24 шілде - күнтізбе

Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 24 шілде

122
Бұл – Григориан күнтізбесіндегі 205-ші күн, жыл соңына дейін 160 күн бар

24 шілдеде не болғанын білесіз бе? Бұл күннің несімен есте қалғанын Sputnik дерекқорынан оқыңыз.

24 шілдеде қандай қызықты оқиға болды 

Бүгін гүлмен әрлеуші (флорист) күні аталып өтеді. Гүлмен әрлеушіні ғажайып әрі романтикалық мамандықтардың қатарына жатқызуға болады. Жұмыс уақытыңды түрлі-түсті өсімдіктердің арасында өткізіп, секунд сайын хош иістен ләззат аласың – бұдан артық не керек? Король лалагүлдері, патша раушандары, қарапайым шегіргүлдер, нәзік қызғалдақтар немесе үлпілдек жұлдызгүлдер – табиғат байлығы флористерге жұмыс істеуге қаншама мүмкіндік ашып отыр десеңші! Олар тірі гүлдермен ғана жұмыс істемейді. Композицияларға, гүлдер мен букеттерге кептірілген өсімдіктер, қызықты аксессуарлар, табиғи материалдар, маталар мен бижутериялар да қолданылады. Мұның бәрі шебердің қолында бірігіп, көздің жауын алатын гүл жауһарларына айналады.

Ресейде бүгін Кадастрлық инженер күні – бірнеше мамандықты біріктіре білетін мамандардың мерекесі аталып өтеді. Кадастрлық инженер техникалық түгендеу және жылжымайтын мүлік нысандарының техникалық жоспарларын жасау, жер учаскелерінің шекарасын анықтау және межелік жоспарларды дайындау жұмыстарын атқара отырып, бір уақытта заңгер, геодезист, жерге орналастырушы және бағалаушы бола алады. Кадастрлық жұмыстарды орындаушылар 2008 жылы "Кадастрлық инженерлер" кммерциялық емес серіктестік өзін-өзі реттеуші ұйымы Ресейде Кадастрлық инженерлер күнін белгілеу бастамасын көтерген кезде өз мамандығы күнін атап өту мүмкіндігіне ие болды. Бұл дата 2007 жылдың 24 шілдесінде "Мемлекеттік жылжымайтын мүлік кадастры туралы" заңның қабылдануына байланысты таңдалды.

Сондай-ақ бүгін – Ерігіш кофенің туған күні. Ерігіш кофе 1938 жылдың 24 шілдесінде пайда болды деп есептеледі. Дәл осы күні әйгілі швейцариялық химик Макс Моргеншталер бұл өнертабысты көпшілікке ұсынды. Сарапшыларға дәм ұнамады, екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жаңалық тұтынушылар арасында еш сұранысқа ие болған жоқ. Соғыс кезінде жертасада (окоп) жатқан америкалық сарбаздар алғаш рет сусынға лайықты бағасын берді, олар бұл кофені дайындау тәсілі қарапайым әрі сергітетін қасиеті бар екеніне көз жеткізген. Бейбіт өмірге оралған әскерилер өмірін ерігіш кофесіз елестете алмады. Ерігіш кофе ащы табиғи кофенің тұнбасынан жасалады. Алдымен сұйықтық сүзіледі, содан кейін камераларда инертті газдармен тозаңға айналдырылады. Нәтижесінде ашық қоңыр түсті ұнтақ алынады – бұл кофе. Ұнтақ тіпті суық суда да ериді. Оған дәміне қарай қант, сүт, кілегей қосуға болады. Кейбіреулер лимон, коньяк қосып жатады.

24 шілдеде әлемде болған тарихи оқиғалар

1851 жылы Британияда терезелерге салынатын салық алынып тасталды;

1949 жылы неміс жазушысы Томас Манн 16 жылдық қуғыннан кейін Германияға оралды;

1960 жылы Иерусалим маңынан киелі Гидеон қаласының қирандылары табылды;

1981 жылы Италияда барлық масондар ложасы мен жасырын қоғамдарға тыйым салынды.

24 шілдеде Қазақстанда болған тарихи оқиғалар

1824 жылы Оралда Орынбор шекара басқармасының жоғары лауазымды тұлғаларының қатысуымен Жәңгір хан болып жарияланды;

1993 жылы Павлодарда ұзындығы 841 километр болатын Павлодар-Семей-Өскемен мұнай құбырының құрылысы басталды;

2007 жылы Павлодарда қазақтың кәсіпқой халық аспаптар оркестрі құрылды; 

2009 жылы Атырауда Хиуаз Доспанова атындағы жаңа заманауи мұз айдыны сарайы пайдалануға берілді;

2014 жылы 10 адамнан тұратын қазақстандықтар тобы Шоқан Уәлиханов бағыты бойынша экспедицияға шықты.

24 шілдеде дүниеге келген танымал тұлғалар

1901 жылы кеңестік театр және кино актері, режиссер, көркем сөз оқу шебері Игорь Ильинский дүниеге келді. КСРО халық әртісі (1949). Социалистік Еңбек Ері (1974). Үш рет Бірінші дәрежелі Сталин сыйлығының иегері (1941, 1942, 1951);

1969 жылы америкалық актриса және әнші Дженнифер Лопес дүниеге келді. Дженнифер Лопестің алғаш рет "Селена" фильмінде басты рөлді сомдады, ол "Алтын глобус" сыйлығына ұсынылды. 

1977 жылы Ресей опера әншісі (меццо-сопрано), тележүргізуші, саясаткер, Мария Максакова дүниеге келді. VI шақырылымдағы РФ Мемлекеттік думасының депутаты;

1985 жылы канадалық хоккейші, әлем чемпионы, екі дүркін Олимпиада чемпионы Патрис Бержерон дүниеге келді.

24 шілдеде Қазақстанда кім туды   

1858 жылы қазақ ақыны, ойшыл, композитор, аудармашы, XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басындағы қазақ әдебиеті тарихындағы ірі тұлғалардың бірі Шәкәрім Құдайбердіұлы дүниеге келді; 

1940 жылы Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі Геннадий Балаев дүниеге келді;

1941 жылы суретші, график, мультипликатор, кітап иллюстраторы Елена Бесейбинова дүниеге келді;

1961 жылы ауыр атлетикадан белгілі бапкер Алексей Ни дүниеге келді; 

1966 жылы шахматшы, халықаралық дәрежедегі спорт шебері, көзі нашар көретіндер арасында әлем чемпионы, Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері Мұрат Жүнісов дүниеге келді.

Ай күнтізбесі

Ай Тоқты белгісінде болады. Күнді шығармашылыққа, отбасыңызға арнаңыз. Мұқият және байсалды болыңыз, басқалардың да қамын ойлаңыз, бірақ босаңсып кетпеңіз. Бұл кезең іскерлік келіссөздер үшін қолайлы – айналаңыздағы адамдармен тез тіл табыса аласыз. Бүгін мейірімділік пен жанашырлық өте қажет.

122
Кілт сөздер:
күнтізбе, атаулы күндер, қызықты деректер, тарихи оқиғалар
Тақырып:
Бүгін қандай мереке: әр күнге арналған күнтізбе (361)
Тақырып бойынша
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 19 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 20 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 21 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 22 шілде
Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 23 шілде
Сайлау, дауыс беру, иллюстративті сурет

Мәжіліс сайлауы: кім дауыс бере алады

112
Мәжіліс сайлауында дауыс беруге құқылы сайлаушылар, дауыс беру уақыты мен тәртібі туралы Sputnik Қазақстан дерекқорынан оқыңыз

Қазақстанның 18 жасқа толған кез келген азаматы, тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiнге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жерiне немесе кез келген өзге жағдаяттарға қарамастан, сайлауда дауыс беруге құқылы.

Сайлауға сот iс-әрекетке қабілетсiз деп таныған, сондай-ақ сот үкiмiмен бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтар қатыспайды.

Мәжiлiс депутаттарын сайлаған кезде сайлаушылар тiзiмi жасалады. Азаматтар жасырын дауыс береді және сайлаушылардың еркiн бiлдiруiне қандай да болсын бақылау жасауға тыйым салынады.

Сайлаушылар тізімінде сайлаушының тегi, аты, әкесiнiң аты, туған жылы (он сегіз жастағылар үшiн – қосымша күнi мен айы), жеке сәйкестендіру нөмірі және тұрғылықты мекенжайы көрсетiледi.

Әрбір сайлаушы сайлау жарияланған немесе тағайындалған кезден бастап тиісті әкімдікте сайлаушы ретінде тіркелуге құқылы.

Сайлау күні басқа қалада жүргендер қалай дауыс береді

Егер азамат басқа өңірде жүріп, дауыс беретін күні сайлаушы ретінде тіркелген қаласына бара алмайтынын білсе, онда өзі жүрген қаланың әкімдігіне жүгінуге құқылы. Жазбаша өтiнiшті сайлаудан кемінде отыз күн бұрын беру керек.

Азамат өтiнiш жасаған соң, әкімдік оны тiркелген жері бойынша сайлаушылар тiзiмiнен шығарып, сол қаладағы дауыс беретiн учаскенiң сайлаушылар тiзiмiне енгiзеді.

Дауыс беру уақыты

Дауыс беру сайлау күнi жергiлiктi уақытпен сағат 07.00-ден 20.00-ге дейiн өткiзiледi.

Алайда учаскелiк сайлау комиссиялары басқа уақытты белгiлей алады. Бұл орайда дауыс берудi сағат 06.00-ден ерте бастап, сағат 22.00-ден кеш аяқтауға болмайды.

Учаскелiк сайлау комиссиясы азаматтарды дауыс беретiн уақыт пен орын туралы сайлау өткiзiлетiн күнге дейiн он күннен кешiктiрмей, БАҚ арқылы, сондай-ақ, өзге де әдiстермен хабардар етуі тиiс.

Дауыс беру тәртібі

Учаскелiк сайлау комиссиялары дауыс берудің басталуына бiр сағат қалғанда дауыс беруге арналған учаскелердi аша бастайды.

Аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы дауыс беру басталардан 30 минут бұрын комиссия мүшелерiнiң қатысуымен сайлау жәшiктерiнде сайлау бюллетеньдерiнiң бар-жоғын, жәшiктердiң бүтiндiгiн тексередi, дауыс беруге арналған жәшiктерге пломба салады немесе мөр басады.  Комиссияның сайлау бюллетеньдерiн беруге жауапты мүшелерiн белгiлейдi.

Әрбiр сайлаушы өзi дауыс бередi.

Тағы оқыңыз: Мәжіліс сайлауы қашан өтеді

Сайлауда дауыс құқығын басқа бiреуге беруге және сол сияқты басқа адам үшiн дауыс беруге жол берiлмейдi.

Бюллетеньдер сайлаушылар тiзiмі негiзiнде жеке басын куәландыратын құжатты көрсеткен соң берiледi.

Сайлаушылар тiзiмге бюллетеньдердi алғаны туралы қол қояды.

Комиссияның бюллетеньдi берген мүшесi оларға өзiнiң қолын қояды, сондай-ақ бюллетеньдi алған сайлаушының тiзiмдегi тегiнiң тұсына қол қояды.

Сайлау комиссиясы төрағасы мен хатшысының бюллетень бepуге құқығы жоқ.

Дауыс берушiлер сайлау бюллетенiн жасырын дауыс беруге арналған кабиналарда толтырады. Оны толтыру кезiнде кабинаға басқа адамның кіруіне тыйым салынады. Бюллетеньдi өз бетiнше толтыруға мүмкiндiгi жоқ сайлаушы өзi сенетiн адамның көмегiн пайдалануға құқылы.

Бюллетеньге қарындашпен белгi қоюға, сондай-ақ оған қандай да болсын түзету енгiзуге жол берiлмейдi.

Толтырылған бюллетеньдердi сайлаушы дауыс беруге арналған жәшiкке салады.

112
Кілт сөздер:
сайлау, Мәжіліс
Мәжіліс залы

Мәжіліс сайлауы қашан өтеді

372
(Жаңартылды 18:32 27.09.2020)
Қазіргі шақырылымдағы мәжілістің өкілеттігі 2021 жылдың 24 наурызында аяқталады. Қазақстан президенті парламент сайлауының өтетін күнін 2020 жылдың 24 қазанынан кешіктірмей белгілеуі тиіс

Парламент – Қазақстанның заң шығару билігiн жүзеге асыратын республиканың ең жоғары өкiлдi органы.

Парламент тұрақты негізде жұмыс істейтін екі палатадан: сенаттан және мәжілістен тұрады.

Мәжіліс конституциялық заңда белгіленген тәртіппен сайланатын 107 депутаттан тұрады. Өкілеттік мерзімі - бес жыл.

Сайлауды кім және қалай тағайындайды

Мәжілістің соңғы сайлауы 2016 жылдың 20 наурызында өтіп, бірінші сессия 2016 жылдың 25 наурызында ашылған еді. Тиісінше, қазіргі шақырылымдағы мәжілістің өкілеттігі 2021 жылдың 24 наурызында аяқталады.

Конституцияға сәйкес, мәжілістің кезекті сайлауы парламенттің жұмыс істеп тұрған шақырылымы өкілеттігінің мерзімі аяқталардан кемінде екі ай бұрын өткізіледі.

Осылайша, төменгі палата депутаттарының сайлауы 2021 жылдың қаңтарынан кешіктірілмей өткізілуі тиіс.

"Қазақстандағы сайлау туралы" Конституциялық заңға сәйкес, мәжілістің кезекті сайлауын президент депутаттар өкiлеттігінің бiтуiне кемiнде бес ай  қалғанда тағайындайды.

Мәжілістің 98 депутатын сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Мәжілістің 9 депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды.

Үміткерге қойылатын талаптар

Қазақстан азаматтығы бар және ел аумағында соңғы он жылда тұрақты тұрып жатқан, жасы жиырма беске толған адам мәжіліс депутаты бола алады.

Сот іс-әрекетке қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ сот үкімі бойынша бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтардың сайлануға құқығы жоқ.

Мыналар:

  • сотталғандығы белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алып тасталмаған адам;
  • сот сыбайлас жемқорлық қылмысын жасағаны үшін кінәлі деп таныған адам парламенттің депутаттығына, оның ішінде партиялық тізімдер бойынша, кандидат бола алмайды.

Мәжiлiс депутаттығына кандидаттар ұсыну

Партиялық тізімдер бойынша сайланатын мәжіліс депутаттығына кандидаттарды тіркелген саяси партиялар, ал Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайтын кандидаттарды Ассамблея кеңесі ұсынады.

Мәжіліс депутаттығына сайлау үшін адамдарды партиялық тізімге енгізу саяси партияның жоғары органы мүшелерінің жалпы санының көпшілік даусымен жүргізіледі. Саяси партиялардың партиялық тізімдерге осы саяси партияның мүшелері болып табылмайтын адамдарды кіргізуге құқығы жоқ.

Егер сайлауды белгілеу кезінде өзгеше көзделмесе, партиялық тізімдер бойынша сайланатын үміткерлерді ұсыну сайлаудан 2 ай бұрын басталып, оған 40 күн қалғанда жергілікті уақытпен сағат 18.00-де аяқталады.

ҚХА сайлайтын кандидаттарды ұсыну сайлаудан 1 ай бұрын басталып, оған 20 күн қалғанда жергілікті уақытпен сағат 18.00-де аяқталады.

Кандидатураны алып тастау

Партиялық тізімге енгізілген адам Орталық сайлау комиссиясына жазбаша өтініш бере отырып, өз кандидатурасын партиялық тізімнен кері қайтарып ала алады. Бұл жағдайда ОСК партиялық тізімге енгізілген адамды шығару туралы шешім қабылдайды.

Қазақстан халқы Ассамблеясының кеңесі, ол ұсынған кандидат Орталық сайлау комиссиясына жазбаша өтініш жасай отырып, кандидатураны кері қайтарып ала алады. Бұл жағдайда ОСК кандидатты тіркеудің күшін жою туралы шешім қабылдайды.

372
Кілт сөздер:
сайлау, мәжіліс депутаты, Мәжіліс
Қолдағы смартфон

Алаяқтықтың жаңа түрі: танымал дизайнер ешкімнен ақша сұрамағанын айтты

6
(Жаңартылды 09:09 30.09.2020)
Ақпараттық қауіпсіздік мамандарының айтуынша, елдегі карантин кезінде айлакерлердің қырық түрлі қулығының құрбаны болып жатқандар көбейген

НҰР-СҰЛТАН, 30 қыркүйек – Sputnik. Елімізде алаяқтықтың жаңа түрі пайда болды. Карантин уақытында айла-тәсілін асырғысы келгендер әлеуметтік желілерде танысы арқылы хабарлама жіберіп, ақша сұрайды. Сөйтіп, қомақты қаржыны өз картасына аудартып алуда. Алайда, жоспарланған сценариймен арам пиғылын жүзеге асырғандарды құрықтау әзірге мүмкін болмай тұр, деп хабарлайды КТК арнасы.
Олардың ойлап тапқан айла-тәсілі қандай? Жақында осындай алаяқтардың құрығына Құралай Нұрқаділова ілікті. Оның атынан таң сәріде таныстарына хабарлама жіберген. Сөйтіп, қиын жағдайға тап болғанын айтып, қомақты қаржы сұрапты. Десе де, күдіктенген жақындары анық-қанығын білмек болып дизайнердің өзіне хабарласқан.

"Менің атымнан таныстарымның телеграмм чатына "Мен Құралаймын, тез көмектес" деп жазған. Сағат таңғы 6-да. Олар ештеңе түсінбей ұйықтай берген. Сосын "Не болып қалды?" деп маған телефон соғады. Байланыс жоқ болғандықтан, мен телефонды ала алмаймын. Содан таныстарым басқа адамдардан ватсап нөмірімді алып, скрин жіберген", – дейді дизайнер Құралай Нұрқаділова.

Танымал дизайнер ешқашан, ешбір жаннан ақша сұрамағанын айтады. Сол себепті алдағы уақытта дәл осындай жағдай бола қалса, алданбауды ескертеді.

Сондай-ақ, ақпараттық қауіпсіздік мамандарының айтуынша, карантин уақытында айлакерлердің қырық түрлі қулығының құрбаны болып жатқандар көбейіпті.

"Көп адам қазір мессенджер қолданады: инстаграм, телеграм, ватсап. Онда көп ойын, сауалнама болады. Соған қатысып хакерлерге олар өздері туралы хабарлама береді. Олар мәліметті алып, сол арқылы кімнің акцияға қатысқанын біліп отырады және сілтемелер жібереді. Сол сілтемемен өткен кезде смартфондағы байланыстарды хакерлер өз серверіне салып алады", –  дейді "EsEt" компаниясының ақпараттық қауіпсіздік бойынша кеңесшісі Ақтайлақ Аймұрашев.

Соңғы кездері әлеуметтік желіде сан соққан зардап шеккендер алаяқтардың құрығына ілініп жатқанын жарыса жазуда. Алайда, полицияға арыз түсірген ешкім жоқ көрінеді.

"Мұндай мәлімдеме, арызбен әлі ешкім шағымданбады. Дегенмен, айта кететін бір жайт – бұл қылмыс болып табылады. Яғни, мұндай алаяқтық деректер Қылмыстық кодекстің 190-бабымен сараланды. Ол үшін кем дегенде үш жылдан аса бас бостандығынан айыру жазасы көзделеді, – дейді Алматы қалалық полиция департаментінің ресми өкілі Салтанат Әзірбек.

Оқи отырыңыз: "Енді ұят болады": Танымал қазақ әншісі фонограммаға қатысты ойын айтты

Осылайша тәртіп сақшылары ақпараттық тұрғыда сақтық шараларын күшейтіп, жеке мәлімет пен карта нөмірін ешкімге бермеу керектігін айтады. Сондай-ақ, алаяққа қатысты уақтылы арыз жазса, оларды ізін суытпай құрықтау қиындық тудырмайды екен.

6
Кілт сөздер:
жалған ақпарат, алаяқтық
Тақырып бойынша
Астанада туристік фирма алаяқтық жасады деген күдікке ілінді
Көкшетауда танымал кәсіпкердің қазасына орай ас берген мейрамханаға айыппұл салынды
Түркістанның бас судьясы алаяқтық жасағаны үшін сотталды
"Жастарға обал": танымал әншілер фонограммаға қатысты пікір білдірді
Әр балаға – 21 мың теңге: Сапарбаев алаяқтық жасағандар жауапқа тартылатынын айтты