АҚШ-тағы жаппай наразылық

АҚШ-та айрықша эксперимент жүргізілуде: нәтиже қалай болуы мүмкін

68
(Жаңартылды 16:51 01.09.2020)
АҚШ-та қазіргі кезде айрықша эксперимент жүріп жатыр. Ал оған барлық америкалық сайлаушылар қатысуда

Эксперимент мәні: сайлаушыларға саяси ақиқаттың екі нұсқасы ұсынылады. Мейнстримдік БАҚ, Демократиялық партия саясаткерлері, голливудтық жұлдыздар, NBA спортсүйер жанкүйерлері ұсынатын ресми нұсқаға сәйкес, АҚШ-та полиция қысымы мен нәсілшілдік пен әлеуметтік әділетсіздікке қарсы бейбіт наразылық жүріп жатыр. Ал БАҚ, миллионер спортшылар мен жұлдыздарға сенбейтін америкалықтардың өздері куәсі болып отырған ақиқатқа негізделген нұсқа бойынша қазір Құрама Штаттарда жаппай тәртіпсіздік орын алып, наразылық білдірушілер дүкендерді өртеп, жолаушыларды соққыға жығып жатыр. Демократиялық партия өкілдері болса, бұл іске полицияның араласпауын талап етіп отыр, деп жазады РИА Новости.

Мұндай жағдайда Демократиялық партия мынадай логикаға сүйеніп отырғаны байқалады: вандализм мен дүкендерді тонауға кіріскен қарсылық акциясына қатысушыларды полицияның күшімен таратып жіберуге болмайды. Себебі, "бейбіт наразылық білдірушілер" демпартияның саяси активтерінің бірі. Екіншіден, "қарсылық акциялары" Трампты жақтаушылар келешекте физикалық күш көрсетуден қорқып, қазіргі президентке дауыс беруден айнуына ықпал етуі керек.

Сонымен қатар, Демократиялық партия және оның радикалды бөлігі Трамп пен америкалық полицияны нәсілшілдік пен ұлтшылдыққа себепші ретінде ашық айыптауға кірісті. Сондықтан, олар полицияға қолдау көрсете алмайды. Әйтпесе, Байден ақымақтың кейпіне еніп, жергілікті полиция департаменттерінің бюджетін қысқартумен қатар, өкілетті органдарды таратып жіберген мэрлер мен губернаторлар ақымаққа қолдау көрсеткендер бейнесінде қалып қою қаупі бар. Негізі, ғаламшардағы ең қуатты медиалық машина және "бейбіт наразылық білдірушілер" деген терминді ойлап тапқан ықпалды азаматтар Байден штабының бақылауында тұрғанын да ескерген жөн.

Сол себепті дүкендер, дәмханалар мен жанармай құю орындарының иелеріне қатысты орын алған зорлық-зомбылықты сынап-мінеу кезіндегі тым формалды әдісті осы арқылы түсіндіруге болады. Оның үстіне, Байден науқанына қолдау көрсетіп отырғандардың ішінде бірқатар беделді ресми тұлғалардың бары да өз ықпалын жасап отыр. Олардың ойынша, теледидар мен әлеуметтік желілерге бақылау жасайтын адамдар ақиқатпен санаспауына болады.

Трампты шынайы жек көретін кейбір журналистердің өзі осы тектес пікір білдірген:

"Кеношидің көзге түсе бермейтін мэрінен бастап президенттік сайлауға қатысып жатқандарға дейінгі демократиялық көшбасшылар оңшыл істі қаралағысы келмейді. Сондай-ақ, республикашылдардың айыптауы күшейіп, өзінің электоратты базасының қаһарына ұшырап қалуымыз мүмкін деп те сескенеді. Сондықтан, демократтар зорлық-зомбылыққа қатысты пікірді барынша жұмсартуға тырысып, бұл оқиға өздігінен бәсеңдейді деп үміттеніп отыр. Алайда, тәртіпсіздіктер жаздан бері жалғасып келеді. Кейбірін есепке алмағанда, БАҚ жаздағы оқиғаларды және озбырлықтарды жариялауға құлықсыз болды. Тіпті, The New York Times-тің өзі бұл наразылықтардың мәнін апталап елемей келді".

Қазір "Правый сектор"* және Украинадағы осы тектес ұйымдардың әдісімен Трампты жақтаушыларды сайлау алдында қорқытып-үркітіп, өз байсалдылығын сақтаған қалпы берік ұстанымды көрінуге дәмелі болған Демократиялық партияның бұл жоспарынан ши шықты. Ақиқатты жеңуге қауқарлы медиаляқ шынайылықты қолдан жасау жөніндегі эксперимент ақыры негативке толы болатын сыңайлы.

Қазірдің өзінде Трамптың көптеген жақтастары қызметтегі проблемалар немесе оларға қатысты зорлық-зомбылық қаупінен қорқып, әлеуметтік қызмет өкілдерімен сөйлесуден немесе әлеуметтанушылардың сұрақтарына шынайы жауап беруден бас тартса да, негізгі штаттардағы сауалнамалар оның жанашырлары көбейіп келе жатқанын көрсетіп отыр. Мейнстримдік журналистер шағымданып отырған "дүрбелең" осы.

Бір қызығы, 2016 жылы Хиллари Клинтонның жеңісіне кепілдік берген әлеуметтанушылардың мейнстримдік болжамдары мен математикалық модельдері осы жолы да бірауыздан Джо Байден жеңіске жетеді дегенді айтып отыр. Алайда, қоғамдағы жағдайды бұрмалау мен елемеу демократтар үшін күтпеген негативті нәтиже алып келуі мүмкін.

"Жердегі" ақиқаттан алшақ кеткен кейбір жуналистер мен сарапшылар өртке оранған әрбір дәмхана мен дүкен Трампты қолдауға бағытталған қуатты үгіт-насихат екенін ұғынбай отырса керек. Ал бүлікшілер мақсатты түрде этникалық азшылдарға тиесілі нысандарды бүлдірген кезде сайлаушыларды вандалдардың ниеті бейбіт шеру екеніне және әлеуметтік әділеттік үшін күресіп жатқанына сендіру тіпті мүмкін болмайды. Бұл NBA-ның барлық жұлдыздары қосылып, CNN арқылы мәлім етсе де екіталай болмақ.

Миннеаполисте күлі көкке ұшқан вьетнам дәмханасының иесі Юм Нгуен журналистермен өз көңіл-күйімен бөлісті:

"Тонаушылардың біздің отбасылық асханамызды қиратып жатқанын көру жанымызға жара салды. Олар мұны миығынан күле жүріп жасады. Жасырмаймын, бүгін мен адам өлтіріп қоя жаздадым. Себебі, ол қолына тас алып, оны менің отбасыммен түскен фотосуретке лақтырды да, менің көзіме тік қарады. Көзімнен қалайша жас ыршып шыққанын байқамай қалдым. Мен мұндай әрекеттерге бұдан әрі шыдай алар емеспін..."

Егер аталған дәмхана иесі Миннеаполистегі бүлікшіге оқ атса, бұл өзін-өзі зынданға тастаумен бірдей болар еді. Себебі, Миннеаполис демократиялық партияның бақылауындағы қала мен штат болып табылады. Алайда, осы тектес орын алып жатқан америкалық сегменттің әрқайсысы да Трамп үшін дауыс беруге дайын көңіл-күйде екенін аңғару қиын емес. Бұл жеткіліксіз болса, олар өз өмірі мен мүлік құқығын қолына қару алып талап етуге дайын.

Осы айтылғандардың барлығының негізінде екі маңызды қорытынды жасауға болады. Біріншісі: медиа шектен тыс қуатты емес. Сондықтан, медиалық насихатты ақиқатты жасыру мақсатында қолданудың соңы медиаға деген сенімге селкеу түсуіне алып келуі мүмкін. Екіншісі әрі әлдеқайда маңыздысы: егер, америкалық элита қарапайым халықтың мазасын қашыратын бүлікшілер арқылы қарым-қатынасты анықтауға тырысса, онда қоғам назарында бақылауында ядролық қаруы мен әлемдік қаржы жүйесінің негізгі элементтеріне басшылық ететін "бантустан" іспеттес ел тұр.

Ал оған АҚШ-тың өзге мемлекеттер үшін үнемі ұсынатын қауіп-қатер көзқарасы бойынша қараса, бұл алаңдататын конфигурация болып табылады.

* – Қазақстанда, Ресейде және бірқатар басқа елде тыйым салынған экстремистік ұйым

68
Уктам Барноев

Өзбекстанның вице-премьері қайтыс болды

8614
Шенеуніктің коронавирус жұқтырғаны туралы шілде айында белгілі болды. Ол 2020 жылдың ақпан айында вице-премьер қызметіне кірісті

НҰР-СҰЛТАН, 20 қыркүйек — Sputnik. 57 жасқа қараған шағында Өзбекстанның вице-премьері Уктам Барноев көз жұмды. Ол үкіметте аграрлық және азық-түлік саласына жауап берді.

Ақпаратты Бұхара облысының жергілікті әкімшілігінде растады, деп хабарлайды Sputnik Өзбекстан.

Айта кетсек, Барноев ұзақ уақыт бойы коронавирустан ем қабылдады. Шенеунікке шілде айында СOVID-19 диагнозы қойылды. Ол Akfa Medline жеке емханасында емделді. 

Расталмаған мәліметке сәйкес, Барноев соңғы уақытта Германияда дәрігерлерге қаралды.

Барноев 2020 жылы ақпан айында премьер-министр орынбасары қызметіне орналасты. Бұған дейін ол Бұхара облысының хокимі болған.

8614
Кілт сөздер:
коронавирус, Өзбекстан
Тақырып бойынша
Өзбекстан президентінің қызы ұлының атын Шавкат деп қойды
Өзбекстан президенті Тоқаевтың кеңесшісін жалдады
Өзбекстанда ауыр қылмыс жасаған әйел Қазақстан азаматтығын алған
Өзбекстанда ер адам әйелі әдемі болғаны үшін үстіне бензин шашып, от қойған
Өзбекстан азаматы 1 368 жылға сотталды
Мәңгілік полк шеруі, архивтегі сурет

Еуропада неонацизм мен реваншизм өршіп тұр

51
(Жаңартылды 08:15 20.09.2020)
Қыркүйек айында Ресейдің тергеу комитетінде нацизмді қайта жаңғырту және тарихты бұрмалаумен байланысты қылмыстарды тергеуге бағытталған бөлім құрылды

Мұндай бөлім не себепті қажет болды, осы тектес істерді тергеудің күрделілігі неде, тергеушілер біліктілігі қандай болуы керек және Ресей неге шетелде әскери даңқ символдарын қорлау фактісіне қатысты жауап беруге міндетті екені жайлы РИА Новостиге берген сұхбатында Тергеу комитетінің төрағасы Александр Бастрыкин әңгімелеп берді.

– Александр Иванович, жақында тергеу комитетінде нацизмді қайта жаңғырту және тарихты бұрмалаумен байланысты қылмыстарды тергеуге бағытталған бөлім құрылды. Бұл жаңалық БАҚ пен әлеуметтік желілерде қызу талқыланды. Мұндай бөлім құрудың қажеттілігі не себепті туындады?

– Өздеріңіз білетіндей, Нюрнберг әскери трибуналының үкімі Екінші дүниежүзілік соғыстың себептерін бағалаудың маңызды кезеңі болды. Екінші дүниежүзілік соғысты бастау мен оны жүргізуге жауапты басты нацистік қылмыскерлердің іс-әрекеттері қылмыстық деп танылғанын әркім есте сақтауы керек. Соған қарамастан, қазіргі уақытта жүріп жатқан ақпараттық соғыс жағдайында нацизмді Ресейдің ішінде де, шет елдерде де қайта жаңғырту талпыныстарының саны артып келеді. Сонымен қатар, біздің еліміздің фашизмді жеңудегі рөліне жалған баға берілуінің куәсі болып отырмыз. Әділеттілік орнату мақсатында мұндай құбылыстарға қарсы бағытталған іс-әрекеттерді күшейту қажет. Сонымен қатар, біздің қоғамның Отан қорғаушылардың естелігін құрметтеуге және тарихи шындықты қорғауға деген ұмтылысы заңнамалық тұрғыдан рәсімделді және қазір Ресей Федерациясының Конституциясында бекітілді.

– Қазір мұндай әрекеттер қалай жазаланады?

– Нацизмді қайта жаңғырту туралы Ресейдің Қылмыстық кодексінің 354.1- бабының ережелері нацистік символдар мен фашизм идеологиясын насихаттауға тырысқандарға қатысты қазір де қолданылып отыр. Соңғы мысал ретінде "Мәңгілік полк" акциясы аясында болып жатқан оқиғаларға онлайн реакциямыз: Ресейдің бірнеше аумағындағы тұрғындар интернет-сайтқа нацистер мен Отанын сатқандардың фотосуреттерін орналастырды. Кейбір қылмыстық істер аяқталуға жақын, кейбір азаматтар сот алдында жауап берді. Солардың бірі – Пермь қаласының тұрғыны Даниил Симанов. Оған қатысты үкім шығып, 200 сағаттық міндетті еңбек жұмыстарына тарту жазасына қолданылды. Сол себепті, мұндай әрекет үшін концлагерлермен теңесетіндей жаза қолданады деген қисынсыз.

– Мұндай қылмыстарды тергеудің қиындықтары қандай?

– Мұндай қылмыс құрамында барлығы айқын және қарапайым болып көрінгенімен, олай емес. Қылмысты егжей-тегжейлі тексеріп, тергеу барысында фактілердің тарихи оқиғалармен еш сәйкессіздігі анықталып жатады. Тергеу барысында азаматтың заңға қайшы әрекет жасауына не түрткі болды және мақсаты қандай екенін анықтауға басымдық беріледі. Сол себепті, Тергеу комитеті құрылымында арнайы нацизмді қайта жаңғырту және оны қолдауға ұмтылу фактілерін тергейтін арнайы бөлім құру қажеттілігі туындады.

– Алайда, тарихқа терең анализ жүргізуді талап ететін күрделі қылмыстар да болуы мүмкін? Сіздің қызметкерлеріңіз мұндайға тергеу жүргізе алады ма?

– Жаңа бөлімге тергеу комитетінің осындай қылмыстарды тергеу бойынша тәжірибесі бар тергеушілер кіреді. Бұл заң, халықаралық құқық бойынша ғана емес, тарихтан да хабары бар қызметкерлер. Олар қажет болған жағдайда ғалымдардың көмегіне жүгіне отырып, нацистердің басқа да қылмыстық істерін тергеу барысында соғыс және соғыстан кейінгі кезеңдердің көптеген архив құжаттарына талдау жүргізді.

Сонымен қатар, мұндай жағдайларда біз қажетті сот сараптамаларын, оның ішінде, тарихи сараптамалар жүргізуді ұсынамыз.

Тергеуші, сондай-ақ, Нюрнберг әскери трибуналының шешіміне негізделген халықаралық құқықтың сәйкес нормаларын да басшылыққа алады. Әрине, бұл бағыттағы жұмыстар азаматтар жүргізіп жатқан ғылыми-тарихи қызметке еш ықпал ете алмайды. Нацистерді батыр етіп көрсетіп, олардың қылмысына қолдау көрсету бір басқа да, негізделген ғылыми жұмыс жасау мүлде басқа. Сонымен қатар, жаңа бөлімше өңірлік тергеу органдарына қылмыстық істерді тергеуде әдістемелік-аналитикалық көмек көрсететін үйлестіру орталығының қызметін қоса атқарады.

– Басқа елдерде осы тектес қылмыстар немесе нацистік идеологияны таратқаны үшін қылмыстық қудалау қарастырылған ба?

– ГФР қылмыстық кодексінде антиконституциялық ұйымдардың ұлтшылдық пен социализмм идеологиясымен байланысты үгіт-насихат материалдарын таратқаны үшін жауапкершілік қарастырылған. Изарильде холокстың болғанын жоққа шығарғаны үшін қылмыстық жауапкершілік бар. Беларусь Республикасында нацизмді қайта жаңғырту үшін қылмыстық жауапкершіліке тартылады.

Ал қазір өзіміз көріп отырғандай, Литва, Латвия, Эстонияда СС бөлімшелерінің бұрынғы әскерилерінің ұйымдарына қолдау көрсетіліп келеді. Ал олардың жұмысын Нюрнберг трибуналы қылмыстық деп таныған болатын. Украинада бейбіт тұрғындарды қырып, гитлерлік Германиямен ынтымақтастық орнатқан нацистердің бейіттеріне оқушыларды гүл шоғын қоюға апарып жатыр. Еуропада реваншистер мен нацистер бас көтеріп жатыр. Негізінен олар Австрия, Италия, Испанияда белсенділік танытуда. Мұндай құбылыстар әзірше аталған елдердің билігін қорқытып отырған жоқ. Бірақ алдағы уақытта салдары жақса болмайды.

– Шетелдегі оқиғалар Ресейге әсер етіп жатыр ма?

– Нацизмді қайта жаңғырту мен Ресей әскери даңқы символдарын қорлау фактілері шетелде де анықталып жатыр. Қолданыстағы заңнама мұндай қылмыстарға қатысты әрекет етуімізді талап етіп отыр. Тергеу комитеті Украина ұлттық естеліктер университетінің төрағасы Владимир Вятровичке қатысты қылмыстық істі тергеуді жалғастырып жатыр. Сол сияқты, Латвия Республикасының азаматы, "СС-тің Латыш легионы" ардагері Висвалдис Лациске қатысты алдын ала тергеу жүргізіліп жатыр. Ол 2017 жылы қарашада Рига қаласында өз авторлығымен "Латыш легионына қатысты ақиқат" деген кітап басып шығарды. Ол аталған легионның полиция батальоны бейбіт тұрғындарға қарсы жасаған әрекеттерін қолдаған. Бірақ 2020 жылдың сәуір айында Лацис қайтыс болды. Алайда, қылмыстық істі тоқтату жауапты азаматтың қайтыс болуына байланысты жақын туыстарының келісімімен жүзеге асырылатындықтан, әзірше қылмыстық іс жалғасып жатыр.

Осы жылы Чехияда Кеңес Одағының Маршалы Иван Коневтің ескерткішін бұзу фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды және тергеу жүргізілуде. Ол Ресей әскери даңқының символы болып табылатын.

Жуырда ғана Литва Республикасының Жежмаряй қаласында Қызыл Әскер жауынгерлеріне арналған ескерткішті қорлаудың тағы бір фактісі анықталды. Әрине, бұл жағдайлар да Ресейдің Тергеу комитеті тергеушілерінің әрекет етуіне негіз болды. Қазіргі уақытта бұл факті бойынша процестік тексеру жүргізілуде.

– Жалпы, қандай мақсатқа қол жеткізуді көздеп отырсыздар?

– Біздің міндетіміз – көзі тірі және қаза тапқан азат етуші әскерилердің, бейбіт тұрғындардың, нацистер құрбандарының жақсы атын қорғау. Соғыс сабақтарын есте сақтау және білу – қазіргі уақытта қайғылы оқиғалар мен қателіктердің алдын алуға мүмкіндіктің болуын білдіреді. Осыны ескере отырып, біз жақында тергеу комитетінің іздеу және архив жұмысын үйлестіру жөніндегі штабты құрдық. Оның құрамына территориясында "Ескіру мерзімі жоқ" жобасы бойынша архивтік, тарихи-барлау және іздеу жұмыстарын жүргізу жоспарланған Ресей Тергеу комитетінің тергеу органдары мен орталық аппаратының басшылары және қызметкерлері, басқа да ведомстволар мен қоғамдық ұйымдардың өкілдері кіреді.

Нацистік қылмыскерлерге және антигитлерлік коалиция елдеріне соғыс ашқаны үшін тең жауапкершілікті жүктеуге, нацистік қылмыскерлер мен олардың сыбайластарын ақтауға тырысудың кез-келген әрекеті тарихты бұрмалау ғана болып саналмайды. Олар өз жаратылысынан адамгершіліктен жұрдай және азғын, айқын зұлымдықтан әлемді азат етушілерді қорлап отыр. Сондықтан тарихи шындықтың бұрмалануының алдын алу маңызды. Ол қылмыстық-құқықтық шаралар арқылы орындалуына да жол беріледі.

51
Кілт сөздер:
Ұлы Отан соғысы, әскери сот
Айзат Молдағасымова

Сынақ мерзімінен өтпеді: Молдағасымова тағы да жұмыссыз қалды

84
Молдағасымова Гигиена және эпидемиология ғылыми орталығының басшысы қызметінен төрт айдан кейін босатылды

НҰР-СҰЛТАН, 21 қыркүйек – Sputnik. Жұматов атындағы Гигиена және эпидемиология ғылыми орталығын басқарған Айзат Молдағасымова тағайындалғаннан кейін төрт ай өткен соң жұмыстан босатылды.

Денсаулық сақтау министрлігі ол осы уақыттың басым бөлігінде жұмыста болмағанын хабарлады.

Сынақ мерзімінен өтпеуіне байланысты оны жұмыстан босату туралы бұйрыққа 14 қыркүйекте қол қойылды, деп түсіндірді денсаулық сақтау министрлігі.

"Айзат Молдағасымова 2020 жылдың 3 маусымында қойылған міндеттерді тиімді орындау мақсатында Жұматов атындағы гигиена ғылыми орталығының директоры қызметіне қабылданды. Алайда ол уақытша еңбекке жарамсыздық парағын алып, 1 шілде мен 14 қыркүйек аралығында жұмыста болмады. 14 қыркүйектен бастап сынақ мерзімінен өте алмауына байланысты онымен еңбек шарты тоқтатылды", - деп  түсіндірді ұлттық денсаулық сақтау орталығының директоры Дамир Көпжасаров.

Оның айтуынша, онымен еңбек шарты сынақ мерзімі кезінде нашар жұмыс істеуіне байланысты бұзылған.

Оқи отырыңыз: Алматының бас санитары дәрігерлердің қалай ауру жұқтырғанын айтты 

Айзат Молдағасымова бұған дейін Алматының бас санитар дәрігері қызметін атқарды. Оның кезінде Орталық қалалық клиникалық аурухананың қызметкерлері жаппай коронавирус жұқтырды. Қаланың бас санитары бұған дәрігерлердің  қауіпсіздік шараларын сақтамауы себеп болуы мүмкін деп мәлімдеген болатын. Алайда ақхалаттылар Молдағасымованы жала жапты деп айыптап, президенттің атына хат жазды.

Осы жағдайдан кейін, 18 сәуірде Айзат Молдағасымова қызметінен кетті, оның орнына Жандарбек Бекшин тағайындалды.  

84
Тақырып бойынша
Жаппай індет жұқтыру оқиғасы: Алматыда аурухананың бас дәрігері қызметінен кетті
Алматының бас санитары 12 дәрігерден коронавирус табылғаннан кейін мәлімдеме жасады
Алматыда коронавирус табылған дәрігерлер 300-ден аса адаммен байланыста болған
Жандарбек Бекшин жаңа қызметке тағайындалды