Зертхана қызметкері

Коронавирусқа қарсы жаппай егу қашан басталуы мүмкін ғалым пікірі

2154
(Жаңартылды 09:04 28.07.2020)
Қазіргі кезде Гамалеи орталығы жасаған вакцинаны сынақтан өткізу аяқталып келеді. Сондай-ақ, "Вектор" орталығы клиникалық зерттеулер жүргізуге рұқсат алуда

НҰР-СҰЛТАН, 28 шілде – Sputnik. Ресей ғылым академиясының басшысы Александр Сергеев Ресей мен басқа елдердің тұрғындарын коронавирусқа қарсы жаппай егу 2021 жылдан ерте басталмауы керек деп санайды.

"Әрине, жұмылдыру туралы барлық шешімдерге келер болсақ, қауіпті топ пен қызыл аймақта жұмыс істейтін дәрігерлерді қорғау үшін тез әрекет жасау керек. Бірақ жалпы ондаған, жүздеген миллиондаған тұрғын мен вакцинация дозасы туралы айтқанда мұны тез істеу мүмкін емес. Егер біз де, басқа елдер де, тіпті ірі компаниялар жоспарлағандай болса, онда бұл келесі жылдың басы шығар", – дейді Сергеев.

Ол вакцинаны тестілеу көп уақытты қажет ететінін айтады.

"Мен мұнда консервативті позицияны ұстанамын және бұл жерде біз панацеямен ауыратынымызды болжап, аса сақтықпен тұрғындарға жалпы вакцинация жасалғаны жөн. Вакцина жасау – бұл өте ұзақ процесс. Егер жасаған вакцинаңыз пациентті алты ай бойы шынымен қорғайтынын дәлелдегіңіз келсе, оның клиникалық сынағы ұзақ уақыт жүргізілуі керек. Кем дегенде алты ай ішінде сіз вакцинация қоздырған антиденелермен не болатынын байқауыңыз керек", – деді Сергеев.

Бұған дейін денсаулық сақтау министрі Михаил Мурашко Ресейде коронавирустық инфекцияға қарсы вакцинация ерікті түрде жүргізілетінін және оған халықтың қызығушылығы жоғары екенін айтқан. Оның сөзінше, қазіргі уақытта Гамалеи орталығы жасаған вакцинаны сынақтан өткізу аяқталуда. Ал "Вектор" орталығы клиникалық зерттеулер жүргізуге рұқсат алуда.

Оқи отырыңыз: Қазақстанда коронавирусқа қарсы вакцина адамдарға сыналуы мүмкін

Айта кетейік, жуырда Ресей премьер-министрі Михаил Мишустин коронавирусқа қарсы төрт вакцинаның қауіпсіздігі дәлелденгенін мәлімдеген болатын.

2154
Кілт сөздер:
ғалымдар, екпе, коронавирус
Тақырып:
Коронавирус эпидемиясы (1386)
Тақырып бойынша
Қазақстандағы екпе салу туралы шындық - денсаулық министрі жазба жариялады
Балаларға профилактикалық екпе салынып жатыр – денсаулық сақтау министрлігі
Ресейде коронавирусқа қарсы вакцина қалай сынақтан өткізіліп жатыр
Қазақстанда коронавирусқа қарсы вакцина бірінші кезекте кімдерге егіледі
Жамбыл облысында коронавирусқа қарсы вакцина шығарылады
Жолда келе жатқан әскери көлік

Сирияда не болып жатыр?

203
(Жаңартылды 12:49 13.08.2020)
Әскери базалар мен патрульдерге шабуыл, зымырандық оқ атулар мен жарылыстар салдарынан АҚШ әскері Сирияда өзін жайсыз сезіне бастады

Мұндай соққылар тек террористік топтар тарапынан ғана жасалып жатпағанын да ескеру керек. Араб Республикасындағы жағдайға америкалықтардың араласуына тағы кімдер қарсы екеніне кеңінен тоқталайық.

Өткен күндері Сирияның солтүстік-шығысындағы Хасеке провинциясында орналасқан АҚШ-тың заңсыз әскери базасына зымырандық шабуыл жасалды. Эль-Хасака қаласынан оңтүстікке қарай алпыс шақырымда орналасқан бұл маңда соққы жасайтын және көліктік тікұшақтар мен ұшақтарды қабылдау үшін аэродром жасақтаған болатын. Сириялық БАҚ мәліметі бойынша, базаға қаруланған белгісіз топ шабуыл жасаған.

Сирияда америкалықтар соңғы айда жиі шабуылға ұшырап, шығыннан көз ашар емес. Әсіресе, мобильді патрульді топтарға қатысты қастандық көп. Мәселен, Дейр-эз-Зор провинциясында мамыр айының соңында АҚШ әскери қызметшілері мен "Сирия демократиялық күштері" тобының жауынгерлері мінген автокөліктер тізбегіне автомат, зеңбірек және гранатамен қаруланған топ шабуыл жасады. Үш америкалық және СДК-ның бес мүшесі жарақат алды.

Сондай-ақ, сәуір айында Эль-Хаске провинциясында бірнеше шабуыл орын алды. Америкалық әскерилер мен СДК мүшелерін тасымалдаған "Ханнер" броньді автокөлігі "белгісіз адамдардың" оқ жаудыруынан зардап шекті. Бірнеше адам жараланды. Тап осындай оқиға Дейр-эз-Зореде орын алып, АҚШ әскери офцері мен СДК мүшелері қаза тапты. Тағы бір шабуылдан кейін екі әскери қызметші із-түзсіз жоғалып кетті. Олардың тағдыры әлі күнге дейін белгісіз.

Патруль жолында көбіне жарылғыш заттар іске қосылады. Мысалы, шілде айында автомобильдер легі Дейр-эз-Зор провинциясындағы Сабха елді мекенінде жарылып кетті. Кейде жанкештілер миналанған автокөліктер арқылы қастандық ұйымдастырады. Америкалықтар үшін ең үлкен шығын өткен жылдың қаңтар айында орын алды: Манбиджде жанкешті жаяу партуль жанында жарылғыш затты іске қосып, АҚШ қорғаныс министрлігінің қызметкері, екі сарбаз және жалдамалы жауынгер қаза тапты.

Ал Пентагон Сириядағы шабуылдар жайлы хабарламаның барлығын жоққа шығарып келеді.

Әскери сарапшы Юрий Лямин атап өткендей, америкалық әскери нысандар мен патрульдерге АҚШ пен оның одақтастарының басқыншылығында қалып қойған жергілікті тайпалар шабуыл жасауы ықтимал.

"Бұл Сирияның шығысы мен солтүстік-шығысында тұрып жатқан арабтар, – деп түсіндірді ол. – Қазір олар америкалықтардың қолдауына ие күрдтердің басқаруында. Әрине, олар қазіргі жағдай үшін ашулы және өңірді Дамаск басқарғанын қалайды. Сол себепті осындай әрекеттерге барады".

Бұл тайпалардың көбісі жақсы қаруланған және оны епті қолдана алады.

"Елде көп жылдан бері азаматтық соғыс жалғасып келеді. Халықтың қолындағы қару-жарақ саны жеткілікті, – дейді Лямин. – Оның арасында минометтер, ауыр зеңбіректер, қытайлар немесе арабтар жасап шығарған жаппай оқ ату жүйелері де кездеседі".

Плеханов атындағы РЭУ саясаттану және әлеуметтану кафедрасының доценты, "Ресей офицерлері" ұйымы сарапшылық кеңесінің мүшесі Александр Перенджиев америкалық әскерилерге жасалған шабуыл Сирия ресурстары үшін ішкікоалициялық күрестің бір бөлігі болуы мүмкін деп санайды.

"Бұл сол тонаушылар арасындағы текетірес, – дейді ол. Бір шетінен Пентагон болса, екінші тарапта террористерді қарумен қамтамасыз етіп отырған жеке әскери компаниялардың мүддесін қорғайтын қаржы-өнеркәсіптік топтар тұр".

Оның айтуынша, Пентагон да сириялық ойында тәуелсіз күш емес, ол АҚШ-тағы белгілі бір топ атынан әрекет етіп отыр.

"Егер Сирия әскері шабуыл жасаса, Пентагон мұны мойындар еді, – дейді Перенджиев. – Бірақ "белгісіз топ" деген болса, онда олар ішкі соғысты, құпияны жария еткісі келмей отырғаны анық. Америкалықтар өздеріне кім шабуыл жасағанын жақсы білетініне сенімдімін".

Сонымен қатар, америкалықтар үшін тағы бір қауіп – халық қарсылығы. Ел президенті Башар Асад атап өткендей, елді шетелдік басқыншылардан азат ету халық арасынан шыққан қарсыластардың басты мақсаты болып табылады.

Маусымда Тель-Абъяд қаласының тұрғындары Хасеке првинциясында шекаралық өткелде көтеріліс жасап, өз елінің бидайы шекарадан заңсыз шығарылуына тосқауыл болуға тырысты. Осы оқиғадан бір күн бұрын Сирия СІМ протүріктік содырлар мен АҚШ-пен одақтас қаруланған заңсыз құрылымдары мемлекеттегі тұрақсыздықты ушықтыру үшін бидай мен басқа да дәнді дақылдар алқабын қасақана өртеп жібергенін мәлімдеді. Сондағы мақсат – халықты ресми билікке қарсы қою.

Көп жағдайда америкалықтардың кесірінен бейбіт тұрғындар қаза тауып жатады. Мамыр айында АҚШ сарбаздары Дейр-эз-Зор провинциясында автокөлік жүргізушісін атып тастады. Машинаның басты автожолдан "Коннико" мұнай кен орны жанынан бұрылуын америкалық әскерилер қауіп ретінде қабылдаған. Ал ақпан айында Камышлы қаласына жақын орналасқан блок бекет жанында сириялық әскерилер келісілмеген бағыт бойынша қозғалған АҚШ әскерінің автокөліктерін тоқтатты. Америкалықтар жергілікті халықпен қақтығысқа себепші болып, соның салдарынан сарбаздар халыққа қарай жаппай оқ атқан. Осы оқиға кезінде 14 жастағы Фейсал Халид Мухаммад қаза тауып, тағы бір адам жараланды. Ресейлік әскерилердің араласуының арқасында автокөліктерді өздері орналасқан базаға алып шығу мүмкін болды.

203
Кілт сөздер:
әскерилер, АҚШ, Сирия
Флешмоб

Россотрудничество биыл қандай реформаларды іске асырмақ?

23
Атауын өзгерту, ТМД елдері студенттері үшін квота санын көбейту, танымал әртістермен жұмыс – бұл агенттіктің жаңа стратегиясының бір бөлігі ғана

НҰР-СҰЛТАН, 12 тамыз – Sputnik, Данара Құрманова. "Россотрудничество" агенттігінің жетекшісі болып мемлекеттік дума депутаты, тележурналист Евгений Примаковтың тағайындалғаны осы жылдың маусым айының аяғында белгілі болған еді. Қызметіне кіріскен сәтте-ақ, Примаков мекемеде үлкен өзгерістер болатынын уәде еткен-ді. Бірақ жай-жапсарын 11 тамызда өткен онлайн-дәріс кезінде ғана айтты.

Sputnik агенттіктің жаңа бағдарламасының ең маңызды тұстарын ұсынады.

"Жұмсақ күшке жол жоқ"

Ең алдымен, "Россотрудничество" жаңа басшысы агенттік серіктестерінен "жұмсақ күш" терминінен бас тартуды сұрады. Бұған түбегейлі қарсы екенін жеткізген ол:

"Әуелден бастап  Россотрудничество агенттігін құрудағы мақсат – күш қолдану емес, халықаралық жайлылық пен тыныштықты қамтамасыз ету. Ұйым мәдениетке және білімге бағытталған бағдарламалар арқылы Ресейдің және серіктес мемлекеттердің дамуына алғышарт жасауға мүдделі", - деді.

Сондай-ақ, Примаковтың сөзінше, Россотрудничество алдағы уақытта гуманитарлық араласу идеясынан бас тартады.

"Бұл ескі тұжырым, - деп түсіндірді ол. – Біз гуманитарлық араласу идеясынан гумантиралық ықпал етуге көшетін боламыз. Бұл өз кезегінде бейбітшілікті сақтауға көмектеседі".

Жаңа тұжырымдаманың нақты мысалы ретінде Бейруттегі трагедияны келтірді. Агенттік алғаш рет зардап шеккендерге дәрігерлер жіберуге қатысты. Примаков бұл акцияның символдық мәні бар екенін, дәл осындай акциялар шетелдің Ресейге достық ниетпен қарауына әсер ететінін айтты.

Нон-стоп режиміндегі жұмыс

Евгений Примаков ашық дәрісін өткізбес бұрын 1 ай бойы Россотрудничество жұмысын зерттеп, нәтижесінде агенттікті реформалауды орыс клубтарынан бастаған жөн деген қорытындыға келген.

"Олар іс-шаралар кезінде ғана емес, үнемі жұмыс істеуі керек. Яғни, қатысушылар кез келген уақытта кездесіп, бір-бірімен араласып, болмаса кітап оқи алатындай болуы қажет. Бұл шетелдегі орталықтар Ресеймен қарым-қатынаста болғысы келетін адамдар үшін жасалып отырған жоқ па?".

Примаковтың пікірінше, әрбір клубтың жұмысы тек жастарға ғана емес, ересек адамадарға да лайықталып ұйымдастырылуы керек.

"Бізге тек шәй ішумен ғана шектелетін іс-шаралар қажет емес", - деген Евгений Примаков агенттік қызметкерлерін "Орыс музыкасы күні", "Орыс тұшпарасы күні" іспетті идеялардан аулақ болуға шақырды.

Евгений Примаков младший
© Sputnik / Илья Питалев
Евгений Примаков

Бірақ, орыс клубтарының жұмыс режимін өзгертуде бір түйткіл бар. Көптеген орыс орталығы РФ елшіліктерінің ғимаратында орналасқан. Кіріп-шыққанда қиындық туындайды.

"Сондықтан жұмысты жаңа жүйені енгізуге мүмкіндігі бар орталықтардан бастайтын боламыз",  - деді Примаков.

Танымал адамдар тартылады

Россотрудничество агенттігіне тыңғылықты продюсерлік жұмыс қажет. Агенттіктің негізгі аудиториясы – жастар, ал жастарды заманауи музыка, кітаптар, фильмдер, сериалдар сияқты поп-мәдениет салалары қызықтырады.  Осылайша, болашақ студенттер орыс мәдениетіне қызығушылық танытуы мүмкін, деп есептейді Евгений Примаков.

"Шекспир шығармаларының түпнұсқасын оқу үшін ағылшын тілін үйрене бастағандар аз, бірақ мұндай адамдар бар, - деді агенттік жетекшісі. – Қазіргі  жастар үшін тіл – әлеуметтік және экономикалық мүмкіндіктің қайнар көзі".

Осыған байланысты, Россотрудничество шетелдегі іс-шараларға танымал әртістерді шақыру керек, деді Примаков.

"Шағын ғана өнер ұйымдарынан бөлек, үнемі ел аузында жүретін әртістерді тарту керек", - деді ол.

Жаңа атау

"Россотрудничество" деген атау да заманауи емес, орыс тілін еркін меңгермеген адам үшін түсініксіздеу. Сондықтан агенттікке ребрендинг қажет. Әрі мекеменің ғана емес, ресейлік ғылым және өнер орталықтарының (РЦНК) да атауын өзгерту керек.

"РЦНК – "Россотрудничество" сияқты өте ауыр аббревиатура. Шетелдіктер үшін бұл өте қиын сөз", - дейді Примаков.

Мекеме "ТМД, шетелде тұратын отандастар және халықаралық гуманитарлық әріптестік істері бойынша федералдық агенттік" деген ресми атауын сақтап қалады. Тек сыртқы брендын ғана орыстілді емес аудитория үшін өзгерту керек. Агенттіктің атауын өзгерту қажетсіз шығындарға алып келеді. Ал, бұл қаржыны басқа пайдалы дүниеге жұмсауға болады, деп есептейді Примаков.

Қорыта айтқанда, Примаков стратегиясының басты факторы ұтымдылық пен экономия секілді. Ол жаңа аббревиатураны әзірлеу үшін бренд-менеджерлерді жалдауды жоспарлап отырған жоқ. Оның орнына ашық конкурс өткізбек. Сөйтіп, Россотрудничество арқылы ресейлік университеттерге оқуға түскен студенттер агенттіктің жаңа атауын ойлап табады.

ТМД аумағындағы жұмыс

Дәріс соңында Евгений Примаков "Россотрудничество" жаңа жобалармен айналысса да, ресейлік білімді алға ілгерілетуге үлес қосатынына сендірді.

"РФ президентінің жарлығына сәйкес, алдағы бірнеше жылда шетелдік студенттерді тегін оқыту квотасы 2 есе көбейеді. Қазір олардың жалпы саны 15 мыңды құрайды", - деді ол.

Сонымен бірге, агенттік Ресей және орыс тілімен байланысты білім беру жобаларын қолдауға ұмтылып отыр. Ол ірі университеттің немесе шағын ғана балабақшаның жобасы болуы мүмкін.

Бұдан бөлек,  Россотрудничество аналитикаға көбірек көңіл бөлмек. Бұл жастардың қызығушылығын жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді. Бұл үшін агенттік өз сайтын түбегейлі өзгертпек.

23
АҚШ-тың F-16 әскери ұшағы Ирактың Балада әскери базасында, архивтегі сурет

Иракта болған соғыстың әлемге қандай әсері тиді

0
Автор "Соғысты бастау. Буш әкімшілігі Американы Иракқа қалай итермеледі" кітабын жаза бастағанға дейін Буштың отбасымен достық қарым-қатынаста болған

АҚШ-тың қазіргі ұлттық апатына Ирактағы сәтсіз (немесе арандатқан) оқиғалар себеп болған: дәл қазір бұл айқын сериялар сияқты. Жақында Америкада жарық көрген кітапта 2003 жылдың наурызында Иракқа басқыншылық әрекетті бастау туралы шешімді кім және қалай қабылдағанын егжей-тегжейлі талданған.

Бұл кітап осынысымен ғана жақсы емес. Сонымен қатар бұл жерде сол кездегі басқарушы топ – Джордж Буш пен оның өзге де серіктестерінің бірегейсіздігі ғана емес деген тақырыпта арандату пікірталасын тудырды. "Ал бірегейсіздік қайдан пайда болады?" дегенге нақты себептер де бар.

Әңгіме ауаны Роберт Дрейпердің "Соғысты бастау. Буш әкімшілігі Американы Иракқа қалай итермеледі" (To Start a War, by Robert Draper) деп аталатын жұмысы туралы өрбімек. Автор осы кітапты жаза бастағанға дейін Буштың отбасымен достық қарым-қатынаста болған. Ол бұл кітапты жаза бастағанда, экс-президент онымен сөйлесуден бірден бас тартқан. Ал сол кездегі оның серіктестері бас тартпаған. Дрейпер шенеуніктерден алынып, сол уақыттарда жарияланған жүздеген сұхбаттарды жинақтады. Өйткені, бұл материалдар әрдайым оқуға жарамағанмен, өте пайдалы еді.

Ендеше, бұл мәселенің астарына америкалық азамат ретінде емес, адами көзқараспен үңілу керек. Ирактағы соғыс Америка мен әлемге не әкелді?

90-жылдардағы жағдай осы әлемді басқаратын жалғыз ғана держава бар деген елес кезді. Себебі, сол кездегі держава әлсіз қарсыласпен соғыста айқын жеңіске жете алатындығын әлемге көрсетті (өткен ғасырдың 60-70 жылдарындағы үндіқытайдағыдай емес). Бірақ мұндай жеңіс жеңімпазды жойып жібереді.

Мұндай жағдайда жақын одақтастар (Германия мен Франция), сондай-ақ мейірімді серіктестердің (Ресей) өзіндік көзқарасы болуы тиіс және қажет жағдайда Американы елемесе, ол орынды еді.

Америка өзінің барлық қаржылық және басқа да күштерімен бір елді (яғни Иракты) басып алу арқылы оны бақытқа кенелтіп, гүлдендіре алмады. Бұл әлемдегі ондаған мемлекетті дұрыс ой мен іс-әрекетке әкелуде АҚШ-тың (батыстың да) саяси және құндылықтар жүйесі экспортқа жарамсыз дегенді білдіреді. Яғни, бұл жерде Америкасыз өтіп қана қоймай, қажет болса айналып өту деген сөз.

Егер Ирак авантюрасы болмағанда – қазіргі қаржылық қиындықты айтпағанда, америкалық қоғамның, бүкіл басқару жүйесінің бүгінгідей бүлінуі мен идеологиялық күйреуі болмас па еді? Қалай болғанда да, Ирак мұнда айтарлықтай өзіндік үлесін қосты.

Дрейпердің кітабы бізге ең алдымен америкалық барлаудың деградациясына қатысты кездейсоқ сюжетті көрсетеді. 90-шы жылдардың соңында ЦРУ-дің бірнеше бөлікке бөлінуіне байланысты Билл Клинтон әкімшілігімен арада  проблемалар туындағаны белгілі болды. Бірақ содан кейін 2001 жылдың 11 қыркүйегінде террористік шабуыл болып және сол кездегі ведомство басшысы Джордж Тенет ықпалды жандандыруға үміттенді.

Айтпақшы, ЦРУ-дің 90-жылдардағы сәтсіздіктерінің өзіндік және әртүрлі себептері болды. Бірақ содан кейін күлкілі жағдай орын алды. Атап айтқанда, Таяу Шығыста (бүкіл Ирак тарихының нәтижелері бойынша белгілі болған) ақылды әрі қабілетті мамандардың жетіспеушілігі туындады. Содан кейін Тенеттен болмағанды болдыру талап етілді. Яғни, Ирак жетекшісі Саддам Хусейн 11 қыркүйектегі террорлық шабуылды ұйымдастырған "Аль-Каидамен"* құпия одақтас болғанын және АҚШ-қа қарсы жаппай қырып-жою қаруын дайындап жатқандығын дәлелдеуі керек.

Ал мұндай жағдайда нашар барлау қызметі өзін қалай ұстайды? Жалған деректер жасап, оған сенуді сұрайды. Айтпақшы, "Америкалық сайлауға Ресей араласты" деген ашық айыптауға негізделген жалған деректерді 2003 жылдармен салыстырып қарағанда жағдай әлі де өзгерген жоқ. Жалпылама түрде алғанда ақылды барлау қызметі мемлекет үшін көп ақша үнемдеп, ал ақымақ үлкен проблемалар туғызады.

Бірақ бір ведомствоның сәтсіздікке ұшырауы – мұның өзі ерекшелік. Егер Джордж Буш жеке өзі мен негізгі лауазымдарға тағайындаған адамдар ЦРУ-дан мұндай жалған ақпаратты талап етпегенде, Ирак апаты болмайтын еді. Осылайша, Теннет өзінің кеңсесін Саддамды АҚШ-қа қауіп төндіруші идеясын "халыққа сататын" агенттікке айналдырды. Бірақ оны сол дәуірдің барлық басты кейіпкерлері – қорғаныс министрінің орынбасары Пол Вулфовиц пен оның бастығы Дональд Рамсфелд, вице-президент Дик Чейни және ең алдымен президенттің өзі мәжбүрледі.

Мұны неліктен жасады? Өйткені, олар Американың кедергісіз басшылығы ретінде бүкіл әлемдегі жаһанданудың идеологтары болды. Олар сол бұрынғы лауазымдарында, 90-жылдардың соңында Конгрестің "Иракты азат ету актісін" қабылдауға қол жеткізді. Өздері комиссия құрып, іс жүзінде Ирактан келетін "қауіпті" ЦРУ байқамады деп айыптады (сонымен бірге Иран мен Солтүстік Корея да бар). Ал лаңкес террористер Нью-Йоркке соққы жасаған кезде ел басқарылмайтындай күйге душар болды.

Ал енді Бушқа келер болсақ, кітапта Саддам жай құбыжық еместігі және оны билікте қалдыру мүмкін емес екендігі айтылған.

Дрейпердің сөзіне қарағанда, әкімшілікте Иракта соғыс бастау туралы бір де бір пікірталас болмаған. Әңгіме, тек қана қашан және қалай болатыны туралы өрбіген.

Демек, идеялар алдын-ала іске асқан кезеңде, фактілер де оған сәйкес келуі керек. Олай болмаған жағдайда мемлекеттегі билеуші ​​таптың надандығы мен тозуы орын алады. Президенттер мен премьер-министрлерді немесе патшаларды қандай-да бір жолмен өзгерту мүмкін-ау, ал жалпы ұлтты ауыстыру қиын.

* – Қазақстан мен Ресейде тыйым салынған террористік ұйым.

0
Кілт сөздер:
соғыс, Джордж Буш, АҚШ