Сэндвич

Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 21 шілде

134
Бұл григориан күнтізбесінде 202-ші күн. Жыл соңына дейін 163 күн бар.

21 шілде не болғанын білесіз бе?

Бұл күннің несімен есте қалғанын Sputnik Қазақстан дерекқорынан оқыңыз.

21 шілдеде қандай қызықты оқиға болды

Бүгін америкалықтар Зиянды тағам күні немесе Қоқыс тағамы күнін атап өтеді. Америкада ең танымал тағамдар дәл осы "қоқыс тамағы" санатына жатады. Америка халқының 60 проценттен астамы артық салмақтың зардабын тартатыны да сондықтан. Ғалымдардың болжамынша, егер семіздік қазіргі қарқынмен жалғаса берсе, 2020 жылға қарай америкалықтардың 75 проценті ауыр салмақтылар қатарына кірмек. Бүгінде дұрыс тамақтануды қолдайтындар тамақтағы әр калорияны есептеп, зиянды астан барынша бас тартуға тырысады. Сол себепті олар "Зиянды тағам күнін" мерекелеуге үзілді-кесілді қарсы.

"Зиянды тағам" терминін осыдан қырық жыл бұрын микробиолог Майкл Джекобсон ойлап тауып, айналымға енгізген. Ол адам денсаулығына зиянды қоспалары мен калориясы көп азық-түлік өнімдерін атап көрсетті. 2008 жылы ғалымдар "зиянды өнім" адамды тамаққа тәуелді етіп, миға есірткі сияқты әсер ететінін дәлелдеді.

Бүгін Бельгияда – ұлттық мейрам. Бұл мереке айтулы дата құрметіне бекітілген. 1831 жылы жаңа король І Леопольд таққа отырып, Бельгия парламентінде ант берген еді. Осыдан кейін Бельгия Конституциясы мен елдің тәуелсіздігі туралы декларация қабылданды. 1831 жылдың ақпанында Бельгия қос палаталы парламенті бар конституциялық монархияға айналды.

21 шілдеде әлемде болған тарихи оқиғалар

1798 жылы Наполеонның Мысырға жорығы: пирамидалар алдындағы шайқас;

1969 жылы америкалық астронавтар Нил Армстронг пен Эдвин Олдрин "Apollo 11" сапары аясында Айға табан тіреді;

1983 жылы "Шығыс" антарктикалық станциясында тарихта алғаш рет ғаламшардағы ең төменгі температура − 89,2 °C тіркелді;

2007 жылы Ағылшын тілінде "Гарри Поттер и Дары Смерти" деп аталатын жетінші кітап жарыққа шықты.

21 шілдеде Қазақстанда болған тарихи оқиғалар

1917 жылы қазақ зиялылары Орынборда "Алаш" партиясын құру туралы шешім шығарды;

1958 жылы Қазақ симфониялық оркестрі, қазіргі мемлекеттік симфониялық оркестрі құрылды;

1971 жылы Қазақ КСР-нің Жер кодексі қабылданды;

1993 жылы Шығыс Қазақстан облысы Қатонқарағай ауданындағы көшеге жазушы Оралхан Бөкейдің есімі берілді;

2007 жылы Тараздағы қазба жұмыстары кезінде Қарахан кесенесінің маңынан мешіт қалдықтары табылды;

21 шілдеде туған танымал тұлғалар

1899 жылы америкалық жазушы, журналист, әдебиеттен Нобель сыйлығының лауреаты Эрнест Хэмингуэй дүниеге келді;

1948 жылы кеңестік және ресейлік жазушы-сатирик, драматург, әзіл-сықақшы, Ресей жазушылар одағының мүшесі Михаил Задорнов өмірге келді;

1951 жылы америкалық актер Робин Уильямс туды. Көпшілікке "Джуманджи", "Умница Уилл Хантинг" және тағы басқа фильмдері арқылы танымал;

1969 жылы ресейлік поп және фолк әнші Авраам Руссо дүниеге келді.

21 шілдеде Қазақстанда кімдер туды

1960 жылы мәжіліс депутаты Ирина Смирнова дүниеге келді;

1978 жылы бұрынғы дін істері және азаматтық қоғам вице-министрі Абзал Нүкенов өмірге келді.

Ай күнтізбесі     

Ай Балық белгісінде орналасады. Демалуға қолайлы күн. Табиғат аясына шығуға кеңес береміз. Бұл күні отбасылық салт-дәстүрлер, оларды сақтап қалудың жолдары жайлы ойланған абзал. Ішкі түйсігіңізге сеніңіз. Аз сөйлеп, көп тыңдауға тырысыңыз.

134
Кілт сөздер:
ай күнтізбесі, танымал тұлғалар, тарихи оқиғалар, атаулы күндер
Тақырып:
Бүгін қандай мереке: әр күнге арналған күнтізбе (361)
Тақырып бойынша
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 10 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 11 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 12 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 13 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 14 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 15 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 16 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 17 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 18 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 19 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 20 шілде
Сайлау, дауыс беру, иллюстративті сурет

Мәжіліс сайлауы: кім дауыс бере алады

111
Мәжіліс сайлауында дауыс беруге құқылы сайлаушылар, дауыс беру уақыты мен тәртібі туралы Sputnik Қазақстан дерекқорынан оқыңыз

Қазақстанның 18 жасқа толған кез келген азаматы, тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiнге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жерiне немесе кез келген өзге жағдаяттарға қарамастан, сайлауда дауыс беруге құқылы.

Сайлауға сот iс-әрекетке қабілетсiз деп таныған, сондай-ақ сот үкiмiмен бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтар қатыспайды.

Мәжiлiс депутаттарын сайлаған кезде сайлаушылар тiзiмi жасалады. Азаматтар жасырын дауыс береді және сайлаушылардың еркiн бiлдiруiне қандай да болсын бақылау жасауға тыйым салынады.

Сайлаушылар тізімінде сайлаушының тегi, аты, әкесiнiң аты, туған жылы (он сегіз жастағылар үшiн – қосымша күнi мен айы), жеке сәйкестендіру нөмірі және тұрғылықты мекенжайы көрсетiледi.

Әрбір сайлаушы сайлау жарияланған немесе тағайындалған кезден бастап тиісті әкімдікте сайлаушы ретінде тіркелуге құқылы.

Сайлау күні басқа қалада жүргендер қалай дауыс береді

Егер азамат басқа өңірде жүріп, дауыс беретін күні сайлаушы ретінде тіркелген қаласына бара алмайтынын білсе, онда өзі жүрген қаланың әкімдігіне жүгінуге құқылы. Жазбаша өтiнiшті сайлаудан кемінде отыз күн бұрын беру керек.

Азамат өтiнiш жасаған соң, әкімдік оны тiркелген жері бойынша сайлаушылар тiзiмiнен шығарып, сол қаладағы дауыс беретiн учаскенiң сайлаушылар тiзiмiне енгiзеді.

Дауыс беру уақыты

Дауыс беру сайлау күнi жергiлiктi уақытпен сағат 07.00-ден 20.00-ге дейiн өткiзiледi.

Алайда учаскелiк сайлау комиссиялары басқа уақытты белгiлей алады. Бұл орайда дауыс берудi сағат 06.00-ден ерте бастап, сағат 22.00-ден кеш аяқтауға болмайды.

Учаскелiк сайлау комиссиясы азаматтарды дауыс беретiн уақыт пен орын туралы сайлау өткiзiлетiн күнге дейiн он күннен кешiктiрмей, БАҚ арқылы, сондай-ақ, өзге де әдiстермен хабардар етуі тиiс.

Дауыс беру тәртібі

Учаскелiк сайлау комиссиялары дауыс берудің басталуына бiр сағат қалғанда дауыс беруге арналған учаскелердi аша бастайды.

Аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы дауыс беру басталардан 30 минут бұрын комиссия мүшелерiнiң қатысуымен сайлау жәшiктерiнде сайлау бюллетеньдерiнiң бар-жоғын, жәшiктердiң бүтiндiгiн тексередi, дауыс беруге арналған жәшiктерге пломба салады немесе мөр басады.  Комиссияның сайлау бюллетеньдерiн беруге жауапты мүшелерiн белгiлейдi.

Әрбiр сайлаушы өзi дауыс бередi.

Тағы оқыңыз: Мәжіліс сайлауы қашан өтеді

Сайлауда дауыс құқығын басқа бiреуге беруге және сол сияқты басқа адам үшiн дауыс беруге жол берiлмейдi.

Бюллетеньдер сайлаушылар тiзiмі негiзiнде жеке басын куәландыратын құжатты көрсеткен соң берiледi.

Сайлаушылар тiзiмге бюллетеньдердi алғаны туралы қол қояды.

Комиссияның бюллетеньдi берген мүшесi оларға өзiнiң қолын қояды, сондай-ақ бюллетеньдi алған сайлаушының тiзiмдегi тегiнiң тұсына қол қояды.

Сайлау комиссиясы төрағасы мен хатшысының бюллетень бepуге құқығы жоқ.

Дауыс берушiлер сайлау бюллетенiн жасырын дауыс беруге арналған кабиналарда толтырады. Оны толтыру кезiнде кабинаға басқа адамның кіруіне тыйым салынады. Бюллетеньдi өз бетiнше толтыруға мүмкiндiгi жоқ сайлаушы өзi сенетiн адамның көмегiн пайдалануға құқылы.

Бюллетеньге қарындашпен белгi қоюға, сондай-ақ оған қандай да болсын түзету енгiзуге жол берiлмейдi.

Толтырылған бюллетеньдердi сайлаушы дауыс беруге арналған жәшiкке салады.

111
Кілт сөздер:
сайлау, Мәжіліс
Мәжіліс залы

Мәжіліс сайлауы қашан өтеді

370
(Жаңартылды 18:32 27.09.2020)
Қазіргі шақырылымдағы мәжілістің өкілеттігі 2021 жылдың 24 наурызында аяқталады. Қазақстан президенті парламент сайлауының өтетін күнін 2020 жылдың 24 қазанынан кешіктірмей белгілеуі тиіс

Парламент – Қазақстанның заң шығару билігiн жүзеге асыратын республиканың ең жоғары өкiлдi органы.

Парламент тұрақты негізде жұмыс істейтін екі палатадан: сенаттан және мәжілістен тұрады.

Мәжіліс конституциялық заңда белгіленген тәртіппен сайланатын 107 депутаттан тұрады. Өкілеттік мерзімі - бес жыл.

Сайлауды кім және қалай тағайындайды

Мәжілістің соңғы сайлауы 2016 жылдың 20 наурызында өтіп, бірінші сессия 2016 жылдың 25 наурызында ашылған еді. Тиісінше, қазіргі шақырылымдағы мәжілістің өкілеттігі 2021 жылдың 24 наурызында аяқталады.

Конституцияға сәйкес, мәжілістің кезекті сайлауы парламенттің жұмыс істеп тұрған шақырылымы өкілеттігінің мерзімі аяқталардан кемінде екі ай бұрын өткізіледі.

Осылайша, төменгі палата депутаттарының сайлауы 2021 жылдың қаңтарынан кешіктірілмей өткізілуі тиіс.

"Қазақстандағы сайлау туралы" Конституциялық заңға сәйкес, мәжілістің кезекті сайлауын президент депутаттар өкiлеттігінің бiтуiне кемiнде бес ай  қалғанда тағайындайды.

Мәжілістің 98 депутатын сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Мәжілістің 9 депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды.

Үміткерге қойылатын талаптар

Қазақстан азаматтығы бар және ел аумағында соңғы он жылда тұрақты тұрып жатқан, жасы жиырма беске толған адам мәжіліс депутаты бола алады.

Сот іс-әрекетке қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ сот үкімі бойынша бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтардың сайлануға құқығы жоқ.

Мыналар:

  • сотталғандығы белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алып тасталмаған адам;
  • сот сыбайлас жемқорлық қылмысын жасағаны үшін кінәлі деп таныған адам парламенттің депутаттығына, оның ішінде партиялық тізімдер бойынша, кандидат бола алмайды.

Мәжiлiс депутаттығына кандидаттар ұсыну

Партиялық тізімдер бойынша сайланатын мәжіліс депутаттығына кандидаттарды тіркелген саяси партиялар, ал Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайтын кандидаттарды Ассамблея кеңесі ұсынады.

Мәжіліс депутаттығына сайлау үшін адамдарды партиялық тізімге енгізу саяси партияның жоғары органы мүшелерінің жалпы санының көпшілік даусымен жүргізіледі. Саяси партиялардың партиялық тізімдерге осы саяси партияның мүшелері болып табылмайтын адамдарды кіргізуге құқығы жоқ.

Егер сайлауды белгілеу кезінде өзгеше көзделмесе, партиялық тізімдер бойынша сайланатын үміткерлерді ұсыну сайлаудан 2 ай бұрын басталып, оған 40 күн қалғанда жергілікті уақытпен сағат 18.00-де аяқталады.

ҚХА сайлайтын кандидаттарды ұсыну сайлаудан 1 ай бұрын басталып, оған 20 күн қалғанда жергілікті уақытпен сағат 18.00-де аяқталады.

Кандидатураны алып тастау

Партиялық тізімге енгізілген адам Орталық сайлау комиссиясына жазбаша өтініш бере отырып, өз кандидатурасын партиялық тізімнен кері қайтарып ала алады. Бұл жағдайда ОСК партиялық тізімге енгізілген адамды шығару туралы шешім қабылдайды.

Қазақстан халқы Ассамблеясының кеңесі, ол ұсынған кандидат Орталық сайлау комиссиясына жазбаша өтініш жасай отырып, кандидатураны кері қайтарып ала алады. Бұл жағдайда ОСК кандидатты тіркеудің күшін жою туралы шешім қабылдайды.

370
Кілт сөздер:
сайлау, мәжіліс депутаты, Мәжіліс
Архивтегі фото

Қытайда тәрбиеші өлім жазасына кесілді

0
Балабақша қызметкері Ван Юнь әріптесінен өш алу мақсатында оның тобына барып жүрген балаларды улағаны анықталды

НҰР-СҰЛТАН, 29 қыркүйек – Sputnik. Қытайдың Цзяоцзо қаласында халық соты балабақша қызметкерін өлім жазасына кесті, деп хабарлады РИА Новости.

Сот материалдарына сәйкес, "Мэнмэн" балабақшасында жұмыс істеген Ван Юнь деген келіншек орта топқа жауапты тәрбиешімен жанжалдасып қалған. Артынан әріптесінен өш алу мақсатында оның тобына барып жүрген балаларды улауға шешім қабылдайды. Сөйтіп, 2019 жылы 27 наурызда таңертең Сунь есімді тәрбиешінің балалары жейтін ботқаға натрий нитритін салып жіберген. Сол күні 25 бала уланып, ауруханаға түсті. Бір бала көз жұмды.

Оқи отырыңыз: Балабақшадағы балалар есек етін жеп келгені әшкере болды 

Тергеу шаралары барысында Ван Юньн осы іспетті тағы бір қылмыс жасағаны анықталды. Осыдан үш жыл бұрын үйдегі жанжалдан кейін ол күйеуін улаған. 2017 жылы ақпан айында алдымен интернет арқылы натрий нитритіне тапсырыс берген. Ал химиялық затты алғаннан кейін суға қосып, күйеуіне берген. Ол кезде ер адам уланғанмен қатты зардап шекпеген.    

Цзяоцзо қаласының орта санаттағы халық сотының шешімімен Ван Юнь өлім жазасына кесілді.

0
Кілт сөздер:
Қытай, балабақша
Тақырып бойынша
Шымкентте балабақшада төрт бала мен тәрбиеші уланып қалды
Алматы облысында балабақшадағы видеодан кейін тәрбиеші хабарсыз кетті
Алматыда балабақшадан сәби ұрламақ болған әйелге қатысты тың дерек шықты
Бүлдіршінді сорпамен күйдірген балабақша қызметкері жазадан құтылды
Шипажайда баланы сүлгімен ұрған тәрбиеші қылмыстық жазаға тартылмайтын болды