлауға сот iс-әрекетке қабілетсiз деп таныған, сондай-ақ сот үкiмiмен бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтар қатыспайды.

Мәжiлiс депутаттарын сайлаған кезде сайлаушылар тiзiмi жасалады. Азаматтар жасырын дауыс береді және сайлаушылардың еркiн бiлдiруiне қандай да болсын бақылау жасауға тыйым салынады.

Сайлаушылар тізімінде сайлаушының тегi, аты, әкесiнiң аты, туған жылы (он сегіз жастағылар үшiн – қосымша күнi мен айы), жеке сәйкестендіру нөмірі және тұрғылықты мекенжайы көрсетiледi.

Әрбір сайлаушы сайлау жарияланған немесе тағайындалған кезден бастап тиісті әкімдікте сайлаушы ретінде тіркелуге құқылы.

Сайлау күні басқа қалада жүргендер қалай дауыс береді

Егер азамат басқа өңірде жүріп, дауыс беретін күні сайлаушы ретінде тіркелген қаласына бара алмайтынын білсе, онда өзі жүрген қаланың әкімдігіне жүгінуге құқылы. Жазбаша өтiнiшті сайлаудан кемінде отыз күн бұрын беру керек.

Азамат өтiнiш жасаған соң, әкімдік оны тiркелген жері бойынша сайлаушылар тiзiмiнен шығарып, сол қаладағы дауыс беретiн учаскенiң сайлаушылар тiзiмiне енгiзеді.

Дауыс беру уақыты

Дауыс беру сайлау күнi жергiлiктi уақытпен сағат 07.00-ден 20.00-ге дейiн өткiзiледi.

Алайда учаскелiк сайлау комиссиялары басқа уақытты белгiлей алады. Бұл орайда дауыс берудi сағат 06.00-ден ерте бастап, сағат 22.00-ден кеш аяқтауға болмайды.

Учаскелiк сайлау комиссиясы азаматтарды дауыс беретiн уақыт пен орын туралы сайлау өткiзiлетiн күнге дейiн он күннен кешiктiрмей, БАҚ арқылы, сондай-ақ, өзге де әдiстермен хабардар етуі тиiс.

Дауыс беру тәртібі

Учаскелiк сайлау комиссиялары дауыс берудің басталуына бiр сағат қалғанда дауыс беруге арналған учаскелердi аша бастайды.

Аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы дауыс беру басталардан 30 минут бұрын комиссия мүшелерiнiң қатысуымен сайлау жәшiктерiнде сайлау бюллетеньдерiнiң бар-жоғын, жәшiктердiң бүтiндiгiн тексередi, дауыс беруге арналған жәшiктерге пломба салады немесе мөр басады.  Комиссияның сайлау бюллетеньдерiн беруге жауапты мүшелерiн белгiлейдi.

Әрбiр сайлаушы өзi дауыс бередi.

Тағы оқыңыз: Мәжіліс сайлауы қашан өтеді

Сайлауда дауыс құқығын басқа бiреуге беруге және сол сияқты басқа адам үшiн дауыс беруге жол берiлмейдi.

Бюллетеньдер сайлаушылар тiзiмі негiзiнде жеке басын куәландыратын құжатты көрсеткен соң берiледi.

Сайлаушылар тiзiмге бюллетеньдердi алғаны туралы қол қояды.

Комиссияның бюллетеньдi берген мүшесi оларға өзiнiң қолын қояды, сондай-ақ бюллетеньдi алған сайлаушының тiзiмдегi тегiнiң тұсына қол қояды.

Сайлау комиссиясы төрағасы мен хатшысының бюллетень бepуге құқығы жоқ.

Дауыс берушiлер сайлау бюллетенiн жасырын дауыс беруге арналған кабиналарда толтырады. Оны толтыру кезiнде кабинаға басқа адамның кіруіне тыйым салынады. Бюллетеньдi өз бетiнше толтыруға мүмкiндiгi жоқ сайлаушы өзi сенетiн адамның көмегiн пайдалануға құқылы.

Бюллетеньге қарындашпен белгi қоюға, сондай-ақ оған қандай да болсын түзету енгiзуге жол берiлмейдi.

Толтырылған бюллетеньдердi сайлаушы дауыс беруге арналған жәшiкке салады.

73
Кілт сөздер:
сайлау, Мәжіліс
Мәжіліс залы

Мәжіліс сайлауы қашан өтеді

199
(Жаңартылды 18:32 27.09.2020)
Қазіргі шақырылымдағы мәжілістің өкілеттігі 2021 жылдың 24 наурызында аяқталады. Қазақстан президенті парламент сайлауының өтетін күнін 2020 жылдың 24 қазанынан кешіктірмей белгілеуі тиіс

Парламент – Қазақстанның заң шығару билігiн жүзеге асыратын республиканың ең жоғары өкiлдi органы.

Парламент тұрақты негізде жұмыс істейтін екі палатадан: сенаттан және мәжілістен тұрады.

Мәжіліс конституциялық заңда белгіленген тәртіппен сайланатын 107 депутаттан тұрады. Өкілеттік мерзімі - бес жыл.

Сайлауды кім және қалай тағайындайды

Мәжілістің соңғы сайлауы 2016 жылдың 20 наурызында өтіп, бірінші сессия 2016 жылдың 25 наурызында ашылған еді. Тиісінше, қазіргі шақырылымдағы мәжілістің өкілеттігі 2021 жылдың 24 наурызында аяқталады.

Конституцияға сәйкес, мәжілістің кезекті сайлауы парламенттің жұмыс істеп тұрған шақырылымы өкілеттігінің мерзімі аяқталардан кемінде екі ай бұрын өткізіледі.

Осылайша, төменгі палата депутаттарының сайлауы 2021 жылдың қаңтарынан кешіктірілмей өткізілуі тиіс.

"Қазақстандағы сайлау туралы" Конституциялық заңға сәйкес, мәжілістің кезекті сайлауын президент депутаттар өкiлеттігінің бiтуiне кемiнде бес ай  қалғанда тағайындайды.

Мәжілістің 98 депутатын сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Мәжілістің 9 депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды.

Үміткерге қойылатын талаптар

Қазақстан азаматтығы бар және ел аумағында соңғы он жылда тұрақты тұрып жатқан, жасы жиырма беске толған адам мәжіліс депутаты бола алады.

Сот іс-әрекетке қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ сот үкімі бойынша бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтардың сайлануға құқығы жоқ.

Мыналар:

  • сотталғандығы белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алып тасталмаған адам;
  • сот сыбайлас жемқорлық қылмысын жасағаны үшін кінәлі деп таныған адам парламенттің депутаттығына, оның ішінде партиялық тізімдер бойынша, кандидат бола алмайды.

Мәжiлiс депутаттығына кандидаттар ұсыну

Партиялық тізімдер бойынша сайланатын мәжіліс депутаттығына кандидаттарды тіркелген саяси партиялар, ал Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайтын кандидаттарды Ассамблея кеңесі ұсынады.

Мәжіліс депутаттығына сайлау үшін адамдарды партиялық тізімге енгізу саяси партияның жоғары органы мүшелерінің жалпы санының көпшілік даусымен жүргізіледі. Саяси партиялардың партиялық тізімдерге осы саяси партияның мүшелері болып табылмайтын адамдарды кіргізуге құқығы жоқ.

Егер сайлауды белгілеу кезінде өзгеше көзделмесе, партиялық тізімдер бойынша сайланатын үміткерлерді ұсыну сайлаудан 2 ай бұрын басталып, оған 40 күн қалғанда жергілікті уақытпен сағат 18.00-де аяқталады.

ҚХА сайлайтын кандидаттарды ұсыну сайлаудан 1 ай бұрын басталып, оған 20 күн қалғанда жергілікті уақытпен сағат 18.00-де аяқталады.

Кандидатураны алып тастау

Партиялық тізімге енгізілген адам Орталық сайлау комиссиясына жазбаша өтініш бере отырып, өз кандидатурасын партиялық тізімнен кері қайтарып ала алады. Бұл жағдайда ОСК партиялық тізімге енгізілген адамды шығару туралы шешім қабылдайды.

Қазақстан халқы Ассамблеясының кеңесі, ол ұсынған кандидат Орталық сайлау комиссиясына жазбаша өтініш жасай отырып, кандидатураны кері қайтарып ала алады. Бұл жағдайда ОСК кандидатты тіркеудің күшін жою туралы шешім қабылдайды.

199
Кілт сөздер:
сайлау, мәжіліс депутаты, Мәжіліс
Facebook

Ішкі істер министрі әлеуметтік желіде жеке парақшасын ашты

4
Тоқаевтың ішкі істер органдарының алдына қойған тапсырмаларын орындау мақсатында Ерлан Тұрғымбаевтың Facebook-те жеке аккаунты ашылды

НҰР-СҰЛТАН, 28 қыркүйек – Sputnik. Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев Facebook әлеуметтік желісінде жеке парақшасын ашты. Бұл туралы министрліктің ресми өкілі Нұрділдә Ораз айтты, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

"Мемлекет басшысының халыққа жолдауында ішкі істер органдарының алдына қойған тапсырмаларын орындау мақсатында бүгіннен бастап ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаевтың Facebook-тегі жеке аккаунтының ашылатынын хабарлаймын. Негізгі мақсат - халықпен диалог жасаудың алаңын құру", - деді Ораз бүгінгі онлайн брифингте.

Бұл қадам полицияның ашық және қолжетімді болу процесіне өз үлесін қосады деген сенімдеміз, деді ол.

Оқи отырыңыз: Желіде видео бөліскен алматылықтың басы бәлеге қалды

4