Балақайдың айнадағы бейнесі өздігінен қозғала бастады атышулы видео

20560
(Жаңартылды 18:58 01.09.2018)
Видеоға түсіп қалған бұл қызық жайт желіде жұртты шулатты

Қысқа балақай бірнеше секунд айнаға қарап тұрады да, бұрылып кете барады. Бір көргенде айтарлықтай ештеңе болмаған сияқты.

Бірақ, мұқият қарасаңыз, баланың айнадағы бейнесі өзінен бұрын қозғала бастайды.

Белгісіз құбыжық тұрғындардың зәресін алды — желіні шулатқан видео

"Бұл қалай?", — деп желі қолданушылары аң-таң. 

Кейбір "білгіштердің" жазуынша, бұл видео түсірілімнің техникалық мүмкіндіктеріне байланысты туындайтын ерекше эффект – камера видеоны солдан оңға қарай түсіретіндіктен, бүкіл бейнені бірден қамти алмайды.

Техас штаты тұрғыны Twitter желісінде жариялаған видеоны төрт миллион адамдай тамашалап үлгеріпті.

Ғалымдар айнаға қараудың пайдасы туралы айтты

20560
Кілт сөздер:
видео, айнаға қарау, бала, АҚШ
Тақырып бойынша
Тележүргізуші тікелей эфирде құсып жіберді – видео
Туристер мінген қайық алып киттің астында қала жаздады - видео
Ғалымдар алғашқы адамдар қауымын сырттай бақылауға алды - видео
Қалада бір үйір жылқы шауып өтті - видео

Тоқаевтың қатысуымен өтіп жатқан ұлттық кеңестің отырысы видеотрансляция

624
(Жаңартылды 11:29 27.05.2020)
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің үшінші отырысын онлайн форматта өткізіп жатыр. Толығырақ тікелей эфирден көріңіздер

Президенттің кеңесшісі Ерлан Карин бұған дейін хабарлағандай, ұлттық кеңес мүшелері Қазақстандағы адам капиталын дамыту және білім беру мәселелерін талқылайды.

"Алдағы отырыс онлайн форматта өтеді, басқа аймақтардан қосылу мүмкіндігі қарастырылған. Ұлттық кеңес мүшелерінің ұсынысы бойынша, алдағы отырыс адам капиталын дамытуға арналады. Атап айтқанда, білім беру саласын дамыту мәселелері қаралады", - деп жазды Қарин Telegram каналында.

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 2019 жылы қызметіне кіріскеннен кейін Ұлттық қоғамдық сенім кеңесін құру туралы бастама көтерді. Маусымда кеңес құру туралы Жарлыққа қол қойды.

Тоқаев ұлттық кеңестің мүшелері неге ауысқанын түсіндірді

Тоқаев атап өткендей, жаңа орган билік пен қоғам арасында диалог құру үшін құрылды.

Кеңестің бірінші отырысы 2019 жылы 6 қыркүйекте, екінші отырысы 20 желтоқсанда өтті.

Кеңестің негізгі мақсаты – қоғам, саяси партиялар, азаматтық қоғам өкілдерімен мемлекеттік саясаттың өзекті мәселелері бойынша ұсыныстар мен ұсынымдарды кеңінен талқылау.

Ұлттық кеңестің құрамына мемлекеттік қызметшілер, қоғам қайраткерлері, журналистер мен саясаттанушылар кірді. Кеңесті мемлекет басшысы басқарады. 

624
Кілт сөздер:
білім, Қасым-Жомарт Тоқаев
Тақырып бойынша
Тоқаев билік кез келген оң өзгерістерге дайын екенін мәлімдеді
"Билік тізгінін соларға тапсырамыз": Тоқаев кеңес отырысында маңызды мәселені көтерді
Қазақстанда парламенттік оппозиция институты пайда болады
Аз ба, көп пе: Тоқаев жарты жылда не тындырып үлгерді?
"Мен ондай адам емеспін": Арман Шораев ұлттық кеңестен неге кеткенін айтты

Ата-аналар қашықтан оқудың машақаты туралы айтып берді - видео

266
Қазақстанда 2019-2020 оқу жылы аяқталды. Коронавирус індетіне байланысты төтенше жағдай режимі енгізілгеннен кейін мектептер қашықтан оқыту жүйесіне көшкен еді

Sputnik Қазақстан тілшісі астаналық оқушылардың ата-аналарын әңгімеге тартып, қашықтан оқу туралы не ойлайтынын сұрады.

Ата-аналардың көбісі мұғалімнің қадірін түсінгенін айтты. Себебі үйде бір баланың өзін оқыту оңай емес. Әсіресе, бастауыш сынып оқушылары үшін қашықтан оқыту жүйесі қиынға соққан.

"Шынын айту керек, қашықтан оқыту жүйесінде қиындықтар бар. Әр адамның психологиясында өз-өзіне баға беру салыстырмалы түрде болады. Сол себепті бала сыныптастарымен өзін салыстырып, "мен жетістікке жеттім бе, жетпедім бе" деп, өз-өзіне баға береді. Сондықтан сыныптағы атмосфераның айтарлықтай орны бар. Үйдегі ата-ананың мақтап оқытқаны бір бөлек, ал сыныпта басқа балалармен салыстырмалы түрде оқығаны мүлдем басқаша ғой", - дейді ата-аналардың бірі.

Оқи отырыңыз: Министр мұғалімдердің мәселесін түбегейлі шешетін бұйрық күшіне енгенін айтты

Қашықтан оқыту жүйесінің бағалау жағын сынға алғандар да болды.

"Қашықтан оқыту кезінде мұғалімдер тақтадағы мысалды 15 секунд көрсетеді де, бірден жауапты өздері айтады. "Иә, дұрыс жауап бердіңіз, "а" жауабы дұрыс" дейді. Бала түгіл мен өзім оны оқи алмаймын. 15 секундтың ішінде ол мүмкін емес. Онда 8-9 жаттығу бар. Сол үшін қойған бағалары көтеріңкі. Ол дұрыс емес. Өз-өзімізді алдап, осылай оқып жүрміз", - деп атап көрсетті енді бірі.

Дегенмен, қашықтан оқу жүйесіне бейімделгендер бар. Интернетті енді үйреніп алғандар да табылды.

"Жалпы, қазіргі технологияның жетістіктері бізді осы форматқа көшуді талап етеді. Ертелі-кеш біз оған көшуіміз керек", - дейді олар.

Толығырақ біздің видеодан көре аласыздар.

266
Кілт сөздер:
видео
Коронавирусы бар шыны түтік

"Құдай басқа бермесін": вирусқа қарсы вакцина әзірлеген қазақстандық ғалымның әңгімесі

11
(Жаңартылды 14:04 28.05.2020)
"Өлтірілген" вакцина, ең алдымен, тышқандар мен қояндарға салынған, ғалымның айтуынша, әзірге нәтиже жаман емес

НҰР-СҰЛТАН, 28 мамыр – Sputnik, Нұргүл Абай. Қазақстан екі жарым ай бойы бұрын-соңды кездеспеген, көзге көрінбес вируспен күрес жүргізіп жатыр. Қысылтаяң шақта ғалымдар да қол қусырып қарап отырған жоқ. Өйткені коронавирустан сақтанудың бірден бір жолы – вакцина алу. Жуырда отандық ғалымдар қуанышты жаңалықты бөлісті. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы қазақстандық препаратты COVID-19-ға қарсы вакциналық кандидаттардың тізіміне енгізген. Sputnik Қазақстан тілшісі "өлтірілген" вакцинаны әзірлеген, Биологиялық қауіпсіздік проблемалары ғылыми-зерттеу институты аса қауіпті аурулар зертханасының меңгерушісі, ветеринария ғылымдарының докторы, профессор Леспек Құтымбетовпен әңгімелесті.

Тышқандардан адамдарға дейінгі жол

Қазақстандық ғалымдар коронавирусқа қарсы препарат даярлауға 23 наурызда кірісті. Дертке шалдыққан адамдардың қанынан, мұрнынан сынама алып, одан вирус қоздырушысын бөліп шығарған. Осылайша, небәрі екі айдың ішінде инактивтелген немесе "өлтірілген" вакцина дайындады.

Коронавирусқа қарсы вакцина әзірлеп жатқан мамандар
© Photo : Леспек Құтымбетовтің жеке архивінен
Коронавирусқа қарсы вакцина әзірлеп жатқан мамандар

"Вакцина жасау үшін кемінде жарты жыл уақыт керек. Бірақ, біз бар күшімізді салып, екі айда "өлтірілген" немесе инактивтелген вакцина әзірледік. Неге "өлтірілген" вакцина деп аталады? Алдымен, маймылдың ағзасынан алынған клетканы зертханалық ыдыста өсіреміз. Кейін сол клеткаға вирусты тастап, оны көбейтіп аламыз. Көбейген вирусты химиялық немесе физикалық жолмен өлтіреміз. Біз химиялық жолды таңдадық. Өлген вирусқа иммунитетті күшейтетін химиялық заттар қосып, вакцина дайындап шығарамыз. Әрине, ауызбен айтуға оңай, бірақ мұны әзірлеу оңай тірлік емес. Аянбай тер төгіп, зерттеу жүргізуді қажет етеді", - деп әңгімесін бастады зерттеуші.

Вакцинаны жаппай қолданысқа енгізу үшін препарат бірнеше сатылы сынақтан өтуі тиіс. Қазір зертханалық тәжірибелер тышқандар мен қояндарға жүргізіліп жатыр.

"Клиникаға дейінгі сынаққа адамның қатысы жоқ. Бұл жерде зертханалық жануарлар қатысады. Тышқаннан бастап, қоян, атжалман, теңіз шошқасы, мысықтар мен иттер. Қазір біз вакцинаны тышқандар мен қояндарға салдық. Әзірге нәтиже жаман емес", - дейді ғалым.

Клиникаға дейінгі сынаққа маймылдар да қатысады. Құтымбетовтің айтуынша, маймылдарға тәжірибе Ресейде жасалады. Көрші елмен арада келісім бар, ақша бөлініп, барлығы ұйымдастырылса, отандық вакцина маймылдарға егіледі. Бұл бір-екі ай уақытты алатын жұмыс, дейді ол.

Тағы оқыңыз: COVID-19: Біртанов науқастардың күрт көбею себебін түсіндірді

Осыдан кейін клиникалық сынақ басталады. Оған адамдар қатысады. Денсаулық сақтау министрлігімен келісіліп, хабарландыру жасалады. Екпе егілген еріктілердің денсаулығын дәрігерлер бақылап отырады. Клиникаға дейінгі сынақтың өзі төрт кезеңнен тұрады. Бірінші сатысында тәжірибеге қырық адам қатысса, екінші кезеңде – сексен, осылай қатысушылар саны арта береді.

Құтымбетовтің айтуынша, көбіне ғалымдар вакцинаны өзіне сынайды. Ал негізі, вакцинаның сапасын тексеру үшін оны жастарға, үлкендерге, созылмалы ауруы бар адамдарға салған жөн.

"Әдетте мұндай вакциналарды сынақтан өткізу бір-екі жылға дейін созылады. Қазір біз тәжірибеміздің арқасында қысқа жолдармен жүріп, уақыт үнемдеудеміз. Бізді асықтыруға болмайды. Егер асығыстық танытсақ, вакцинаның сапасы нашар болады. Сондықтан вакцина әзірлегенде, барлық қыр-сырын, бүге-шүгесіне дейін зерттеу қажет", - дейді зерттеуші.

Айтуынша, кейбір елдер тышқандармен сынақты аяқтағаннан кейін, бірден адамдарға салуға дайын отыр.

"Вирустың неден тарағанын ешкім анықтай алмайды"

"Нақты неден тарағанын дөп басып айту өте қиын, ешкім анықтай алмайды. Генетикасын зерттеген кезде, бір шетінде жыланның, бір бөлігінде жарқанаттың гені барын көрсетті дейді кей ғалымдар. Екеуі қосылып, мутант пайда болған. Бәлкім, бұл болжам дұрыс та шығар, кім біледі. Жануарлардан адамға тараған болуы мүмкін немесе адамның ағзасында бұрыннан келе жатып, биологиялық қасиеті өзгерді де, патогендік зарарлығы жоғарылап кетті. Табиғатта бәрі бола береді, біз оны көзбен көрмейміз", - дейді қазақстандық ғалым.

Құтымбетовтің айтуынша, коронавирустың бұл түрі бұған дейін тараған SARS вирусына қатты ұқсайды. Генетикасында айырмашылық бар, бірақ биологиялық қасиеттері өте ұқсас.

Індет тоқтау үшін халықтың 70%-і ауырып шығу керек

Профессордың пікірінше, вирусқа шалдығудың шыңы әлі алда. Өйткені карантин шаралары жеңілдеген соң, ауру қайтадан көбейіп жатыр.

"Қазір елімізде вирус жұқтырғандар саны небәрі 0,1 процентті құрайды, яғни 10 мың адамның тек біреуі ауырып жатыр деген сөз. Эпидемиологиялық ахуалға қарасақ, вирустың таралу потенциалы 10 мың есе көп. Сондықтан "пик" әлі алда. Ешқандай вакцина салдырмай-ақ, індетті тоқтату үшін халықтың 60-70 пайызы, яғни 12 миллион адам ауырып шығуы керек. Сол кезде ғана індет таралмайды. Бұл жұқпалы аурудың заңдылықтары", - дейді ол.

Айтуынша, карантиннен толығымен шығу үшін, алдымен, адамдарға вакцина салу керек. Ал карантинді әр жеңілдеткен сайын, ауру өрши береді. Себебі организмде вирусқа төтеп беретін қорғаныш жоқ.

Құтымбетов коронавирусқа қарсы вакцина халыққа тегін егілуі керек деп санайды. Өйткені бұл аса қауіпті аурулардың қатарына жатады. Дегенмен, баға мәселесін әр үкімет өздері шешеді.

Тағы оқыңыз: Бас санитар дәрігер блок бекеттердің қандай жағдайда алынатынын айтты

Ғалымнан бір вакцинаны дайындауға қанша теңге жұмсалатынын да сұрадық.

"Бір вакцинаны дайындау құны әртүрлі. Мәселен, мың доза дайындап, сынақтан өткізу керек делік. Ол үшін маймылдарға тәжірибе жасаймыз. Маймылдарға сынақ жасаудың өзіне, вакцинаның шығарылған сериясын есептегенде, 25 миллион теңге қажет. 25 миллионды 1000 дозаға бөлсеңіз, әр дозасы 25 мың теңге болады. Бұл тек сынаққа жұмсалатын қаржы", - деп түсіндірді Құтымбетов.

Зерттеушілер неден қорқады

Аса қауіпті аурулармен жұмыс істейтін ғылыми-зерттеу институты кеңес үкіметі кезінде бой көтерген. Жұқпалы аурулар ел ішіне тарап кетпес үшін айдалаға әкеп салынды. Қазір Алматыдан 185 шақырым жердегі әскери қалашықта.

Қазір институтта тікелей вирустың өзімен жұмыс істеп жатқан төрт-бес зертхана бар. Әр зертханада 10-15 шақты адам еңбек етеді. Коронавирус қызметкерлерге жұқпауы үшін барлық жағдай жасалған. Соның бірі үшінші деңгейдегі биологиялық қауіпсіздік зертханасы.

Құтымбетовтің айтуынша, бұл жаңа зертхана, осыдан бес жыл бұрын АҚШ-тың бастамасымен салынған. Осы зертханада вирустың қоздырғышымен жұмыс істеуге мүмкіндік бар.

Биологиялық қауіпсіздік проблемалары ғылыми-зерттеу институтының профессоры Леспек Құтымбетов
© Photo : Леспек Құтымбетовтің жеке архивінен
Биологиялық қауіпсіздік проблемалары ғылыми-зерттеу институтының профессоры Леспек Құтымбетов

"Ең бастысы, қауіпсіздікті сақтау. Әйтпесе, ертеңгі күні ауру сыртқа шығып, бүкіл елге таралып кетуі мүмкін. Сондықтан зертханаға кірген кезде, толығымен шешініп, киім ауыстырамыз. Жаңа киімнің үстінен арнайы қорғаныш костюмін киеміз. Оның үстінен тағы бір костюм киіледі. Көзге көзілдірік тағамыз. Ең осал жер – тыныс алу органдары, ауыз қуысы маскамен жабылады. 200 теңгенің бетпердесі емес, арнайы вирус өткізбейтін маскалар. Онымен демалудың өзі оңай емес", - дейді қазақстандық ғалым.

Жұмыс уақыт таңғы сегізден басталса да, эксперимент күндіз-түні жалғаса береді.

Осы ретте ол қаржы жағынан қиындық көріп жатқанын айтты. Қорғаныш костюмдері үш-төрт есе қымбаттап кеткен.

"Зертханалық киімдердің бәрі қып-қызыл ақша. Карантин басталғалы сауда-саттық тоқтады. Біздің көп дүниеміз таусылып жатыр. Ертең бізге ақша берілмесе, керегімізді сатып алмасақ, жұмыс толығымен тоқтайды. Содан қорқып отырмыз. Былтыр қорғаныш киімі бір адамға 1500-2000 теңге тұрса, биыл 6500-7000 теңгеге шарықтап кетті. Бағдарлама бойынша осыншама ақша деп жоспарласақ, ол қазір екі-үш есе көбейді. Ол ақшаны қайдан аламыз? Сол жағы қиын болып тұр", - деп қапаланды ғалым.

Қазір құзырлы органдар зертхана жанынан вакцина шығаратын зауыт салу мәселесін қарастырып жатқан көрінеді.

"Ғалымдардың жағдайы мәз емес"

Отандық ғалымдарға мемлекет тарапынан ешқандай көмек жасалып жатқан жоқ, деп ағынан жарылды Құтымбетов. Институт мемлекет жариялаған конкурстарға қатысып, өз күнін өзі көріп жүр. Байқауға ұсынған жобаң топ жарса, үкіметтен ақша аласың. Жобаға бөлінетін қаржыға қызметкерлердің жалақысы, зерттеу материалдары, сынаққа қатысатын жануарлар – барлық шығын соған кіреді.

"Әзірге мемлекеттен көмек жоқ, өз күшімізбен жеңіп шықсақ, алаңсыз жұмыс істейміз. Егер ұтпасақ, жұмыссыз, айлықсыз қаламыз. Ғалымдардың жағдайы қазір мәз емес десе де болады", - дейді зерттеуші.

Тағы оқыңыз: Денсаулық министрі желіде қызу талқыланған мәселеге қатысты түсініктеме берді

Айтуынша, дамыған елдерде ғылымға бөлінетін қаржы жалпы ішкі өнімнің 4-5%-іне дейін барады. Ал Қазақстанда бұл көрсеткіш бір процентке де жетпейді.

Құтымбетов аса қауіпті аурулармен жұмыс істейтін институттар конкурстарға қатыспауы керек деп санайды.

"Мемлекет арнайы бағдарлама әзірлеп, жыл сайын ақша бөліп отыруы тиіс. Сол кезде біз де байқаулармен әуре болмай, тірлігіміз өнімді болады. Ертең күнімізді қалай көреміз деп алаңдамай, мемлекеттің тапсырмасымен жұмыс істей беретін едік", - дейді ғалым.

Коронавирусқа сенбейтіндерге айтары

"Жұрттың көбі "коронавирус өтірік әңгіме, әдейі шығарылған" деп сенбейді. Оны әркім өз басына түскенде біледі. Құдай ешкімнің басына бермесін. Коронавирус бұл жаңа ауру. Бұрын-соңды зерттелмеген, ешбір елде вакцинасы жоқ. Әйтсе де, қорқудың қажеті жоқ. Егер карантиннің талаптарын дұрыс сақтаса, аурудың таралуы тоқтайды. Карантинді билік еріккеннен жарияламайды. Амалдың жоғынан жариялайды", - дейді маман.

Ғалым отандық вакцинаның қашан қолданысқа берілетінін тап басып айта алмады. Бірақ, жыл соңына дейін дайындап шығаруға мүмкіндігіміз бар деп отыр.

11
Кілт сөздер:
екпе, ғалым, коронавирус
Тақырып:
Коронавирус эпидемиясы
Тақырып бойынша
"Өте ауыр жағдайға түсеміз": мұнай саласының маманы коронавирустың салдары туралы айтты 
Нұр-Сұлтандық дәрігер коронавирустан қайтыс болған жоқ деген шешім шығарылды
Вице-министр күзде коронавирустың екінші толқыны басталуы мүмкін екенін айтты
Қырғызстан парламентінің экс-спикері коронавирустан қайтыс болды