Освенцимдегі бұрынғы Аушвиц-Биркенау концлагерінің орталық қақпасы

Концлагерьдің бұрынғы тұтқындары қайта тергеу жүргізілуін сұрап отыр

369
(Жаңартылды 11:00 24.04.2020)
Осыдан 75 жыл бұрын концлагерьлерге қамалған тұтқындар Ресейдің тергеу комитетінен фин басқыншыларының әрекеттерін қайта тергеуді сұрайды

НҰР-СҰЛТАН, 23 сәуір – Sputnik. Карелиядағы фин концлагерьлерінің бұрынғы тұтқындары Ресейдің тергеу комитетінің төрағасына Ұлы Отан соғысы кезіндегі басқыншылық органдардың әрекеттерін тексеруді сұрап хат жазды, деп жазады РИА Новости.

Бұған дейін агенттік "Без срока давности" жобасы аясында фин фашистерінің бейбіт кеңес азаматтарына қарсы соғыс қылмыстарының куәліктерін жариялаған. Бұрын еш жерде жарық көрмеген құжаттарды Карелия аймақтық федералды қауіпсіздік қызметінің (ФСБ) бөлімі жариялады. Ал дүйсенбі күні Ресейдің тергеу комитеті тексеріс ұйымдастырды.

Валентина Мошникова, Тамара Кардаш, Ленин Макеева және Галина Чапурина жазған хабарламада: "Біз төменде қол қоюшылар, Петрозаводск қаласындағы концлагерьлердің тұтқындары, фин басқыншыларының адамгершілікке жатпайтын қарым-қатынасының тірі куәгерлері, сіздерден фин басқыншылығы күштері мен олардың серіктестерінің қолбасшылығы жасаған қылмыстарын тергеуді және жауапкершілікке тартуды сұраймыз", – делінген.

Өтініш авторлары фин басқыншыларының әрекетін "бейбіт тұрғындар үшін жаңа тәртіп орнатып, оны этникалық топқа бөлді, зорлық-зомбылық пен қырып-жоюға ұшыратты" және бұл "геноцидтің барлық белгілеріне алып келді" деп атап көрсетеді.

Бұрынғы тұтқындар басып алу режимінің жетекшілері Карелия тұрғындарына қарсы жасалған қылмыстар үшін ешқандай жауапкершілік алмағанын мәлімдеді. Сонымен бірге олар бейбіт тұрғындарға қарсы қылмыс жасаған фин сарбаздарының шендері мен олардың басшыларының есімдерін "қазір атау қиын" деп қосты.

Концлагерь тұтқыны куәлік етуге дайын

Карело-Фин КСР-нің территориясындағы бесінші фин концлагерьінің бұрынғы тұтқыны Ленин Макеева Ұлы Отан соғысы кезінде фин басқыншылығы жасаған қылмыстарға куә болуға дайын екенін мәлімдеді.

Бала кезінде Макеева екі жыл, сегіз айын Петрозаводск қаласының концлагерінде өткізді. 1944 жылдың 28 маусымында Қызыл армияның жауынгерлері өлім лагеріндегі тұтқындарды босатты.

"Мен өз тарапымнан куә болуға дайынмын. ФҚҚ қылмыстар туралы айғақтарды 75 жылдан кейін жария еткені өкінішті. Бұл әлдеқайда бұрын жасалуы керек еді", – дейді Макеева РИА Новостиге.

Ол бұрынғы фашистік концлагерьлердегі кәмелетке толмаған тұтқындар бойынша Карелия одағы төрағасының орынбасары болып табылады.

Ресейдің тергеу комитеті қылмыстық тергеу жүргізуде. Ашылған материалдарды зерттеп, фин басқыншыларының бейбіт кеңес халқына қарсы әрекеттерін тексергеннен кейін тергеушілер тиісті құқықтық баға береді.

"Мен өзім Финляндия президенті Тарье Халоненге хат жолдағанымда: "Біз Кеңес одағына барлық өтемақыларды төледік" деген жауабын алдым. Бірақ менің "Германия өз тарапынан қателіктерін мойындап, Ресей халқынан кешірім сұрасын" деп жазғанымды, фашистердің бұрынғы одақтасы болған финдер істеген жоқ", – деді Макеева.

Бүгінде 84 жасқа келген кейуана өзі куә болған шақтарды көз жасына ерік бере отырып еске алады.

"20 шаршы метр жерде 15 адам болдық. Қандала мен бит қаптады. Кейіннен індет басталды. Іш сүзегі мен діңгене дерті жайлады. Адамдар өле бастады. Тамақтанудың нашарлығынан тұтқындар арасындағы өлім одан сайын ушығып кетті. Біздің отбасымыздағы жеті адамның үшеуі аштықтан қайтыс болды. Қалақай өсіп үлгермеді, өйткені соны жеп күнелттік. Тәртіп бұзғандарды тұзды суға малынған шыбықтармен сабап тастайтын", – дейді Макеева.

Оның айтуынша, фин концлагерьлерінде болған 80-90 жастағы бұрынғы тұтқындар қазір өте аз.

"Ал Карелия аумағындағы концлагерьлерде 32 мың адам болды, олардың 18 мыңы сол жерде қайтыс болды", – дейді ол.

Сондай-ақ, Макеева коронавирустық пандемияға байланысты Мәскеудегі Жеңіс парадының кейінге қалдырылғанына қатты өкінгенін айтады. Ол құрметті қонақтар тізіміне енген, бірақ парадқа келе алмай қаламын ба деп қорқады.

Айта кетейік, 1941-1944 жылдары финдердің бақылауындағы Карело-Фин КСР аумағында бейбіт тұрғындарға арналған лагерьлер құрылды. 1942 жылдың сәуір айының басында ол жерлерде шамамен 24 мың адам болды – бұл оккупация аймағындағы халықтың 30 пайызы еді.

Ашық архивтерден алынған мәліметтерге сәйкес, ол жерлерде негізінен славяндар, 90 пайыздан астамы – орыстар, белорустар, украиндар болды.

Тарихшылардың айтуынша, лагерьлер жұмыс істеген жылдары 50 мыңға жуық адам жазасын өтеді. Ал фин фашистері 1941-1944 жылдың аралығында 14 концлагерь құрса, оның алтауы Петрозаводскіде орналасты.

369
Еуроодақ туы

Батыс геосаяси ойындарға араласқысы келмейді

37
(Жаңартылды 13:32 28.09.2020)
Батыстың Беларусь президентінің жақында өткен инаугурациясына теріс реакция танытатыны алдын ала болжанғаны белгілі

Алдымен мемлекеттік департаменттің өкілі АҚШ-тың Александр Лукашенконы заңды түрде сайланған мемлекет басшысы ретінде санамайтынын айтты. Оны "сайлау нәтижесі заңсыз өтті" деген пікірімен түсіндірді, деп хабарлайды РИА Новости.

Бұдан кейін Еуроодақ дипломатиясының басшысы Жозеп Боррелльдің ресми мәлімдемесі шықты. Онда Александр Лукашенконың жаңа мандаты "демократиялық заңдылыққа сәйкес келмейді" деп жазылған. Сондай-ақ өткен инаугурация республика халқының көп бөлігінің еркі мен бостандығына қайшы келгені, мұны ел ішінде болған көптеген наразылық пен қарсылықтан байқауға болатыны айтылған.

Боррельдің мәлімдемесі әрине, мысқылға сұранып тұр. Мәселен, АҚШ-тағы сайлау нәтижесінің қалай болатынына қарамастан, оның америкалықтардың басым бөлігінің еркі мен бостандығына қайшы келетінін алдын ала сеніммен айтуға болады. Бұл мемлекеттегі наразылық бірнеше айдан бері жалғасып келеді. Демек, аталған құжаттың қазіргі өмір шындығына еш жанаспайтынын аңғаруға болады.

Ал Брюссельдің пайымынша, "Демократиялық заңдылық" ұғымының бірнеше тетігі бар. Сол тетіктер бойынша Александр Лукашенко – заңды президент.

Бүгінде Беларуське қарсы санкциялар заң жүзінде енгізілген жоқ. Бұл мәселе төңірегінде Еуроодақтың өз ішінде де түсініспеушіліктер туындап жатыр. Мәселен, Кипр Түркияға қарсы шектеуді қамтамасыз етуді талап етті. Осылайша, Беларуське қатысты санкциялық процестің жүруіне тосқауыл қойып отыр.

Батыс елшілері Беларусь елінен қайтарылған жоқ. Есесіне, америкалықтар көпжылғы салқындықтан кейін республикамен дипломатиялық ынтымақтастықты қайта қалпына келтіруге тырысып жатыр. Бірнеше күн бұрын АҚШ сенатының халықаралық істер жөніндегі комитеті Беларусьтегі жаңа елшінің кандидатурасын бекітті. Вашингтон 2008 жылы Беларусь компанияларына енгізген санкциялардан кейін екі ел өз елшілерін кері шақырып алған еді. Яғни, 12 жылдан бері қос мемлекеттің елшіліктерін тек сенім білдірілген өкілдер басқарып келген болатын.

Міне, осындай көріністерден-ақ Беларусь президентіне қатысты қатаң қарсылықтардың қазіргі өмір шындығын қабылдау мен оған ықпал етуде әлсіздік танытып отырғанын байқауға болады. Бұл ретте Батыс өз мүмкіндігінің шегін түсініп, қазіргі қалыптасқан жағдайды қабылдай бастағанын да айтқан жөн.

Беларусьте өткен сайлауға дәл осындай реакция танытуға Венесуэлладан алған ауыр сабақтың нәтижесі де әсер еткені анық. Елу мыңнан астам, оның ішінде Батыстың көптеген елінің Хуан Гуайдоны Венесуэлланың заңды президенті деп танығанына бір жарым жылдан астам уақыт өтті. Алайда, бұл шешім қазіргі жағдайға айтарлықтай әсер еткен жоқ. Себебі, Николас Мадуро әлі күнге дейін осы елдің басшысы болып отыр.

АҚШ пен Еуропа латынамерикадағы кішкентай елдің жағдайын осылай елемеуге тырысса, Еуропаның қақ ортасында жатқан мемлекетке қатысты мұндай айла-шарғыны қолдану қиынға соғары анық. Оның үстіне Беларусь Донбасс мәселесін ретке келтіру сынды маңызды халықаралық процестерге қатысатындықтан, бұл ел төңірегінде қабылданатын әрбір шешім мен оның нәтижесін алдын ала мұқият таразыдан өткізуге тура келеді.

Батыстың Минск бағытына қарсы қадам жасауға аса ынта-ниет танытпауының себебі, Беларусьтегі наразылық пен текетірестің басы-қасында Польша тұр. Варшава Беларусь оппозиционерлері көшбасшыларына да саяси тұрғыдан ықпал етіп отыр.

Польша Беларусьтің қазіргі билігіне қарсылығын ашық көрсеткенімен, бүгінгі жағдайды өзгертуге күші жетпейтіні анық. Оның үстіне Минск те кері соққы жаcап, есесін қайтаруға тырысып бағуда. Айталық, БАҚ-та Беларусь территориясына Польша тауарларын кіргізу мәселесінде қиындық туындап жатқаны жазылды.

Ендігі кезекте Польша Минскіге қарсы текетіресте Батыс Еуропа мен АҚШ-ты пайдалануға ниет танытқаны, Лукашенконы орнынан түсіру үшін солардың саяси артилерриясының тетігін іске қосқысы келетіні таңғаларлық жағдай емес. Алайда, Берлин, Париж, Брюссель немесе Вашингтон Польшаның "арманын" орындауға құлық танытпай отыр. Сондықтан өзі белгілеген жолмен жүргенді қалайды.

Негізінен Батыс Минскіде қалыптасқан жағдайды қабылдағанымен, оған бағытталған қарсылық шараларын тоқтатуға ниет танытып отырған жоқ. Cебебі, жеңіліс табатын геосаяси ойындарға қатысқысы келмейді. Соңғы жылдары олар онсыз да көп.

37
Кілт сөздер:
Еуропа, Беларусь
Украинадағы ұшақ апаты

Украинадағы ұшақ апаты: аман қалған жалғыз курсанттың әкесі сұқбат берді

1821
(Жаңартылды 11:00 28.09.2020)
Ан-26 ұшағы апатынан тірі қалған жалғыз курсант Вячеслав Золочевскийдің әкесі де авиация саласында жұмыс істейді, ол да үш рет ажалдан аман қалған

НҰР-СҰЛТАН, 28 қыркүйек – Sputnik. Украинада ұшақ апатынан аман қалған жалғыз курсанттың беті бері қарап келеді, денсаулығына қауіп төніп тұрған жоқ.

Курсанттың әкесі де авиация саласында қызмет етеді. Айтуынша, ол да үш рет ажалмен бетпе-бет келген, деп хабарлайды РИА Новости.

"Мен үш рет құладым. Баламның тірі қалғаны өз әкесінің ұлы екенін көрсетеді", - деді үлкен Золочевский "Сегодня" газетіне берген сұқбатында.

Оның айтуынша, Вячеславтың еш жері сынбаған, тек жарақаттары бар.

"Бәрі оны ұшақтан секіріп кетті деп айтып жатыр. Бірақ олай емес. Ол ұшақтан ұшып кетті. Өзінің досын құтқаруға тырысқанын да білемін", - деді әкесі.

Вячеслав Золочевскийдің өзі үйінді маңында есін жиғанын, жанында өртеніп жатқан курсантты құтқаруға ұмтылғанын айтқан еді. Көп ұзамай ол тағы да есінен танған. Курсант денесін жауып қалған фюзеляждің арқасында аман қалды.

Ан-26 ұшағының апатқа ұшырауы  

Әуе апаты Украинаның Харьков облысы Чугуев қаласы маңында 25 қыркүйек күні кешке болды. Ан-26 әскери-көлік ұшағы оқу ұшуын орындаған.

Крушение самолета Ан-26 под Харьковом
© Sputnik / Сергей Одинцов
Украинада Ан-26 ұшағы апатқа ұшырады

Бортта 27 адам – экипаждың 7 мүшесі және 20 курсант болған. Жиырма бесі оқиға орнында қаза тапты. Екі курсант ұшақтан шыққан, бірақ, кейінірек, біреуі ауруханада көз жұмды.

Ұшу және оған дайындық ережелерін бұзу туралы қылмыстық іс қозғалды. Төрт болжам қарастырылып жатыр: техникалық ақау, экипаждың қателігі, ұшуды басқаруға жауаптылардың қызметтік міндеттерін тиісті деңгейде орындамауы, ұшаққа техникалық қызмет көрсету және оны ұшуға дайындаумен байланысты проблемалар.

1821
Кілт сөздер:
курсант, ұшақ апаты, Украина
Ребенок у окна, архивное фото

Шипажайда баланы сүлгімен ұрған тәрбиеші қылмыстық жазаға тартылмайтын болды

0
Ақтөбе қаласының Алматы аудандық полиция бөлімі жүргізген сотқа дейінгі тергеу екі жақтың татуласуымен аяқталды, қылмыстық іс тоқтатылды

АЛМАТЫ, 28 қыркүйек – Sputnik. Ақтөбеде баланы сүлгімен ұрған тәрбиешіге қатысты қылмыстық іс тоқтатылды, деп хабарлады өңірлік "Мой Город" басылымы.

2020 жылдың наурызында Ақтөбе облысындағы "Шағала" шипажайының 58 жастағы тәрбиешісі баланы сүлгімен ұрып-соққаны жария болған еді. Сол жердегі баланың бірі оқиғаны видеоға түсіріп алған, ал оны ата-анасы әлеуметтік желіде жариялады. Бұл шипажайда туберкулезбен ауыратын балалар оңалтудан өтеді.

Видеода балалардың еденде отырғанын, ал ақ халат киген әйелдің бір баланы сүлгімен ұрғанын көруге болады. Бала жыласа да, әйел оны бірнеше рет ұрған. Басқа балалар да "бізді аяқ киіммен де ұрады" дейді.  

Видео жарияланғаннан кейін шипажайға полиция мен прокуратура қызметкерлері барған. Аталған факті бойынша Қылмыстық кодекстің 140-бабы 2-бөлігі бойынша сотқа дейінгі тергеу басталып, сараптама тағайындалды.

Оқи отырыңыз: Алматы облысында балабақшадағы видеодан кейін тәрбиеші хабарсыз кетті 

Тергеу барысында тәрбиешінің 20 жылдық жұмыс өтілі бар екені белгілі болды. Оның айтуынша, бала тәрбиешіге тіл тигізген. Содан ашуланып, сүлгімен сабай бастаған.

Ақтөбе қаласының Алматы аудандық полиция бөлімі жүргізген сотқа дейінгі тергеу екі жақтың татуласуымен аяқталды, қылмыстық іс тоқтатылды.

Ал шипажайдың хабарлауынша, баланы ұрған тәрбиеші мен сол жерде әйелді тоқтатпаған екінші тәрбиеші Еңбек кодексінің 52-бабы 14-бөлігі бойынша жұмыстан босатылған.

0
Кілт сөздер:
қылмыстық іс, тәрбиеші
Тақырып бойынша
Түркістан облысы лагеріндегі шу: оқиғаның неден басталғаны белгілі болды
"Аюға намаз үйреткен таяқ": тәрбиеші әріп білмеген бүлдіршінді ұрып-соқты – видео
Студент тәрбиешінің балаларды ұрып жатқанын видеоға түсіріп алды
Атырауда тәрбиешінің бүлдіршінді сабап жатқан сәті видеоға түсіп қалды
Балабақшада балалар кішкентай қызды жабылып соққыға жықты – видео